Skip to main content

Skepter 30.4 – voordeelactie

De vierde Skepter van jaargang 30 is op 29 november 2017 verschenen en zal deze week bij abonnees en donateurs in de bus vallen. Het is wederom een lekker dik nummer geworden, maar liefst 56 pagina’s vol kritische artikelen over ontwikkelingen in de wetenschap, pseudowetenschap en andere zaken die skeptici boeien.

Tijdelijke voordeelactie

Wie zich nu aanmeldt als abonnee of donateur voor 2018 ontvangt dit laatste nummer van 2017 gratis! U ontvangt dus vijf nummers voor de prijs van vier.

In dit nummer: een kijkje terug in de geschiedenis naar een voorloper van Skepter waarin het ook opgenomen werd tegen homeopathie en antivaxers, een interview met een van de ‘datadetectives’ die lieten zien hoe erg het onderzoek van de Amerikaans voedingspsycholoog Brian Wansink rammelt, de zin of onzin van nieuwe inzichten over menstruatie, het aerotoxisch syndroom, en nog veel meer.

De complete inhoud kunt u vinden door op de bovenstaande cover van het nieuwe nummer te klikken.

Zonder abonnement kunt u dit nummer toch in handen krijgen door het als los nummer te bestellen voor 7 euro.

Lees meer

Skepter 30.3 – extra dik herfstnummer!

De derde Skepter van jaargang 30 is op 4 september verschenen en zal deze week bij abonnees en donateurs in de bus vallen. Het is een extra dik nummer geworden, maar liefst 56 pagina’s vol kritische artikelen over ontwikkelingen in de wetenschap, pseudowetenschap en andere zaken die skeptici boeien.

In dit nummer: een verslag van een skeptische proef met een digitale wichelaar, Jona Lendering kijkt wat we in de oudheidkunde aan moeten met DNA-onderzoek, Niki Korteweg onderzoekt of er al meer duidelijkheid is over de effectiviteit van neurofeedback en Jan Willem Nienhuys dook in de gepubliceerde briefwisseling tussen de befaamde skeptici Martin Gardner en Marcello Truzzi. Hoofdredacteur Hans van Maanen sprak uitgebreid met Dick Bijl, die dit jaar opstapte als hoofdredacteur van het Geneesmiddelenbulletin. En als u hieronder het voorproefje daarvan leest zult u begrijpen dat Skepsis nu wel helemáál kan fluiten naar die financiële steun van Big Pharma …

De complete inhoud kunt u vinden door op de bovenstaande cover van het nieuwe nummer te klikken.

Zonder abonnement kunt u dit nummer toch in handen krijgen door het als los nummer te bestellen voor 7 euro.


Voorproefje: interview met Dick Bijl

Het Geneesmiddelenbulletin werd in 1967 door de overheid opgericht met als taak artsen en apothekers, patiënten en studenten onpartijdig te informeren over geneesmiddelen. Maar die onpartijdigheid beviel diezelfde overheid allengs minder, en eerder dit jaar besloot hoofdredacteur Dick Bijl de eer aan zichzelf te houden. Een lang gesprek over slinkse farmaceuten, heulende toezichthouders en mondige patiënten….

door Hans van Maanen

‘De situatie is echt buitengewoon ernstig. Ik denk dat ik dat wel kan zeggen, na bijna 22 jaar bij het Geneesmiddelenbulletin en het lezen van tienduizenden artikelen over geneesmiddelenonderzoek. De farmaceutische industrie haalt alle trucs uit de kast — en bedenkt steeds nieuwe — om hun middelen mooier voor te stellen dan ze zijn en tijdschriftredacties, regelgevende instanties en uiteindelijk artsen en patiënten, te misleiden. Daar zijn redacties en peer-reviewers volstrekt niet tegen opgewassen, en in de toelatingsinstanties zoals de Amerikaanse FDA, de Europese EMA en bij ons het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen wordt de dienst vaak uitgemaakt door artsen en onderzoekers die banden hebben met de industrie. Sterker, die instanties worden grotendeels gefinancierd door de farmaceutische industrie. En zelfs als de industrie af en toe ontmaskerd wordt, is het opvallend hoe weinig de beroepsgroep, en de overheid, stelling nemen en ingrijpen. Ook de wetenschappelijke kopstukken gaan de discussie uit de weg.’

Aan het woord is arts-epidemioloog Dick Bijl, in juli opgestapt als hoofdredacteur van het Geneesmiddelenbulletin. Het bestuur van het bulletin sprak vriendelijk van ‘afscheid nemen’ en ‘zeer veel dank verschuldigd’, maar iedereen die de lotgevallen van het bulletin, en daarmee van Bijl, enigszins volgde, weet dat er jaren van ondermijning en tegenwerking aan vooraf zijn gegaan.

Lees het hele interview in de nieuwe Skepter!

Lees meer

Dubieuze Resonanties

UK-vlag

Vroeger dachten sommigen dat je van hoogspanningslijnen en huishoudelektriciteit kanker krijgt. Er was zelfs een theorie van ene Abraham Liboff (foto) dat bepaalde moleculen in het lichaam konden meetrillen met broodroosters. Na jaren van onderzoek bleek er niets van dat verband tussen huishoudvelden en kanker te kloppen. Ondertussen zijn er tal van rare apparaten ontwikkeld die zogenaamd ziekten kunnen genezen, en die ideeën van Scientology combineren met onzintheorieën. Ze ‘genezen’ met die voorheen enge elektrischedekenvelden. Die heilzame werking wordt ‘verklaard’ door diezelfde Liboff-theorie die eerder vertelde waarom die velden kankerverwekkend waren: de ion cyclotron resonance.

(meer…)

Lees meer

Het Mars-effect van Gauquelin

Michel Gauquelin (bron: https://www.astro.com/astro-databank/Gauquelin,_Michel )

Het Mars-effect heeft de skeptische gemoederen behoorlijk lang bezig gehouden. Het is verbazingwekkend, ook bij herlezing van de oorspronkelijke bronnen, hoezeer skeptici zich allerlei raderen voor ogen lieten draaien en zich halsoverkop in onderzoek stortten zonder de bron van dat effect goed te bestuderen.

Over deze zaak heb ik diverse artikelen geschreven. Het ene verscheen in Skeptical Inquirer in 1997 en staat elders op deze site, voor twee andere geef ik nu de referenties en de link.

 

 

  1. Paul Kurtz, Jan Willem Nienhuys, Ranjit Sandu (1997) Is the “Mars Effect” genuine? Journal of Scientific Exploration 11 (1), p, 19-39.
  2. Jan Willem Nienhuys (1997) Ertels “Mars Effekt”: Anatomie einer Pseudowissenschaft. Skeptiker 10 (3), p.92-98. Dit is een vertaling van een oorspronkelijk Engelse versie, die nu nog eens nagekeken en becommentarieerd is.

De aanleiding (voor mij) om er nu over te beginnen is de recente publicatie van vele brieven tussen Martin Gardner en Marcello Truzzi. Gardner vond de bedenker van het Mars-effect, de Franse psycholoog Michel Gauquelin, een crank omdat hij duidelijk zo hartstochtelijk geloofde in zijn eigen onzinnige theorie. Gardner vergeleek het met het voorbeeld van de man die gelooft dat het centrum van de aarde uit jam bestaat. Op 5 maart 1978 schreef Gardner waarom het draaide: ‘He presents nothing but one man’s analysis of one man’s accumulation of French statistics. … Claims of statistical correlations, to support wild theories, are a dime a dozen.’ Volgens Gardner was de golf van belangstelling voor astrologie de reden dat Gauquelins boeken goed verkocht werden.

(meer…)

Lees meer

Getallen, geschiedenis en de piramide van Gizeh

Toen ik Freudenthal om een kopie vroeg van zijn artikel over Velikovsky (zie vorig blog), zond hij me nog meer materiaal, onder meer een stuk (klik hier om het te downloaden) over piramidologie, dus het gereken aan de piramide van Gizeh, de zogeheten Grote Piramide of piramide van Cheops / Khufu.

Dit stuk is waarschijnlijk nooit gepubliceerd, althans niet voor vandaag. De aanleiding moet haast wel geweest zijn dat er in juni 1950 een serie van zes lezingen van 20 minuten op de AVRO-radio liep, waar majoor b.d. Van der Vecht sprak over zijn boek De Steenen Spreken, dat op dat ogenblik alweer zijn zesde druk beleefde.

(meer…)

Lees meer