Print dit bericht Print dit bericht

Met Beau op zoek naar het zesde zintuig

Wat meteen opvalt bij de RTL-versie van dit programma, is de sneltreinvaart. Geen langdurige karakterschetsen vooraf, geen uitgebreid vertellen over de opzet van de tests, zoals bij de KRO, maar meteen actie. Ik zal zelf ook geen uitgebreide analyse van alle details van elke test maken, maar me concentreren op wat RTL zelf zegt te zien als de kern van het programma: ‘We kijken alleen hoe mensen met dit zintuig, of vermeende zintuig, omgaan.’

De kandidaten stellen zichzelf kort voor, voordat ze aan de eerste opdracht beginnen. Kandidate Mirjam zegt dat op haar 22ste iemand haar vertelde dat ze een gave had. Waarom die persoon dat zei en waarom zij dat geloofde, vertelt het verhaal niet. Op de RTL-site lezen we dat ze in haar jeugd veel gepest werd en ze met moeite haar zelfvertrouwen herwon. Het zelfvertrouwen dat iemand anders haar gaf door te stellen dat ze paranormaal begaafd was, lijkt centraal te staan in haar geloof.

Kandidaat Henk-Jan vertelt dat hij op 4-jarige leeftijd al merkte dat hij ‘niet normaal’ was, omdat hij zei dat zijn opa zou sterven en die stierf kort daarna inderdaad. Of de kleuter met de vijf normale zintuigen aan opa zou kunnen hebben merken dat het einde nabij was, weten we niet. Vaak maakt een persoonlijke ervaring het idee los bij mensen dat ze een ‘bijzondere’ gave hebben, terwijl andere opties voor een mogelijke verklaring niet worden meegewogen. Het uitsluiten van andere opties lijkt ingebakken, omdat de emotionele waarde van de persoonlijke ervaring het zwaarst telt. Aan die emotionele waarde lijkt dan weer het gevoel voor eigenwaarde te zijn gekoppeld.

De eerste opdracht bestaat er uit dat de kandidaten binnen twintig minuten een man moeten lokaliseren, die zich heeft verstopt in het Fort van IJmuiden. Ze mogen de plattegrond raadplegen die aan de muur hangt, krijgen een boekje met historische waarde en een foto. Het gangenstelsel lijkt rond te lopen, met een middenstukje. In dat middenstukje zit de man, dat wordt duidelijk op een klein hulpschermpje dat alleen de kijker onderaan in beeld ziet. Op dat schermpje zie je de plattegrond, met een rode punt waar de man zit en een groene punt waar de kandidaat zich op een bepaald moment bevindt. Vaak wordt benadrukt hoe ‘enorm groot’ het complex is, maar de relatief hoge snelheid waarmee zich de groene stip voortbeweegt, geeft de indruk dat je in twintig minuten wel een rondje kunt lopen, terwijl je in de kamers kijkt. Het fort heeft naar men zegt ruim 100 kamers (al wordt op internet over 40 gesproken).

De eerste kandidaat, Mirjam, vindt de man niet. Als verklaring geeft ze op dat ze ‘niet goed heeft geluisterd naar haar innerlijke stem’. De tweede kandidaat, Henk-Jan, beroept zich er ook op dat hij niet goed naar zijn zesde zintuig luistert, omdat ook hij vastloopt. Het is natuurlijk moeilijk te controleren of iemand niet goed naar zijn zesde zintuig luistert, of er gewoon geen heeft. Toch vindt hij de man. Je kunt kiezen uit rechtsom, linksom, of het middenstuk. Statistisch gezien lijkt me dat er altijd wel iemand voor het middenstuk zal kiezen en de man vinden.

Dan Glenn. Deze kandidaat is oorspronkelijk magnetiseur en interesseert zich ook voor graancirkels. Hij praat veel omzichtiger dan de anderen over het paranormale: hij is zich op een gegeven moment voor het fenomeen gaan interesseren, hij denkt dat graancirkels wellicht een doorgang naar andere dimensies zijn. Hij vindt de man niet.

Monique vindt de man wel. Ze bij een muur vlakbij het middenstuk en legt alleen haar hand op de muur om energie te voelen. Maar dan wijst de presentator zeer dwingend ‘door’ de muur heen om vooral duidelijk te maken dat ze zeer ‘warm’ is. Een duidelijk geval van beïnvloeding.

Bij de eerste kandidaat zegt de presentator zelf niet te weten waar de man zich bevindt. Maar bij de volgende kandidaten weet hij dat wel, omdat hij het heeft gezien en de man op dezelfde plek blijft zitten. Mogelijk dat die eerste kandidate daardoor benadeeld was, aangezien zij niet aan de lichaamstaal van omstanders kon aflezen of ze ‘warm’ of ‘koud’ was.

Bij de tweede opdracht moeten de kandidaten raden dat de weduwe van Herman Brood achter een scherm zit. Ze mogen aan een schoen van Herman Brood voelen, die in een canvas zak zit en een envelop met daarin een foto van Herman en zijn afscheidsbriefje. Herman Brood pleegde zelfmoord door van het Hilton Hotel in Amsterdam te springen. De kandidaten wordt verteld dat het gaat om een Nederlander die dood is en dat achter het scherm iemand zit die belangrijk was voor deze persoon.

Het wordt mij niet duidelijk waar deze sessie plaatsvindt, behalve dat het in Amsterdam is en de kandidaten er zonder blinddoek heenrijden. De locatie doet theaterachtig aan, wat het idee oproept dat het om een artiest gaat. Veel kandidaten noemen die invalshoek dan ook meteen. Glenn noemt alle dode BN’ers op die hij kent, daar is Herman Brood ook bij. (Zou ook in mijn top tien staan). De presentator zegt dan ook dat het lijkt of hij namen aan het raden is. Maar dat ontkent de kandidaat met klem: hij ziet de beelden van die mensen voor zich. De scheidslijn tussen paranormaal en normaal lijkt hier dus erg klein: beelden zijn wel paranormaal, woorden (namen die in je opkomen) normaal. Je zou kunnen denken dat mensen vooral zelf de definitie ‘paranormaal’ maken, in hun hoofd. Door het opdoemen van beelden in het brein als ‘niet normaal’ te ervaren, ga je het als ‘paranormaal’ ervaren. Terwijl het eigen brein zowel deze beelden en woorden kan produceren vanuit het geheugen. Als dit bewust gebeurt, noemen we dat normaal (‘raden’), als het onbewust gebeurt, noemen sommige mensen dat paranormaal: ze ervaren het niet als ‘raden’ maar als iets dat van ‘buiten’, uit een andere wereld komt en niet vanuit hun eigen geheugen. Terwijl zowel een bewust als een onbewust associëren van het geheugen als normaal kan worden beschouwd. Alleen degene die het zelf definiëren als ‘niet normaal’, ervaren het als paranormaal.

De twee vrouwelijke kandidaten blijven steken in algemeenheden als ‘Deze persoon is niet fijn aan zijn einde gekomen’ en ‘Hij had een grote angst voor het leven, maar bedoelde het goed.’ Monique noemt wel een ‘afscheidsbrief’, die in de envelop zit. Afgezien van een foto, is een brief vrijwel het enige dat je in een envelop kunt verwachten. In combinatie met een dode, is een afscheidsbrief dus niet heel vergezocht.

Henk-Jan noemt vrijwel meteen Herman Brood. De schoen heeft een grote maat, een mannelijke kandidaat ligt voor de hand. Als je uit je persoonlijke top tien dode BN’ers er eentje moet kiezen, in combinatie met Amsterdam…? Het kan mij niet echt overtuigen dat het met helderziendheid te maken moet hebben.

In de laatste test moeten de kandidaten raden wat er is gebeurd op de Meidoornsingel in Schiebroek. Zoals steeds in de formule van dit programma, gaat het per definitie om een akelig voorval met geweld. In deze straat is de kickbokskampioen Peter Smit doodgeschoten, vanwege een gestolen horloge. De weduwe van Smit kijkt vanuit een busje toe. De kandidaten krijgen een envelop en enkele sieraden, waaronder een horloge. De eerste kandidate, Mirjam, komt geblinddoekt uit een auto, waaruit we opmaken dat de kandidaten niet weten waar ze zijn. Maar voor die tijd zagen we de kandidaten gezamenlijk zonder blinddoek een plaats binnenrijden. We moeten dus aannemen dat ze toch kunnen weten dat ze in de buurt van Schiebroek/Rotterdam zijn.

Mirjam doet voor wat er volgens haar is gebeurd en wankelt achterover de stoep af. Precies op de plaats waar Smit neergeschoten is, volgens de weduwe. Maar de presentator zette haar daar neer: ‘Hier is iets gebeurd.’ Mirjam kan geen naam noemen.

De tweede kandidate, Monique, wordt helemaal emotioneel, maar komt niet verder dan dat er een sterke familieband was; iets dat voor driekwart van alle Nederlandse gezinnen telt.

Henk-Jan denkt dat het om een meisje op een fiets gaat. Alleen Glenn zegt vrijwel meteen dat het om een ‘Peter’ gaat en noemt niet lang daarna Peter Smit. Hij zegt meteen dat hij ‘verder niet weet wat er met Peter Smit is gebeurd.’ Dit lijkt erg onwaarschijnlijk aangezien de kranten er destijds van vol stonden. Het feit dat hij vermoord werd vanwege een horloge lijkt daarbij een detail dat blijft hangen. Op mij komt het over alsof deze kandidaat bekend is met het hele verhaal en door het horloge, of Schiebroek op het idee komt dat het om Peter Smit de bokser gaat.

RTL4 vraagt op zijn ZesdeZintuig-site naar mensen zonder gave, die het aandurven om met gezond verstand te proberen tot hetzelfde resultaat te komen. Wie naar de KRO keek, weet misschien nog dat daar een rechercheur inderdaad even goed kon raden in welke auto een man zat verstopt. Niemand leek daar echter uit te concluderen dat je dus kennelijk geen zesde zintuig nodig hebt als verklaring voor het fenomeen. Ik heb daarom niet de hoop dat het bij RTL tot een andere conclusie zou leiden. Bovendien hebben de meeste mensen met gezond verstand geen jarenlange oefening in raden achter de rug, zoals deze kandidaten met hun vermeende paranormale gaven. Het woord ‘raden’ bedoel ik niet denigrerend, maar in de zin van onbewust associëren. Als je de hele dag bezig bent met raden, dan raad je waarschijnlijk veel beter dan je nuchtere buurman, die daar geen lol aan heeft. Vervolgens lijken sommige resultaten op het eerste oog verbluffend, terwijl een statistische kansberekening zou laten zien dat het niet meer is dan je van toeval kunt verwachten.

Dit artikel delen:Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedIn

423 Reacties op “Met Beau op zoek naar het zesde zintuig”

  1. Sten Oomen

    Leuk dat er weer een nieuwe ZZ blog op Skepsis staat!

    Eerst mijn algemene indruk van het Zesde Zintuig (seizoen 2) met Beau van Erven Dorens. Deze schreef ik Rob ook al:

    Ik denk dat ik deze reeks beter ga vinden omdat Beau objectiever is. De kandidaten lijken ook wat beter in die zin dat ze iets rustiger en evenwichtiger lijken dan de mensen uit seizoen een. Maar seizoen een kon natuurlijk niet bogen op de ervaringen van een eerder (Nederlands) seizoen zoals Beau nu wel kan doen. Dat is net als een zusje/broertje dat leert van de fouten van haar oudere zus(sen) en broer(s). ;-)

    Toch krijg ik niet goed hoogte van alles, ik kan niet goed beoordelen of en waar er geknipt is, maar ik meende toch dingen te horen die er wel op wezen dat er wat geknipt was.

    Ik vond het ondanks treffers en ‘correcte’ emoties toch nogal vlak, alsof het een wit broodje is zonder vulling. De vorige keer was het eerder een vette ongezonde kroket. ;-)

    Ik denk dat er minder te analyseren is, misschien heeft de montage dit op het hart gedrukt gekregen, en dat ik daarom het ‘vlakke’ gevoel kreeg.

    Henk Jan vind ik wel wat hebben, ik denk wel dat hij behoorlijk eerlijk is. Tot zover de eerste indruk.

    Met een deel van je analyse ben ik het best eens, Henry, maar hier en daar ben je ook niet erg feitelijk bezig:

    “De twee vrouwelijke kandidaten blijven steken in algemeenheden als “Deze persoon is niet fijn aan zijn einde gekomen” en “Hij had een grote angst voor het leven, maar bedoelde het goed”. Monique noemt wel een “afscheidsbrief”, die in de envelop zit. Afgezien van een foto, is een brief vrijwel het enige dat je in een envelop kunt verwachten. In combinatie met een dode, is een afscheidsbrief dus niet heel vergezocht.”

    Dit ben ik echt niet met je eens, er kunnen heel wat meer zaken in een envelop zitten als een afscheidsbrief of een foto! Moet ik je een opsomming gaan geven!?

    Dan dit:

    “Glenn noemt alle dode BN-ers op die hij kent, daar is Herman Brood ook bij. (Zou ook in mijn top tien staan).”

    Dat is een beetje erg flauw (zonder zout en peper) hoor, hij kent er natuurlijk veel meer, en er zijn er ook veel meer, ja, ook van recente jaren.

    En je zegt ook dit:

    “Henk Jan noemt vrijwel meteen Herman Brood. De schoen heeft een grote maat, een mannelijke kandidaat ligt voor de hand.”

    Weet jij dan welke schoenmaat Brood had? Mag ik die weten, dan zal ik zeggen of die wellicht inderdaad groot was: bijvoorbeeld maat 46.

    Wat ik zelf denk, is dat het programma wel kan groeien en dat ook zal doen, want ook van de hernieuwde reacties kunnen ze leren.

    Jan Willem noemde ook al het goede idee een ‘normale’ controlegroep dezelfde proeven te laten doen, om te kijken hoe die zou scoren. Net als bij Uri Geller zouden de (eerste) afleveringen langer mogen duren met ruimte voor verdieping. Je geeft zelf al wat suggesties: meer de diepte ingaan bij de kandidaten en dus de resultaten tonen van een controlegroep.

    Beau van Erven Dorens kon er ook niets aan doen dat de serie wat ongelukkig gestart is met Liesbeth van Dijk die mensen uit het tv wereldje kent en niet echt ‘jong en pril in tv land en het programma’ zoals de andere kandidaten stond, waar de (h)eerlijke flapuit Georgina Verbaan zo opvallend naar verwees. Dit keer zal Beau er hopelijk voor zorgen dat het er straight aan toe gaat, en dingen die hij zei, leken daar zeker op te wijzen (“Het lijkt erop dat je nu maar wat namen aan het raden bent.” Maar Beau laat ze wel in hun waarde, C’est le ton qui fait la musique.”

    Je kunt ook objectief en kritisch zijn met humor en een lach.

  2. Robert

    De totale reconstructie van de moordzaak Peter Smit is ook bij Peter R. de Vries geweest, inclusief het vallen zoals een van de dames zo ‘nauwkeurig’ voordeed op precies dezelfde locatie. Detail, maar in mijn ogen een belangrijk detail.

  3. Sten Oomen

    @ Robert

    Klopt, ik kende die zaak met de man met het Rolex horloge (Peter ‘Hurricane’ Smit) ook van Peter R. de Vries.

    Dat is dus het tricky gedeelte, je kunt de voorkennis van de kandidaten niet weten (tenzij je helderziend bent :-) ). Misschien kende Mirjam de zaak, misschien ook niet. Het zou bijzonder eerlijk en verhelderend zijn als dit na de testcase expliciet aan de kandidaten wordt gevraagd. Beter zou het zijn misdaadzaken van volslagen onbekende Nederlanders als testcase te gebruiken (waarom doen ze dat eigenlijk niet?).

    Mijns inziens blijft het verder ook een wankele morele zaak als je omgaat met de rechten van iemand die niet meer op fysieke wijze zijn mening over dit tv programma kan geven omdat hij overleden is door moord, zelfmoord of natuurlijk overgaan.

    Als hij/zij dat al astraal doet, moet de boodschap wel zuiver ontvangen en weergegeven worden (!).

  4. Roland Bekermans

    Robbert van den Broeke is het beste medium

  5. HG Boerenkamp

    Wel taakbereid, Henry de Hoon!

    Zelf schreef ik vandaag elders nog:
    “RTL heeft het ZZ overgenomen van de KRO. De bedenkers van het programma hebben hier en daar een een kwastje verf gebruikt, maar er is geen reden om nog iets toe te voegen aan de uitvoerige ZZ-analyses door Skepsis van de uitzendingen van vorig jaar. (Ik heb even de moeite genomen om nog één keer te kijken.)”

    Maar misschien is je doelstelling toch nog de moeite waard:
    “….me concentreren op wat RTL zelf zegt te zien als de kern van het programma: “We kijken alleen hoe mensen met dit zintuig, of vermeende zintuig, omgaan.””

    Tja, zeg ik sceptisch, maar dat zei de KRO toch ook al zo ongeveer, of vergis ik me? Dus uit op de verschillen?

    Maar hoe dan ook, als jij deze taak op je wil nemen, petje af: wie weet komt er nog iets verrassends naar voren.

    Het meest opvallend in dit verslag vind ik dat je je afvraagt wat er zich ‘in het hoofd van de kandidaat zou kunnen afspelen’. Dat zal in zekere zin raden blijven, natuurlijk, maar hoogst waarschijnlijk inderdaad niet meer dan wat andere mensen aanduiden met waarnemen, redeneren, associëren, zich iets herinneren en zich voorstellen.

    Een ‘geestesoog’ is een wat minder alledaags woord, maar werd door de vroegere generatie paragnosten gaarne gebruikt. Nu heet een en ander ook wel ‘energie ontvangen’.

    En inderdaad, TV-makers leren, maar helaas niet veel van sceptici, wel hoe een programma gelikter kan, misschien wel van sceptici.

  6. Ko van Dijk

    Een hele verbetering dit weblog. Eigenlijk zou ik kort over de serie kunnen zijn. Het is opnieuw een TéVé Holland productie en dan kun je geen kwaliteit verwachten. Beau is een slechte presentator die nu de dubbelrol moet vervullen van gastheer en waarnemer. Daarmee is eigenlijk alles gezegd. Toch zal ik de serie blijven volgen en op mijn weblog (www.zesdezintuig.tv) verslaan.

    De suggestie die hier wordt gedaan om een dergelijk programma met een controlegroep te maken is heel goed. Ik was daar nog niet op gekomen. Daarnaast zou het live moeten zijn met publiek zoals in Engeland.

    De kandidaten: niet van het niveau zoals in de eerste serie. Men heeft duidelijk gekozen voor jongere deelnemers en dat zijn nooit de beste paragnosten of mediums.

    De kritiek op Liesbeth is maar ten dele terecht. Ze kan inderdaad flink fantaseren maar ik heb toch ook spectaculaire dingen met haar meegemaakt.

    Gelijktijdig met de uitzending op RTL was bij de NCRV in 100 bruidensparen medium José Gosschalk te zien. Ik ken haar persoonlijk. Zij is bijzonder goed. Dergelijke mediums doen niet aan een programma zoals het ZZ mee. Hun agenda zit propvol. Goede wijn behoeft geen krans en de mond-tot-mondreclame doet genoeg.

  7. Rob Nanninga

    @ Sten
    “er kunnen heel wat meer zaken in een envelop zitten als een afscheidsbrief of een foto!”

    Er waren twee enveloppen, die de kandidaten vast mochten houden. In de ene zat een grote foto. In de andere iets dat bijna niets woog en dat heel dun en flexibel was. Wat zou dat allemaal kunnen zijn, behalve een stukje papier? En waarom zou dat stukje papier belangrijk zijn in verband met iemand die dood is? Zo heel veel mogelijkheden zijn er niet.

    “ik kan niet goed beoordelen of en waar er geknipt is”,

    De vier gesprekjes over Herman Brood duurden samen in totaal vijfenhalve minuut. Zou daar misschien iets uitgeknipt kunnen zijn?

    Het lijkt me onmogelijk om dit op basis van de informatie die we kregen (zelfs de locatie bleef onduidelijk) te beoordelen. Mirjam kreeg nog 22 punten van de 25 omdat ze zei dat de overleden persoon het goed bedoelde. Zouden veruit de meeste mensen het niet zo goed bedoelen?

  8. HG Boerenkamp

    Prut blijft prut. De bel horen luiden en niet weten waar de klepel hangt. TV blijft TV. De controlegroep. Dat laatste zoemt ook wel weer heel lekker nu. Controlegroep: klinkt wetenschappelijk. Hoeveel gemeenplaatsen heb je nodig om het toch niet geheel ongeletterde deel van de bevolking (Sten Oomen en Ko van Dijk) uit te leggen dat we pas werkelijk ergens zouden zijn als we JWN en RN samen naar Hilversum konden sturen, en als die werkelijk alle noodzakelijke voorwaarden voor een goede ‘proef’, laat staan voor een heel onderzoek met een gematchte controlegroep, konden laten stellen? En daarbij voorzichtigheidshalve en noodzakelijkerwijs ook nog controles om hen heen konden aanstellen. Want in Hilversum weet je maar nooit.

    Dat zal in de eeuwigheid zijn, althans voor mij, want dat zal nooit in my lifetime gebeuren.

    En waarom niet? Omdat serieus onderzoek ten ene male al niet voor de TV kan. De ‘contaminerende’ factor TV is op zichzelf al zo groot, dat je voor toch zo een gedachte als enige escape nog zou kunnen hanteren, en daarmee als onderzoeksdoel alleen nog zou kunnen stellen: het is niet uitgesloten dat iemand een ‘op iets echt onbekends duidende’ spontane helderziende ervaring heeft, en het is niet uitgesloten dat sommigen die regelmatig hebben (sensitieven), en het is niet uitgesloten dat sommigen helderziende ervaringen bewust en op verzoek kunnen oproepen (paragnosten), en tenslotte dat sommigen het laatste ook nog ten overstaan van gans het volk zouden kunnen tonen (als paragnostische TV-ster). (Peter R de Vries werd zelfs zichtbaar nog zenuwachtig van een aanverwante gedachte.) Aangezien mogelijkheid twee en drie (ten aanzien van sensitieven en paragnosten) al heel duidelijk weerlegd zijn in serieus onderzoek, lijkt het weinig zinvol om stap vier (de werkelijke mogelijkheid van de paragnostische TV-ster) nog te proberen.

    Of vergis ik me hierin toch? Wie weet zal de grote TV-ster stap twee en drie gewoon overslaan, in de zin niet tot die categorieën te hebben behoord! Een soort Jezus zijn!

    Jeeminee.

    Alles stroomt en alles kan, maar dat lijkt me een heel klein beetje onwaarschijnlijk in dit specifieke geval.

    Of zoeken we weer gewoon naar Gellers opvolger op een ander concurrerend net?
    Leve de gemene heffe! TV! Troost! Geen Mozarts of Mondriaans op deze grote oceaan of Golf in het vizier.

    Maar de gedachte aan een controlegroep, dat is al heel wat vooruitgang, zou je ook kunnen zeggen. Misschien wel te danken aan Skepsis en het er niet bij laten zitten van Henry cum suis.

  9. HG Boerenkamp

    Ik ben het zelden, zo ooit, meer eens geweest met een passage als deze, zonder van welke roerganger dan ook te houden:

    “En dit allemaal gebaseerd op de veronderstelling dat het mogelijk is objectieve onderzoeksmethoden te ontwikkelen en te gebruiken om betrouwbare kennis te bereiken. Het culturele relativisme betreffende normen en waarden is verouderd. Langzaam ontstaat een mondiale samenleving waarin een basis ontstaat voor transculturele waarden. Extreme culturele subjectiviteit (is, hgb) niet langer houdbaar. Er bestaat ook een hoeveelheid geteste ethische principes en regels die gegeneraliseerd kunnen worden voor alle menselijke gemeenschappen. Op basis daarvan kunnen de methoden voor skeptisch onderzoek toegepast worden in de politiek en de economie, waar praktische oordelen uitgesproken worden. Het is zelfs mogelijk een eupraxophy te ontwikkelen, gebaseerd op de meest betrouwbare kennis van het moment, die een algemene interpretatie kan geven van de kosmos en van sommige begrippen die samenhangen met een ‘goed’ leven. Twijfel blijft bij onderzoek een grote rol spelen. Het dient echter selectief te zijn, niet ongelimiteerd, en contextueel, niet universeel. Het principe van de feilbaarheid is hier van belang. We moeten geen absolute uitspraken doen, maar erkennen dat we ons kunnen vergissen. Onze kennis is gebaseerd op waarschijnlijkheden, niet op absolute zekerheden of finaliteiten. Tot slot, skeptische onderzoekers moeten altijd open staan voor nieuwe mogelijkheden, onverwachte nieuwe denkrichtingen. Ze moeten altijd bereid zijn om in het kader van verder onderzoek zelfs de meest fundamentele inzichten opzij te zetten. Het belangrijkste principe van skeptisch onderzoek is zoeken, waar mogelijk, naar adequaat bewijs en redelijke gronden voor iedere claim in welke context dan ook.”

    U (behalve JWN en RN) mag raden van wie die uitspraken komen, en ook zeggen wat die met deze blog te maken hebben.

  10. Jan Willem Nienhuys

    Je hoeft helemaal niet te raden van wie dit komt, want als je net als Rob even googelt naar rare woorden in de tekst weet je het zo.

    In de uitzending zagen we Beau aan het begin van de derde ‘test’ geleund tegen een vaal rood muurtje oreren: “Uit onder zoek van parapsychologen blijkt dat op een crime scene de emotie en de energie van de dader en het slachtoffer blijven hangen.”

    Ik zou wel eens willen weten waar Beau dit op baseert, en waarom de desbetreffende onderzoeker de Nobelprijs nog niet gekregen heeft voor dit opzienbarende resultaat.

  11. Henry

    @Sten: ik vond de ´algemeenheden´ die ik noemde, toch echt heel algemeen. Iemand die ´niet op een fijne manier aan zijn einde komt´… Kun je ook op een leuke manier aan je einde komen? Het is toch bijna altijd een trieste boel. Het zegt nul komma nul over Herman Brood.
    Iemand die ´bang is van het leven, maar het diep van binnen allemaal goed bedoelt´… dat slaat op ontzettend veel mensen. Eigenlijk op bijna iedereen die ik ken (kan aan mijn kennisenkring liggen; ). Ook dit heeft helemaal niet speciaal met Herman Brood te maken.

  12. Sten Oomen

    @ Rob

    Okay, je vraagt erom. ;-)

    Wat kan er allemaal in een envelop zitten, vooruit, laat ik eens beginnen met wel honderd dingen die ik kan bedenken:

    een diploma
    een getuigschrift
    een belangrijk krantenartikel
    een kleine waardevolle postzegelverzameling (hobby van die persoon)
    stikkers
    een treinkaartje
    een strippenkaart
    een tekening (Herman Brood)!
    een pagina uit zijn dagboek
    een belastingaanslag die iemand dreigde failliet te maken
    een gedicht al dan niet handgeschreven
    een pagina gescheurd uit een belangrijk boek
    de voorkant van een CD hoesje (zonder het plastic natuurlijk)
    de voorkant van een cassettebandje (idem)
    een bladzijde uit iemands agenda
    een kerstkaart
    een ansichtkaart
    een valentijnskaart
    een visitekaartje van hem of andere belangrijke personen
    poëzieplaatjes
    een folder van een galerie (Brood!)
    een overlijdenskaart
    een geboortekaartje
    een kleine plattegrond
    een uitgeprinte e-mail
    een belangrijk bankafschrift
    een pagina uit een tijdschrift
    een party uitnodiging
    een (zelfgemaakte) boekenlegger
    een medische kaart
    een collage
    een voorbeeld van een tattoo op papier
    een belangrijke (gebruikte) envelop
    een receptenkaart
    een factuur
    een bonnetje
    een songtekst
    een uitgeknipt figuurtje (à la Robbert van den Broeke :-) )
    een memo
    een medicijnvoorschrift
    een dwangbevel
    een consumptiebon
    een bijlage bij cosmetica en wat dies meer zij
    een kleine gebruiksaanwijzing of handleiding
    een garantiebewijs
    scheidingspapieren
    een kopie van/bladzijde uit een huwelijksboekje

    enzovoort enzovoort

    En nou niet “Ja, maar…” gaan zeggen, Rob, want er zitten zaken tussen die wel degelijk op Herman Brood van toepassing hadden kunnen zijn.

  13. Rob Nanninga

    Ik denk dat Sten meer fantasie heeft dan de makers van het programma. Er wordt beweerd dat de kandidaten aan de hand van het object de “energie” van de persoon kunnen aanvoelen, het zou iets te maken moeten hebben met zijn dood (want anders hadden ze aan een foto en een schoen wel genoeg) en het is niet van dik papier of karton (dat kun je gewoon door de envelop heen voelen) en ook niet groot (het zit in een A5 envelop). Dingen als een diploma vallen meteen af: te groot, voelt anders.

  14. ronald

    Jan willem –

    Alles heeft een frequentie. De aanname is dan ook dat als je een frequentie aanvoelt, je hem kunt vertalen en uitleggen.
    Emoties geven een bepaalde frequentie af, die herleidbaar is naar een gemoedstoestand, die herkend kan worden door een helderziende die deze gemoedstoestand vanuit zichzelf herkend, en daarmee de frequentie vertaalt.
    Tenhaeff heeft hier veelvuldig in zijn boeken over geschreven maar niet uitgewerkt tot bovenstaande uitspraak. Lees maar eens zijn uitwerking over associatieve verwantschappen.
    Ik heb 14 jaar geleden me in deze stof verdiept en heb deze conclusie bekend gemaakt en uitgewerkt, en kom nu geregeld via de media mijn uitspraak hierover tegen.

    Er is alleen 1 nadeel. De frequentie is niet als emotie zichtbaar. De energie hiervan is niet zichtbaar en dus wetenschappelijk (nog) niet te onderzoeken.
    En daarin kleeft dan nog steeds het principe dat het niet bewijsbaar is.
    Toch kun je het vreemd vinden dat middels psychometrie steeds weer de frequentie van een emotie/gemoedstoestand wordt herkend, en dat deze dan correct word vertaald, zonder in algemeenheden terug te vallen die iedereen wel kan verzinnen.

    Het programma het zesde zintuig vond ik waardeloos van opzet omdat ik de indruk kreeg dat er wederom een paar goedgezinde mensen die veel boekjes lezen en amper begrijpen wat er in die boeken staat, zichzelf bombarderen tot een helderziende. Een uitspraak dat aan alles een frequentie blijft kleven word dan zeker als onzin betiteld.
    Maar als dit dan door een parapsycholoog word onderbouwd, dan heeft het ineens een meerwaarde.
    En als dit dan word bewezen doot iemand die daadwerkelijk dit kunstje kan, dan gaan we er zo snel mogelijk achteraan om hem te ontmaskeren als een charlatan. Misschien daar daar wel de naam CHAR vandaan komt, ik ervaar in iedergeval dat er op tv alleen maar sensatie en onmogelijke dingen verwacht wordt van helderziendes , en zolang er mensen zijn die van mening zijn dat ze het ieder moment op commando kunnen laten zien, heeft de Stichting Skepsis wederom een reden om hier tegen in te gaan.
    En uiteraard zal de stichting er zeker zijn gelijk mee halen.
    Het brengt alleen geen inzicht in het paranormale.
    Het geeft alleen maar een weergave van de mensen die zich graag willen bewijzen en zich een rad voor ogen laten draaien door de sensatiemedia.
    Ik heb nooit de intentie gehad om me helderziend te noemen, ik heb ook nooit de intentie gehad om me er mee bezig te houden. Maar wat moest ik dan doen toen ik die helderziendheid ervaarde, me soms voor gek laten verklaren, het ontkennen, me laten wijsmaken dat ik graag onzin uitkraamde.

    Ik nam geen genoegen met de oplossing: ik mag het doen, het komt van boven, Jezus fluistert het in mijn oor, mijn overleden familie helpt mij, en nog meer van zulke slap onderbouwde uitspraken. Door kritisch en objectief te kijken naar wat mij overkwam, en door geen Story, Margiet en Viva waarheden aan te nemen , maar door me te verdiepen in parapsychologie, psychologie ben ik in 1996 tot de volgende slotsom gekomen.

    Dat aan iedere emotie een frequentie vasthangt en dat die door een helderziende mogelijk terug te vinden is.

    Ik heb dit ervaren, uitgevoerd, en bewezen.
    En omdat iemand dit zelf niet heeft ondervonden bewezen of onderzocht heeft, dat geeft nog geen reden om zomaar aan te nemen dat het niet waar zou zijn.
    Misschien moeten we dan maar terug gaan vallen in het idee van, het is niet zo omdat het nou eenmaal niet zo is en daarom is het ook niet zo.

    Als u de daadwerkelijk uitspraak wilt nalezen dan kan dit op pagina 62 van het boek; spookhuizen en geestverschijningen.
    geschreven door Richard Krebber en Jan C. Van der Heide.
    isbn nummer 90-70774-43-7 uitgebracht in 1997 bij Citadel.
    Mijn naam staat er bij, en de Nobelprijs hoef ik er niet voor te krijgen.

  15. Sten Oomen

    @ Rob

    Voor deze bestaande objecten heb je geen fantasie nodig (ze bestaan immers), alleen een beetje flexibele geest. Dus nu moet je niet doen alsof het aan mij ligt, Rob, het lag eerder aan de starheid van denken aan jullie kant… Dat er een schetsje of tekening van hem in zou zitten, of een geboortekaartje van zijn dochter Lola of wellicht een galeriekaart had net zo goed gekund. Of een songtekst van “I did it my way…”

  16. Jan Willem Nienhuys

    Het is duidelijk dat als Sten e.e.a. georganiseerd zou hebben, de kandidaten geen schijn van kans zouden hebben.
    ‘We moeten iets persoonlijks van hem in een envelop doen, het afscheidsbriefje dan maar?’
    S.: ‘Nee ben je gek, het moet niet al te erg voor de hand liggen, het is al tamelijk evident dat het om een tragische plotselinge dood moet gaan. Waarom niet een krantenbericht over zijn dood, het blaadje uit zijn agenda waar zijn laatste dag op stond, en het parkeerbewijs van zijn auto in de parkeerkelder en de rekening van de laatste keer dat jullie samen zijn uitgegaan. Als de betrokkene dat goed heeft, weten we tenminste zeker dat-ie het kan.’
    ‘Ja maar Sten, op die manier vallen ze allemaal af, da’s niet de bedoeling. Ga maar na, we hebben al uitgeprobeerd dat ongeveer de helft van de mensen in dat fort iemand binnen 20 minuten kan vinden, dus het zo wel raar moeten lopen als daar helemaal niemand scoort. Zo maak je het toch veuls te moeilijk?’
    S. : ‘Ja dat kan wel, maar ik ben de baas.’

    Ik heb trouwens Beau ook nog horen zeggen dat de politie soms de hulp van paragnosten inroept om vermiste kunstschatten of personen op te sporen.

    Ik geloof er niets van. Ik vrees dat Beau zijn informatie heeft van opschepperige paragnosten (die hij dan parapsychologen noemt) of bronnen van vergelijkbare betrouwbaarheid.

  17. Rob Nanninga

    Wie zelf een A5 envelop heeft, moet het maar eens proberen. Je kunt heel goed voelen of er al of niet een kaart in zit. Sterker nog: je kunt waarschijnlijk ook de omtrek van de inhoud zien. Bij de enveloppen die ik zelf gebruik, lukt dat heel makkelijk. Ik kan een briefje zelfs moeiteloos lezen! Met sterke lampen in de buurt (die gebruikte ik niet) lukt het uiteraard nog veel beter.

  18. Jan Willem Nienhuys

    @ Ronald

    Dat alles een frequentie heeft is onzin. Frequentie betekent hoeveel maal per tijdseenheid (seconde bijvoorbeeld) iets heen en weer, of op en neer of rond gaat.

    Het is nu eenmaal zo dat allerlei dingen als ze trillen of slingeren dat met een kenmerkend aantal keren per seconde doen. Als ze dan van buitenaf worden aangeduwd met diezelfde frequentie gaan ze meeslingeren. Op die manier werkt vrijwel alles (ons gehoor, ons gezichtsvermogen, communicatie met radiogolven enzovoorts) en zelfs klokken werken op dit beginsel: het kwartskristal of de slinger of de onrust blijven in beweging doordat die telkens op het goede ogenblik worden aangeduwd.

    Bij de ogen denk je misschien dat het niet zo is, maar daar is het toch zo. Bepaalde moleculen (rodopsine) nemen energie op, niet zomaar energie maar alleen energie van fotonen met de goede frequentie. Dat is het begin van de waarneming.

    Maar dat alles een frequentie heeft warvan de energie niet eens te meten valt, is onzin. Als het woord ‘frequentie’ gebruikt wordt, moet het betrekking hebben op iets dat heen en weer gaat, en dan moet je ook kunnen zeggen hoe vaak, en waar dat uit blijkt, met andere woorden hoe je gemeten hebt wat de frequentie is.

    Als dat niet zo is, is het alleen maar een dikdoenerig woord.

    Bovendien, een stemvork heeft een bepaalde frequentie, maar als-ie niet aangeslagen is, kun je hem niet horen. Om de ‘frequentie’ van iets waar te nemen, zal het object zelf aan het trillen of slingeren moeten gaan, en op de een of andere manier ook de effecten daarvan moeten verspreiden. Er zal dus een soort energietransport moeten plaatsvinden en het is onzin om te zeggen dat de energie niet zichtbaar is of zo.

    Als emoties frequenties hebben, hoeveel maal per seconde is dat dan? En waarin verschillen de emoties van de een en van de ander? Trouwens als die frequenties zich voortplanten hebben ze een snelheid en dus een golflengte (als de frequentie bijvoorbeeld 12345 is, passen er 12345 golfjes op de afstand die in een seconde worden afgelegd. Wat is de golflengte van die emoties?

    Nou, ik heb geloof ik wel duidelijk gemaakt waarom ik elk gepraat over frequenties in verband met vermeend paranormale verschijnselen onzin vind.

  19. Jan Willem Nienhuys

    @ Rob

    Moeten we de organisatoren adviseren om als ze dingen in enveloppen stoppen, daarvoor bubbeltjesenveloppen te gebruiken, en de objecten tussen twee kartonnetjes te doen?

  20. ronald

    jan willem.

    een kwartskristal in een zender staat stil , gaat niet heen en weer en heeft toch een frequentie 27,125 megaherz.

    Een emotie is niet te meten omdat ieders emotie anders word ervaren en daarmee ook anders word opgebouwd.
    Toch zijn er overeenkosten die in grondbeginsel gelijkwaardig zijn.
    Je stelt nu uiteraard een vraag waarvan je al weet dat er geen onderzoek naar gedaan is wat wetenschappelijk onderbouwd kan zijn . Daarbij zal iedere emotie door iedereen anders ervaren worden.
    Ik vind dit nu wel echt een vorm van open deur intrappen.

    overigens wat is de frequentie nu van jouw hersenen ondanks dat je met je hoofd stil zit , of zou het toch anders in elkaar zitten , en moeten we ook dit niet zo simpel bekijken.Wat is de frequentie van de aarde ? 5 Hz , en dat terwijl de frequentie van aarde en water zoveel van elkaar verschilt.
    Wat zou de frequentie van jouw hersenen zijn in een rustige en in een emotioneel beladen toestand zijn.
    Als er een magnetisch veld in jouw zit , want onze hersenen werken toch ook met spanningen en stroompjes , en die verschillen kontinue naargelang je gemoedstoestand. Zou het dan niet mogelijk zijn om met die emotie een voorwerp te kunnen “laden” met die gemoedstoestand ?

    het nadeel is alleen dat er nog steeds hele volksstammen zijn die van mening zijn dat het moet voldoen aan onmogelijke eisen.
    En daarmee verschilt de gemiddelde skepticus helaas niks met de sensatie beluste media.

    Spring als een kip wanneer het ons uitkomt , en als je niet springt zoals wij het willen dan ben je geen kip. Want wij bepalen wat de criteria voor een kip is.

  21. Henry

    @Sten: als er een schetsje van Herman Brood in de envelop had gezeten en de kandidaten hadden dit geraden, was dat heel sterk geweest, echt op Herman Brood gericht. Echter nu wordt er slechts een associatie gelegd tussen envelop, briefje en dood: afscheidsbrief. Algemeen dus en niet moeilijk.

    @Ronald: inderdaad werken onze hersenen met elektrische stroompjes en onze emoties ook. Emoties zijn nl. ook een werking van de hersenen. Dus wel meetbaar en niet paranormaal. Dus wat wil je nou eigenlijk bewijzen?

  22. Johan de Ruiter

    Diploma valt sowieso af, want ik denk niet dat iemand met een diploma zich zou lenen voor dit programma. Zelfs dood niet.

  23. ronald

    Henry

    Wat ik wil bewijzen is dat het een feit is dat er tussen een emotie en een frequentie een verband is , en dat dit aan een voorwerp blijft ‘kleven’ en dat dit herkenbaar is voor een helderziende.
    Oftewel de verklaring voor psychometrie.
    Hoe kan het anders dat een helderziende een voorwerp nodig heeft van een persoon om tot een waarneming te komen.
    voorbeeld;
    neem een haar van iemand.
    een haar met een gemiddelde lengte groeit 4 jaar op het hoofd van iemand.
    Die 4 jaar heeft het dus alle voedingspatronen van die persoon meegemaakt , waarvan een groot deel terug te vinden is in de structuur van het haar.
    Dit haartje heeft ook alle emotie’s van die persoon in 4 jaar meegemaakt.
    Dus ook alle frequentie’s die gepaard zijn gegaan met emotie’s in de afgelopen 4 jaar.
    Waarom zouden die verloren zijn gegaan , en de voedingsstructuur niet ?

    Wat ik wil bewijzen is dat psychometrie daadwerkelijk mogelijk is.
    En tot nu toe heb ik met alle geweld nog steeds geen overtuigend bewijs dat wat ik in het verleden heb gedaan namelijk het beoefenen van psychometrie, gebaseerd is op onzin of fantasie. Want daarvoor heb ik te vaak dingen gezegd die ik absoluut niet kon verzinnen raden of weten.
    Om nu dus maar te gaan verklaren dat het onzin is en onbewuste reactie’s aflezen bij een persoon , vind ik te zwak omdat ik daar niet op getraind was , en er niet op lette.
    Om het af te doen als je verzint het terplekke vind ik ook niet onderbouwd omdat ik dan steeds weer een ander verhaaltje zou verzinnen wat dan wel heel erg toevallig steeds weer past bij het voorwerp.
    In dat geval zou ik een hele goede gokker zijn.
    Nee . ik kan een kunstje , net zoals zo velen en wil er een verklaring voor.
    Een antwoord dat het niet kan is niet toereikend , brengt geen inzicht en geen oplossing.
    En als het al niet zou kunnen , dan vraag ik me af wat ik dan wel doe!
    en daar is geen 1 skepticus die me daar antwoord op kan geven.

    Op dit moment is er nog steeds geen overtuigend bewijs dat het niet bestaat , wel zijn er hele volkstammen die het wel beweren te kunnen. ik betwijfel of dit allemaal bewuste mensen zijn die bewust iemand willen beliegen .

    De wereld is plat omdat wij dat zeggen en daarom is die plat omdat je anders er vanaf valt.
    conclusie ; columbus liegt en alle afbeeldingen van een ronde wereld zijn niet correct omdat er niemand een wereld rond kan fotograferen .Want van een bal kan je alleen de voorkant fotograveren en niet de achterkant.

  24. Jan Willem Nienhuys

    @ Ronald

    het spijt me te zeggen dat ik je reacties niet vind getuigen van veel begrip. Als je even googelt vind je dat een kwartskristal wel degelijk echt beweegt: het is eigenlijk een heel klein stemvorkje dat trilt (heen en weer buigt) onder invloed van een elektrisch veld, en de frequentie die je noemt zit er volgens mij naast met een factor van een miljoen (ongeveer).

    Bij trillingen van een elektrisch veld gaat er natuurlijk niet echt iets heen en weer, maar de elektrische veldsterkte wisselt wel van richting enzovoorts. Dat van Columbus (ik ga al je tikfouten verder niet meer verbeteren) is ook onzin. Sinds ongeveer 400 of 500 v.C. heeft niemand die goed bij zijn hoofd was in de westerse cultuur gedacht dat de wereld plat was. Natuurlijk waren er vroeger wel hele domme religieuzen die er anders over dachten net zo als je nu hele domme personen hebt die maar niet snappen dat frequentie slaat op iets dat trilt, zelfs nadat je ze het uitlegt.

    Zo gauw als de trilling is afgelopen is de frequentie er niet meer. Net zoals een wuif (voorbeeld niet door mij bedacht). Als ik ophoud met wuiven is het niet zo dat de wuif ergens naar toe gaat.

    De aarde roteert en voert een (1) rotatie uit per bijna 24 uur, en heeft dus een frequentie van 11,160576… microherz, omdat er (althans in het jaar 2000) 89784,090530833 seconden in een siderische dag gaan. Dat is de frequentie van de aarde.

    Dat is niet 5 Hz.

    Dat er geen overtuigend bewijs is dat iets niet bestaat is een onzinargument. Dat veel mensen erin geloven zegt ook niks. Als je dat beginsel zou toepassen op religieus geloof zie je dat het tot tegenspraken leidt.

    Wie beweert dat psychometrie mogelijk is, bedenkt maar een test, die doen we dan. Lukt het, dan kun je 5000 euro krijgen (en Skepsis krijgt de Nobelprijs of wordt beroemd voor een buitengewoon interessante ontdekking) en dan kun je nog eens een miljoen verdienen (dollars, dat wel) bij James Randi.

    Bij James Randi hoef je (na het passeren van een voortest, zoals die van Skepsis) alleen maar een prestatie te leveren die gelijkstaat met het winnen van een prijs in een loterij met 100.000 loten en maar één prijs, of met het correct raden van een willekeurig gekozen getal van 5 cijfers. Of met 17 maal achter elkaar correct raden of een persoon man of vrouw is. Of met 9 verschillende dingen goed op een rij leggen. Of van 10 mannen en 10 vrouwen die op een willekeurige volgorde zijn geplaatst de goede man-vrouwvolgorde raden.

    Dat is concreet en verifieerbaar. Heb je een test in gedachten?

  25. A. Atsou-Pier

    @ nienhuys

    Qua domme religieuzen en platheid van de aarde, mag ik hier even herinneren aan uw uitstekende artikel in Skepter 1994(4) ?

    En haalt Ronald wellicht de wetenschappelijke en de New Age-betekenis van het woord psychometrie door elkaar ?

  26. sunshine

    ik vraag me weleens af hoe skeptisch je dan ook mag zijn of bepaalde personen echt niks beters met hun tijd doen dan analyseren en speculeren. Waarom gaan jullie niet naar de beurs? misschien heb je dan nog wat.. Leef toch eens in liefde en als je er niks van gelooft dan is dat toch prima? doe iets positiefs voor de wereld en begin bij jezelf. Dat gemeuzel…pfff zwaar hoor

  27. Jan Willem Nienhuys

    @ sunshine

    degeen die hier begint met speculeren is ronald met zijn frequenties en zijn vermeende psychometrie.

    @ Atsou-Pier

    ik zal de opmerking even wat toelichten voor degenen die de Skepter CD-ROM (of oude Skepters) niet hebben: in de westerse geschiedenis van voor 1500 zijn niet meer dan 5 personen (allemaal geestelijken) te vinden die in geschrifte hebben beweerd dat de aarde plat was. De eerste daarvan is tamelijk bekend, nl. Lactantius (265-345). Toen Copernicus zijn boek De Revolutionibus opdroeg aan de paus wees hij op de befaamde domheid van Lactantius (alle personen die beweren dat Copernicus, een hoge kerkelijke ambtenaar, bang was voor de brandstapel, hebben het helemaal fout: Copernicus was in zijn tijd gewaardeerd als arts en wetenschapper, en de enige ‘aanvaring’ met de kerk was toen hij op zijn 66ste wat treuzelde met het op straat zetten van zijn ouwe huishoudster met wie hij lang had samengewoond; hij moest wel ivm aangescherpte celibaatsregels). Een andere die bekend geworden is, is de laatste van de vijf, de monnik Cosmas Indicopleustes (ca. 540). Die werd in zijn eigen tijd door andere geestelijken al voor domoor uitgemaakt. Zijn handgeschreven boek bestond in welgeteld twee exemplaren in het Grieks. Pas in 1702 werd het in het Latijn vertaald.

    Ach, de middeleeuwen! Wat een tijd! In 1500 jaar maar vijf personen die over een bepaald wetenschappelijk onderwerp aantoonbare lariekoek verkopen en meteen op hun nummer gezet worden. Kom daar nou eens om, waar in de boekwinkels vele meters plankruimte kreunen onder de prachtige boeken vol lariekoek, met daarnaast enkele plankjes met wat algemeen populair-wetenschappelijk werk, en de serieuze wetenschappers het al helemaal hebben opgegeven om iets tegen de larie te doen. Of de VS waar het creationisme nog steeds oprukt.

  28. Ko van Dijk

    JW jij schrijft: “Ik heb trouwens Beau ook nog horen zeggen dat de politie soms de hulp van paragnosten inroept om vermiste kunstschatten of personen op te sporen. Ik geloof er niets van. Ik vrees dat Beau zijn informatie heeft van opschepperige paragnosten (die hij dan parapsychologen noemt) of bronnen van vergelijkbare betrouwbaarheid.”

    Toch vaker de kranten lezen JW! De politie in binnen en buitenland roept regelmatig de hulp van paragnosten in. Een enkele keer komt dat ook in de krant. Dat wil niet zeggen dat paragnosten dan altijd met de juiste toedracht of vindplaats komen.

    Nog leuker wordt het als een paranormale politieman zelf op zoek gaat. Ik meen bij Sabine Jansons. Dat verhaal kun je checken bij John van den Heuvel. In mijn directe omgeving heeft een bevriende politieman de hulp van een paragnost ingeroepen bij een vermissing. De verklaring van de paragnost werd echter niet geloofd. Toch kreeg hij enkele maanden later gelijk. Het lichaam werd precies zo gevonden als deze ziener had voorspeld.

    http://www.kovandijkvertelt.nl/?p=392

  29. Ko van Dijk

    JWN, je schermt dikwijls met James Randi. Ivo deed dat laatst ook. Randi is net zo’n charlatan als de paragnosten die hij zegt te willen bestrijden. Een voorbeeld is zijn zogenaamde ontmaskering van Popoff (inderdaad een oplichter maar niet op de manier zoals Randi het deed voorkomen)
    http://www.kovandijkvertelt.nl/?p=292

    Overigens, ik sta over het algemeen voor 90% achter je standpunten. Het is slechst die 10% waar we het nooit over eens zullen worden. :-)

  30. Henry

    @Ronald: je zei ´Want daarvoor heb ik te vaak dingen gezegd die ik absoluut niet kon verzinnen raden of weten. Om nu dus maar te gaan verklaren dat het onzin is en onbewuste reactie’s aflezen bij een persoon , vind ik te zwak omdat ik daar niet op getraind was en er niet op lette.´

    Wij kunnen van hier niet nagaan of jij dingen zei die je werkelijk niet kon raden of weten. Wij horen alleen dat jij daarvan overtuigd bent. Je hoeft ook niet altijd bewust op iets te hebben gelet, om een vermeende ´voorspellende´ ervaring te hebben. De onbewuste delen in de hersenen, bv. de amgygdala, geeft zintuiglijke waarnemingen een fractie van een seconde eerder door aan het geheugen, dan je bewuste geheugen. Dit verklaart bv. ook het beschermengeltje waarvan mensen soms denken het te hebben gehad toen ze ´zomaar´ al op de rem trapten nog voordat ze die grote vrachtwagen bewust zagen. Ze zijn ervan overtuigd een paranormale ervaring te hebben gehad, terwijl die claim in feite op een gebrek aan kennis over de werking van de eigen hersenen berust.
    Ik heb vaak mensen horen claimen dat ze iets wonderbaarlijks hadden voorspeld, iets dat ze onmogelijk konden weten. Maar als je verder doorvraagt, stuit je altijd weer op aanwijzingen dat ze het toch wel hadden kunnen weten.
    Ik hou het er daarom voorlopig op dat je door een interpretatiefout steeds concludeert dat je iets hebt kunnen vertellen dat je niet had kunnen weten. Dat zie ik die mensen in het programma ook voortdurend doen.
    Dan dreig je denkfouten op elkaar te gaan stapelen. ´Waarom zouden helderzienden anders een voorwerp nodig hebben?´ vraag je je af. Afgezien van het feit dat veel helderzienden ook claimen geen voorwerp nodig te hebben, draai je de boel om. Eerst moet aangetoond worden dat mensen echt helderziende uitspraken hebben gedaan, daarna kun je het gebruik van een voorwerp pas serieus nemen.
    Over de wetenschappelijke kant heeft JW je afdoende laten zien dat een ´beweging´ niet kan worden vastgehouden, omdat die er na de beweging niet meer is. Heel anders dan voedingsstoffen in een haar, die worden omgezet in eiwitten etc. Dat doen electische stroompjes niet.

  31. Jan Willem Nienhuys

    @ Ko

    1. Bij het contact tussen helderzienden en hun klanten speelt zich iets af waardoor vaak ten minste een van beide ervan overtuigd raakt dat er iets aan de hand is. Helderzienden hebben er een handje van om achteraf te zeggen dat wat ze zeggen allemaal precies klopte. Als je het dan nagaat blijkt dat vaak zwaar overdreven. De klant is er ook makkelijk van te overtuigen, ook als het om algemeenheden gaat, ook als de helderziende de hagelmethode gebruikt (schieten met hagel, allicht dat je iets raakt).

    2. De ontmaskering van Popoff door Randi staat uitvoerig beschreven in diens boek The Faith Healers, p.139-181. Popoff liet zich wel degelijk door zijn vrouw met een oortje souffleren. Zijn carrière stopte tijdelijk toen dit op een Amerikaanse talkshow werd onthuld. Dat was in 1986. Popoff had nog wel meer oplichtersmethoden, waarmee hij naar schatting in die tijd 10-20 miljoen dollar per jaar ophaalde “tax free”.

    3. Serieus onderzoek in de VS naar wat de politie daar doet aan het consulteren van paragnosten en wat dat oplevert geeft weinig reden tot optimisme.

  32. A. Atsou-Pier

    @nienhuys

    Komen de blogartikelen nog in Skepter ? Ik heb namelijk nog niets uitgeprint !

  33. ronald

    Henry.

    Ik was er niet van overtuigd dat ik gelijk had , ik had daadwerkelijk gelijk.
    Als ik bijvoorbeeld aan een voorwerp kan zien waar een vermist persoon zich bevind , dan is er geen interactie tussen mij en de vermiste persoon , want die zit niet tegenover mij.

    over het algemeen geef je een beschrijving zoals die voorkomt op de gemiddelde parainfobeurs , en daar geef ik je groot gelijk in.

    Je zegt ook dat er eerst een bewijs moet zijn van een helderziende.
    Nou , mijn werkwijze was om eerst een bewijs te leveren dat ik daadwerkelijk iets over het voorwerp kon zeggen , en dan pas na 5 minuten vertellen ,vragen of er iets van klopt.

    Ik bemerk helaas wel dat er binnen de stichting skepsis weinig ruimte is voor een objectieve benadering . Ik bemerk dat er sommige mensen direct weer in statistieken en hun eigen waarheden en waarin ze zich vrij kunnen bewegen , terug vallen.
    Ik wil dan ook niet meer verder uitwijden over de gang van zaken .
    Ik vraag me dan allen maar af , hoe heb ik vermiste personen kunnen vinden.
    Waarom klopt het wat ik in de toekomst zie.
    En hoe kan dat toch dat ik vanallerlei kleuren rond mensen kan zien.

    Waarschijnlijk zal ik dan wel een goede gokker en fantast zijn , en krijg ik er een kick van om me belachelijk te maken.

  34. Rob Nanninga

    De meeste autorijders geloven dat ze veel beter rijden dan de gemiddelde chauffeur. Iets dergelijks geldt ook voor paragnosten.

    Parapsychologen hebben betrouwbare methoden ontwikkeld om psychometrie te onderzoeken. De methode dat je een paragnost eerst iets over een voorwerp laat zeggen en dan aan de eigenaar van het voorwerp vraagt in hoeverre het klopt, is onbetrouwbaar en niet objectief! Mensen zijn namelijk geneigd om een passende interpretatie te zoeken voor dingen die een paragnost/psychometrist over hen zegt en ze letten meer op de treffers dan op de missers. Hun beoordeling blijkt zeer partijdig te zijn. Dat is bij wetenschappelijke parapsychologen al heel lang bekend.

    Hoe moet je het dan onderzoeken? Bijvoorbeeld als volgt:
    Geef de psychometrist 6 voorwerpen van 6 verschillende personen (een ander aantal mag ook). Aan de hand van elk voorwerp doet de paragnost een aantal uitspraken over de persoon die erbij hoort. Alle uitspraken worden op papier gezet. Op dit papier staat:

    – voorwerp A: alle uitspraken over dit voorwerp
    – voorwerp B: alle uitspraken over dit voorwerp
    – et cetera

    De personen die een voorwerp hebben ingeleverd, krijgen elk een kopie van deze lijst. Ze weten niet welk voorwerp van henzelf is. Dat moeten ze proberen vast te stellen op basis van de uitspraken die over de voorwerpen zijn gedaan. Je kunt ze vragen een rangvolgorde te maken met bovenaan de lijst het voorwerp waarover de meest treffende uitspraken zijn gedaan en onderaan het voorwerp waarover veel uitspraken zijn gedaan waarin de persoon zich niet kan herkennen.

    Vervolgens ga je kijken op welke plaats de personen hun eigen voorwerp hebben gezet. Als het bovenaan de lijst staat, levert dat 1 punt op. Staat het op de tweede plaats, dan levert dat 2 punten op. Et cetera.

    Ten slotte tel je alle punten bij elkaar op. Als er zes personen waren die elk hun eigen voorwerp bovenaan de lijst hebben gezet, dan is de score 6 punten.

    Om een resultaat te boeken dat niet vaker dan 1 op de 100 keer toevallig voorkomt, mogen er niet meer dan 11 punten worden gescoord. (Dat kun je statistisch uitrekenen.)

  35. Ko van Dijk

    JWN.
    1. Yep, helemaal mee eens. Het is heel vermakelijk om te zien hoe dit mechanisme werkt op de gemiddelde parabeurs. Maar ik durft te wedden dat je nog nooit op Stansted bent geweest.

    2. Precies, het is alleen Randi zelf die beschrijft in zijn boek hoe hij Popoff ontmaskerde met een oortje. Ik laat zien dat dit in die tijd technisch onmogelijk was. Je kunt dat zelf ook simpel nagaan. De bandopnames waren ook fake. Randi had wel een voorzienige geest. Allereerst het feit dat Popoff inderdaad een oplichter was. Ten tweede de earphone techniek. Die techniek was 15 jaar later pas goed mogelijk.

  36. Rob Nanninga

    @ Ko
    Ik heb hier een boek van Bob Steiner (The Encyclopedia of the Paranormal, 1996), waarin hij schrijft dat hij aanwezig was toen Alexander Jason (www.alexanderjason.com) de signalen van mevrouw Popoff onderschepte (dat deed Randi niet zelf). Ook andere skeptici deden aan de actie mee. Zaten die allemaal in het complot? En geldt dat ook voor medewerkers van Popoff die toegaven dat hij een ontvanger gebruikte? Volgens Randi werden er urenlange opnamen gemaakt bij verschillende gelegenheden. Allemaal leugens van Randi? Of laster van Ko?

  37. Jan Willem Nienhuys

    Ik citeer maar even wat R. zelf schrijft:
    “Op 5 september 1985 had Tisha Sousa, een medewerkster van Popoffs kantoor, de geheime radioapparatuur besteld, van de firma Audio Specialties te Los Angeles. Popoff haalde de apparatuur persoonlijk op en betaalde ervoor met zijn […] creditcard. […] Hij gebruikte al draadloze microfoons van Audio Specialties die hij eerder gekocht had, maar die waren alleen voor stemversterking. Deze nieuwe technologie bestond uit een inductielus rond de hals en een klein bijna onzichtbaar oorstukje en de gevoelige ontvanger … [p. 148]

    Twee dagen na de onthulling probeerde het kantoor van Popoff eerst te vertellen dat NBC een actrice had gehuurd om de stem van mw. Popoff na te doen, maar op de derde dag gaf Popoff toe dat hij een radio gebruikte en hij beweerde: “Mijn vrouw geeft me af en toe de naam van iemand die speciale gebeden nodig heeft.” Hij beweeerde ook dat hij het ding nodig had om in contact te blijven met de mensen die de camera bedienden. [p.143]

    Randi citeert de getuigenis van Volmer Thrane, iemand van Popoffs organisatie en de man van de ‘general manager’ van Popoff; Volmer Thrane was ook degene die Sousa het ontvangertje liet bestellen.

    Toen Randi met zijn onthullingen kwam was dat groot nieuws, en denk je niet dat het niet een van zijn tegenstanders zou zijn opgevallen dat zulke techniek niet bestond?

    Met een oortje bedoelen we nu iets dat ontvanger en koptelefoon tegelijk is EN in het oor past, maar bij de geschetste techniek
    draagt de persoon de ontvanger bij zich, en werkt het telefoontje door het opvangen van een signaal van de inductielus rond de nek die door de ontvanger wordt aangestuurd.

  38. Sten Oomen

    @ JW & Rob

    Beetje vertraagde reactie, excuus, maar mijn tijd werd nogal opgeslokt.

    Dank je, JW, ik denk inderdaad dat ze aan mij geen gemakkelijke zouden hebben bij het enveloppen werk. Rob: je kunt er dan misschien wel een beetje doorheen kijken, maar dat zag ik ze niet doen tijdens de uitzending. Natuurlijk kun je ook het een en ander voelen, maar de mensen staan onder druk en veel tijd hebben ze niet om eraan te voelen.

    Ik zou voor de onbekende Nederlanders gaan, geen kans dat het reeds in het nieuws te bewonderen was (of: veel minder). Toch blijft er het morele vraagstuk. Ik denk steeds: wat zou die persoon ervan denken die overleden is (aan de andere kant)? Frappant is dat juist in zo’n programma deze vraag niet gesteld wordt. Ze kunnen ook direct (via het ‘medium’) aan Herman Brood vragen: “Wat vind jij ervan dat men aan je schoen aan het voelen is via een envelop, of dat je afscheidsbriefje jaren later bevoeld wordt door derden?”

    Ook het voor de hand liggende zou ik ontwijken. Een foto ja, maar dan ook nog iets ‘aparts’…

    @ Henry

    idem: het voor de hand liggende kun je inderdaad beter vermijden…het maakt het programma ook wat spannender als je eens met iets verrassends komt en niet die eeuwige standaard zaken zoals een afscheidsbrief of een horloge.

  39. Harry Smit

    Heel goed dat er weer een programma is waar mensen met paranormale begaafdheden op tv komen. Natuurlijk zullen er altijd mensen zijn die precies weten te verklaren hoe één en ander in elkaar zit. Alleen zullen al die personen die het zo goed weten (inclusief meneer nanninga) never ever nooit kunnen presteren wat werkelijk paranormale mensen kunnen.

  40. dnhk

    Toch leuk dat skepsis weer wat te schrijven heeft

  41. Sten Oomen

    @ Harry

    Het is inderdaad heel leuk dat er aandacht is voor een onderwerp dat zoveel mensen bezighoudt! Sceptici kunnen de niet aflatende stroom aan interesse voor ‘alternatieve’ onderwerpen niet tegenhouden.

    Onderschat echter niet dat bijvoorbeeld Rob Nanninga net zoveel feeling heeft als een ander mens met het astrale, misschien nog wel meer. Hij houdt zich er dag en nacht mee bezig, en ook al is dat sceptisch, dan nog houdt hij hij zich ermee bezig. Er is een gerede grote kans dat hij zelfs meer dan gemiddeld meemaakt en aanvoelt. Hij heeft dan het ‘probleem’ dat hij dat elke keer voor zichzelf moet uitvlakken als ‘toeval’ en ‘materialistisch verklaarbaar’.

    Het is allemaal niet zo erg als de sceptici zouden weten dat het paranormale heel normaal is (daar heb je hem weer :-) ), en dat die wereld ergens net zo onderworpen is aan wetten als deze (ik zeg niet dat deze dezelfde zijn). Het is alleen aan de mens uit te zoeken hoe we contact met de andere kant kunnen maken, en hoe we fenomenen in kaart kunnen krijgen.

  42. Mopje

    Ik denk dat sceptici de stroom aan interesse juist moet aanwakkeren.

    Er zijn zoveel onderwerpen aan de orde geweest, tot op heden. Misschien helpt het dat men de emotie van de schrijver eens aanvoelt en ziet. Bijvoorbeeld met een boek ‘Nederlands’ van de middelbare school. Hoe zit het met de frequentie van die schrijver nu? Helder bekeken staat de interpunctie nog niet goed.

    Ik weet wel, de mijne zou zich aan gene zijde omdraaien. Dus ook dat moet te voelen zijn!

  43. Ko van Dijk

    JWN, zo te zien bestaat de fa. Audio Specialties te Los Angeles niet meer. Mogelijk dat Wilson dit bedrijf heeft overgenomen. Wilson is de specialist in onstage techniek.

    Ik vind echter niets over de door jou en Randi geschetste techniek. Hoewel het iets weg heeft van de ringleidingen voor slechthorende zoals in kerken werd toegepast. Dan moeten we niet vergeten dat Popoff in super grote zalen optrad. Ik kan me er nog iets bij voorstellen als Popoff altijd op dezelfde locatie optrad maar hij reisde door heel Amerika met zijn circus.

    Rond Popoff gonsde het van de geruchten. Natuurlijk was hij een oplichter, de mensen die hij zogenaamd genas waren acteurs. Char doet precies hetzelfde als ze bij ons in Nederland een voorstelling geeft. Dan neemt ze een paar Amarikaanse acteurs mee.

    Dat de mensen achter Popoff later Randi gelijk gaven is niet zo vreemd. Popoff betaalde zijn staf niet. Voor zover mij bekend heeft Popoff nooit toegegeven dat hij gebuikmaakte van radiozenders. Wel dat zijn show doorgestoken kaart was.

  44. Jan Willem Nienhuys

    @ Zo te zien heeft het wel iets van een ringleiding in een grote zaal. Alleen zat de ringleiding niet in de zaal, maar om de hals van Popoff, dus het door de “ringleiding” afgegeven signaal (aan de ringleiding toegevoerd door een ontvanger ergens anders op het lichaam van Popoff) hoefde alleen de afstand van diens overhemdboord naar zijn oor te overbruggen. Dat is nog veel minder dan van een ringleiding in een zaal naar een gehoorapparaat, dus op die korte afstand verzwakt het signaal nog minder.

    Ik citeert maar even weer Randi’s boek: “Ten slotte, op Dag Drie [na de onthulling] gaf de Eerwaarde Popoff het bestaan van het apparaat toe, en beweerde, ogelooflijk, dat ‘bijna iedereen’ wist van de ‘communicator’. En, voegde hij er aan toe, ‘Mijn vrouw geeft me af en toe de naam door van een persoon die speciale gebeden nodig heeft.’

    Hier wordt Popoff geciteerd die letterlijk het bestaan en het gebruik (‘af en toe’) toegeeft. Hij ontkende natuurlijk dat hij het permanent gebruikt. Maar in deze minidiscussie gaat het even alleen om ‘kon zo’n apparaat toen bestaan?’

    [Later zei Popoff over het gebruik van zijn communicator dat hij ze gebruikte om:] ‘in contact te blijven met de tv-ploeg’ …

    Randi beweert van wel, noemt (in een boek uit 1987) de firma waar het in 1986 was aangeschaft, legt een technologie uit die alleszins aannemelijk is voor 1986 en citeert Popoff letterlijk.

    Als dit allemaal doorzichtig gelogen zou zijn omdat bijv. de firma niet bestond, zulke techniek onbekend was (en dus het apparaat er helemaal niet was), en Popoff helemaal niet zoiets had gezegd, dan zou hij reden genoeg hebben om Randi aan te klagen wegens slander en een enorme genoegdoening te eisen, en te winnen ook. Dat is niet gebeurd.

    Wat kennelijk wel gebeurd is, is dat de leugens van Dag Twee energiek verspreid zijn, zodat Ko ze nu gelooft.

  45. Agno

    Mopje schreef:

    “Misschien helpt het dat men de emotie van de schrijver eens aanvoelt en ziet. Bijvoorbeeld met een boek ‘Nederlands’ van de middelbare school. Hoe zit het met de frequentie van die schrijver nu? Helder bekeken staat de interpunctie nog niet goed.”

    Het kan nog cryptischer en mystieker! Interpunctie is inderdaad cruciaal. De frequentie van de schrijver iets minder. Zijn of haar emotie natuurlijk weer wel. Mijn vijfde zin is degene die je nu leest. Tuig.

    ;-)

  46. Mopje

    Jawel! Dat kan, ik meen mij te herinneren dat een fm-zendertje tien jaar voor 1987 ongeveer zo groot was als een luciferdoosje. En te koop, kant en klaar, bij ‘radiosoldeer winkels’.

    ‘Oordopjes’ ook. Hele gevoelige zelfs. Die zou je ook achter je oor kunnen plakken.

    Altijd jammer als men frequenties erbij haalt en men niet weet hoe die te ontvangen…

    Maar als je een beetje helder zag kon je het wel lezen in een of ander boek.

    ;-)

  47. Wouter

    @Harry Smit
    Als ik mijzelf als (enigzins) normaal mens zie, wat moet ik mij dan voorstellen bij paranormale mensen?

  48. Agno

    “Jawel! Dat kan, ik meen mij te herinneren dat een fm-zendertje tien jaar voor 1987 ongeveer zo groot was als een luciferdoosje. En te koop, kant en klaar, bij ‘radiosoldeer winkels’.

    ‘Oordopjes’ ook. Hele gevoelige zelfs. Die zou je ook achter je oor kunnen plakken.

    Altijd jammer als men frequenties erbij haalt en men niet weet hoe die te ontvangen…”

    @Mopje,

    Sterker nog. In de 70/80-er jaren was ik een frequente klant van die zgn. ‘radiosoldeer winkels’ en heb vele schakelingen op mijn zolderkamer in elkaar gezet. Ik kan overigens nu nog in vervoering raken van een netjes bestukte print met daarop van die veelkleurige electronica componenten.

    In 1986 ben ik er in geslaagd om een werkende zender in een ballpoint in te bouwen. Het bereik was een meter of 15 en je kon mijn stem ontvangen op elke draagbare radio. Let wel: in die tijd waren er nog nauwelijks van die ultra kleine SMD (Surface Mounted Devices) componenten, dus het was een heel gepriegel om alles erin te krijgen (met name het microfoontje en de batterijtjes). Als ik het al kon, dan kon een professioneel bedrijf het in die tijd zeker en waarschijnlijk met een nog veel groter bereik.

    Over frequenties gesproken… De frequentie van de draaggolf was ongeveer 88MHz en het microfoon signaal was daarop Frequentie gemoduleerd (FM). Daar komt nog bij dat ik de pen ook frequent gebruikt heb (alleen schrijven kon ie niet meer). En bovendien ik trilde van opwinding toen ie af was en de pen echt werkte (ik schat op zo’n 5-10Hz)

    :-)

  49. Mopje

    Ja, zie je wel. Ik had z’n oom! Die techniek bestaat en bestond. Wat ik gelezen heb over Popoff doet me slechts vermoeden dat hij wat dat betreft een prutser was. Ik zag zelfs op een website dat ‘zijn’ ringleiding uitzond op een ‘politieband’.

    @Agno, jouw pen destijds ook denk ik? ;-)

    En in dit kleine topic, weer, dat die dan paranormale zieners in dienst nemen…

    Schiet lekker op!
    ;-)

  50. Henry

    Aflevering twee: de Efteling. Een kind had zich verstopt in het huisje van roodkapje en en kandidaten moesten uit alle huisjes het goede kiezen. De vondst van het kind in het huisje binnen 55 sec. door een kandidate was buitengewoon spectaculair. En nog twee mensen vonden het kind vrij goed. Dat stemt me achterdochtig. Ik heb het beeld van de foto die de kandidaten van het kind kregen eens stilgezet. Het kind is gefotografeerd in het bos. Ik meen links van haar heel klein een huisje waar te nemen op de foto. Is het mijn verbeelding of hebben ze misschien het huisje op de foto gezet?
    Test twee: de kandidate die als enige de juiste echtgenote bij de man wist te vinden, was ook de enige die de man erbij haalde en meevoerde tot vlakbij de vrouwen. Het is dus niet ondenkbaar dat ze aan zijn reactie heeft afgelezen of ze ´warm´ was. Bovendien had ze twee vrouwen, dus twee keer zo hoge kans. Maar het blijft toch wel opmerkelijk natuurlijk, dat ze uit zoveel vrouwen toch de juiste kiest. Ik heb Rob Naninga eens gevraagd hoe zit dat met kansberekening; hij had daar bij de KRO ook een heel verhaal over, ook de manier waarop mensen zijn opgesteld. In deze setting kon ik trouwens nooit precies zien waar de goede vrouw eigenlijk stond.
    De praatjes bij de piloot die was omgekomen bij de kazerne waren bijzonder vaag. Een uniform en ´meerdere mensen´ die dekking zoeken is allemaal niet zo heel gek bij een kazerne natuurlijk en hoewel Tessa steeds sprak over ´de lucht´ had ze het zeker niet over een vliegtuig. Ze had duidelijk beschietingen vanuit de lucht in gedachten.
    Hij was ´begraven of gecremeerd´. Tja, zijn er veel andere mogelijkheden dan?

  51. Henry

    O ja: Leomiek geeft in de tweede test blijk van een goede kennis van damesbladen en statistieken: sla een willekeurig blad open en je leest dat vrijwel alle vrouwen zich te veel wegcijferen in een relatie. Ook neemt het aantal sportblessures hand over hand toe, zo erg dat verzekeraars maatregelen nemen. Goede gok dus.
    Kinderen: 90 procent kans.
    Zoontje: 50 procent kans.
    Voetballend zoontje: 70 procent kans.

  52. Rob Nanninga

    AFLEVERING 2: KNIBBEL KNABBEL KNUISJE

    Knibbel knabbel knuisje, wie zit er in mijn huisje? Het meisje bevond zich in het huisje van de heks uit het sprookje over Hans en Grietje. Dat was wel de meest voor de hand liggende plaats, lijkt me. Dit huisje zag er ook veel aantrekkelijker uit dan de huisjes waar de kandidaten in het begin voor stonden en waar niks te beleven was (die hoorden zo te zien niet bij een bepaald sprookje). Daarom wou de eerste kandidaat waarschijnlijk meteen naar het heksenhuisje toe, toen ze het uit de verte zag. Er zat een hekje voor, zodat je niet naar binnen kon kijken, in tegenstelling tot de andere huisjes. Hans stond al achter het raam en Grietje knabbelde aan het huisje. Het was niet in de Efteling maar HIER, een veel kleiner sprookjesbos. Er was een grote taart bij het hek neergezet, die er waarschijnlijk oorspronkelijk niet stond, terwijl de heks uit de deuropening was weggehaald.

    Bij de tweede test zagen de kandidaten acht gemaskerde vrouwen en moesten ze aanwijzen welke daarvan Babette van Veen was. Uit vier pogingen werd 1 treffer gescoord. Dat is niet opmerkelijk veel. Het is bovendien aannemelijk dat sommige vrouwen een kleine kans hadden om gekozen te worden, bijvoorbeeld omdat ze te groot waren, helemaal vooraan stonden of niet zulke mooie blauwe ogen hadden als Babette (haar ogen waren zichtbaar). Bij sommige vrouwen was de hals bedekt, bij andere niet, waaronder Babette. De kandidaten mochten de man van Babette desgewenst aanraken en naar de gemaskerde figuren leiden. Ook Beau wist waar Babette stond. Hun lichaamstaal kon dus aanwijzingen verschaffen. Een van de vier kandidaten koos twee keer, beide keren mis. Gezien de omstandigheden ging het eigenlijk nogal slecht, maar de gewiekste Beau wist natuurlijk wel een groot paranormaal succes te maken van die ene treffer.

    Ik heb nu helaas geen tijd om de verbale interacties te gaan analyseren. Het was wel opvallend hoe sterk de betrokkenen met de kandidaten meedachten in een poging betekenis aan hun uitspraken te geven. Alleen nog iets over Tessa en de laatste test. Henry schreef dat Tessa steeds over de lucht sprak, maar zo was het niet. In het nagesprek zei ze: “Ik voel dan dat er uit de lucht iets komt, zeg maar. Dat is op dat moment heel gek omdat hij het zegt en ik tegelijkertijd dat voel.” Met andere woorden: Beau zei het blijkbaar als eerste omdat Tessa een gebaar in de richting van de lucht maakte (ze was de hele tijd wild aan het gebaren en deed alsof ze een zenuwinstorting nabij was). Het lijkt alsof Beau zelden wat zegt, maar het is natuurlijk heel eenvoudig om zijn teksten weg te knippen. (Vermoedelijk wordt minstens 90 procent van de opnamen weggeknipt.) Tessa gebruikte maar 1 keer het woord lucht: “Alsof het, zeg maar, vanuit de lucht, zeg maar, allemaal (ge)schoten werd of iets en dat mensen dekking zochten, en er is echt van alles aan de hand.” (Er was een vliegtuig neergestort.) Tessa kreeg voor haar emotionele vertoning 28 uit 30 punten, terwijl ze vrijwel niks zei wat correct was.

    PS: HIER staat een plattegrond van het sprookjesbos. Het is het gebied rechtsboven. Beau wachtte de kandidaten op bij het kabouterdorp (3). Als je het pad volgt en de bocht omgaat, dan is het heksenhuis het eerste aan je rechterhand (iets onder nummer 4). Bekijk de uitzending eens met deze kaart erbij, dan zie je hoe raar er wordt gemonteerd.

  53. Henry

    @Rob: inderdaad is het sprookje van Hans en Grietje inhoudelijk al heel suggestief, aangezien dat gaat over kinderen die in een huisje worden verstopt. Je kunt je immers afvragen waarom het RTL team juist dit huisje koos, waarschijnlijk juist ook vanwege de inhoud. Twee kinderen staan al voor de deur en het raam, wat erg in het oog springt en aantrekt. En, zoals jij zegt, vanwege het feit dat je niet meteen naar binnen kunt kijken. Dat roept bij de kandidaten ook het gevoel op dat het een goede verstopplek is. Je zou kunnen zeggen dat Leomomiek dat niet goed kon zien, van de plek waar ze die plotselinge ingeving kreeg. Maar de cameraman liet ons al een clou zien: de windvaan met de heks verraadde al van verre welk huisje het was.

    De vrouwen in test verschilden inderdaad erg van lengte. Als ik zomaar moest gokken, zou ik ook voor de meest neutrale lengte gaan, ook al is dit niet rationeel. Het is zoiets als behang uitzoeken voor een ander: om geen risico te lopen kies je het meest neutrale. Dan bleven er waarschijnlijk maar weinig vrouwen over. De reactie van de omstanders helpt dan verder.

    Ik had inderdaad de indruk dat Tessa heel vaak de lucht noemde en dat blijkt niet zo te zijn. De montage van RTL heeft zijn uitwerking dus niet gemist. Het meest wonderbaarlijk van Op Zoek naar het Zesde Zintuig is eigenlijk dat ik er steeds weer intrap en me een paar keer onterecht laat overbluffen. Maar mischien is het ook wel goed dat nog eens mee te maken, om beter te begrijpen waarom mensen die emotioneel in een kwetsbare positie zijn, en niet meer rationeel nadenken, zo snel onder de indruk raken van een medium.

  54. Sten Oomen

    Gisteren heb ik vergeten te kijken en dat is opmerkelijk en zegt denk ik wat over de impact die het de vorige week op mij maakte: te weinig. Uri Geller met Rinke Jacobs enzovoort zou ik niet zo snel vergeten.

    Maar ik keek vanochtend weer eens naar de Skepsis blog en ontdekte nieuwe bijdragen. :-) Daarna bekeek ik de aflevering twee pas bij Uitzending RTL 4 gemist… geen reclame, dat is mooi meegenomen!

    Ik trek mijn uitspraak van vorige week terug dat de kandidaten wat rustiger en stabieler lijken. Wanneer leren de kandidaten rekening te houden met hoe ze overkomen en beheersen ze hun emotionele uitbarstingen? Ik vind dit echt geen goed doen aan de zaak.

    Ik kan mij eigenlijk aansluiten bij de waarnemingen van Rob. Laat ik voorop stellen dat ik de test met de capes en maskers erg geslaagd vond, de sfeer was hartstikke goed en passend, het oog wil ook wat. Inderdaad ken ik net als Rob Babette van Veen als een integer mens – net als haar vader HVV – met de mooie blauwe ogen. Samen met haar postuur en de handtest met Bas Westerweel moet het mogelijk zijn haar er met enige precisie uit te vissen. Je kunt ook kijken naar de nek en een deel van de kin, eventueel het haar, dus echt waterdicht was de test niet.

    De prestaties van Leomiek waren ver bovengemiddeld, maar ik durf niet met zekerheid te stellen dat er geen ‘normale’ aanwijzingen in het spel waren. Toch denk ik dat ze veel te bieden heeft.

    Ik vind het jammer dat Beau dit keer niet helemaal uit de verf kwam, ik miste enige kritische noten aan zijn kant. Toen hij Tessa verloste uit haar emotionele uitbarsting bij de ‘vliegramp’ en zei: “We zullen jou eens even in contact brengen met iemand anders.” was mijn eerste associatie dat hij zei: “Je hebt professionele begeleiding nodig, ik breng je naar een psychiater, meiske.” :D
    Maar dit was wat hij werkelijk dacht, niet wat hij zei (denk ik, Beau zal het wel ontkennen mocht hij dit lezen en iemand vraagt hem ernaar?!).

    En inderdaad kwam er een aanwijzing van Beau op haar handgebaar bij toeval (?) naar boven…dat heet dan weer cold reading.

    Mijn conclusie: het onderzoek naar het paranormale (wat heel normaal is, alleen ziet nog niet iedereen dit, er is een bestaan na dit leven, en dat is logisch, niet onlogisch) moet dringend naar een hoger niveau getild worden, want ik ben het met de sceptici eens dat we op deze manier niet veel verder komen.

  55. Henry

    @Sten: je schreef: “We zullen jou eens even in contact brengen met iemand anders.” was mijn eerste associatie dat hij zei: “Je hebt professionele begeleiding nodig, ik breng je naar een psychiater, meiske.”

    Ik kreeg helemaal niet het idee dat Beau dit bedoelde. Hij bedoelde gewoon ´Je was daarnet in contact met de overlenene en nou breng ik je in contact met een famlilielid.´
    Interessant was wel weer de achtergrond van dit meisje. Ze had dus vroeger last van wat ze beschrijft als ´ingevingen die ze niet kon thuisbrengen´. Ze ervaarde die als helderziend, maar moest de proef op de som nemen om te weten of ze echt paranormaal begaafd was of ziek. Die grens bewandelen mensen met dergelijke ingevingen natuurlijk voortdurend, denk aan Robbert vd Broeke. Het is dat deel van het fenomeen dat me het meest interesseert. Het is wel duidelijk dat er iets ´anders´ is aan hun informatievewerking t.a.v. andere mensen. Maar ik zie dat niet als paranormaal. Ze gaan bevestiging zoeken in de interactie met anderen en zien zich dan bevestigd in hun helderziendheid. Dit is m.i. een grote vergissing, en een programma als Op zoek naar het ZZ doet er een schepje bovenop. Echter, als iemand aan de psychiatrie ontsnapt door als helderziende door het leven te gaan, wie ben ik dan om daar zuur over te doen. Je kunt in elk geval zeggen dat ze door hun ongewone manier van informatieverwerking zijn getraint in het heeeel goed raden. Met het hiernamaals heeft het m.i. dan ook weinig te maken. Wat zijn we anders dan onze emoties en herinneringen en die zijn weg als onze hersenen zijn vergaan. Er is wel zoiets als ´het leven´en ´de natuur´. Maar dat is niet wat jij bedoelt denk ik, Sten.

  56. Henry

    p.s. Sten: je kunt alle uitzendingen trouwens nog eens op internet bekijken, op rtl.nl ( bij programma´s even zoeken op ´zesde´. )

  57. Sten Oomen

    @ Henry

    Natuurlijk weet ik wat Beau bedoelde :D , maar dit was mijn eerste associatie toen hij dat zei. Kan ook mijn eigen invulling zijn omdat ik Tessa’s uitbarsting echt te heftig vond. Wie ben ik om te zeggen dat ze geen emoties mogen tonen, maar laat de kijker zien dat je je daarvan bewust bent. Een stukje zelfreflectie, zien wat je zelf doet en daarover nadenken: is dat wat je wil laten overkomen bij de kijker?

    Of ben ik naïef? Zouden ‘ze’ ervan uitgaan dat de kijker dit wil zien? Ik niet!

    Anders krijg ik als kijker het gevoel naar een gênante uitbarsting te kijken.

    Dit vind ik dan wel weer bout van jou: “Echter, als iemand aan de psychiatrie ontsnapt door als helderziende door het leven te gaan, wie ben ik dan om daar zuur over te doen.” . Dat is nou wel weer erg zwart – wit, ik denk ook niet dat Tessa dit zo bedoelde, misschien wilde ze gewoon haar punt duidelijk maken.

    Er is altijd een groot verschil met mijzelf, moet ik zeggen. Ik heb nooit getwijfeld aan mezelf dat ik wellicht gek zou zijn, ik sta wat steviger in mijn schoenen denk ik, en vertrouw mijn gevoel, dat liegt niet.
    Ik had geen test via internet nodig om te kijken of ik mensen goed ‘paranormaal’ kon helpen om daaruit mijn eigen waarde van gekte of normaliteit te bepalen. Bovendien zijn normaliteit en gekte toch relatieve fenomenen. Voor mij valt of staat je normaliteit met het feit of je je wel of niet bewust bent van jezelf en wat je doet en zit het dus in het vermogen tot zelf/meta reflectie. Kijk, als je zo gek bent als een deur (is een deur gek? :? ), maar je bent je daar 100 % van bewust en je kunt ermee spelen en jezelf goed neerzetten, dan ben je in feite weer heel normaal.

    En wie laat je bepalen of je gek bent, jezelf of een ander? Ik zou een ander hard uitlachen als hij zei dat ik gek was, en ik zou zo tig redenen kunnen geven waarom die ander nog een stuk gekker was. :D

    Maar goed, ik wilde hiermee duidelijk maken dat ik het een gemis vind als de kandidaten geen blijk geven tot een stukje zelfreflectie in staat te zijn.

    Ja, ik weet dat de commerciële zenders nu ook een “Uitzending gemist” hebben. Goede ontwikkeling!

  58. Henry

    @Sten: ik denk ook niet dat iemand als Tessa gek is. Maar ze hoort stemmen en krijgt andere ingevingen die ze zelf niet kan plaatsen. Dat is voor mij als zodanig niet paranormaal. Je kunt helderziendheid inderdaad alleen toetsen door uit te proberen of je echt zaken kunt voorspellen die je op geen andere wijze had kunnen weten. En dat is voor mij nog nooit overtuigend aangetoond. Ik heb vaker mensen horen claimen iets buitenzintuiglijks te hebben ervaren, iets dat ze nooit op een andere manier hadden kunnen weten. Maar als je dan doorvraagt, blijkt dat ze het toch nog wel op een andere manier hadden kunnen weten. Die rechercheur van de KRO destijds, wist met rationele afwegingen ook die auto te vinden waarin een man zat verstopt. Ik heb het idee dat de kandidaten in feite hetzelfde doen, maar zich daarvan niet bewust zijn; om dat hun innerlijke informatiestroom afwijkend is t.a.v. andere mensen. Waarom ze van zichzelf gaan vinden dat ze helderziendheid zijn, zal voor iedereen een andere reden hebben.

  59. Henry

    @Rob: ik heb de plattegrond bekeken die je nog in je bericht opgenomen had. Opvallend van Leomiek was natuurlijk dat ze een afkorting nam door de struiken, of in elk geval een heel smal paadje dat niet voor het publiek was bedoeld. Ik heb de film nog een paar keer teruggespoeld om het moment te bestuderen waarop ze haar ingeving krijgt. Ze loopt in eerste instantie voorbij het punt waar het huisje door de struiken is te zien. Ze is al bijna de bocht voorbij, als ze terug gaat en zegt dat ze naar dat ene huisje wil, waar ze ´zo schuin op keek´. Maar er was geen directe aanleiding voor haar omkeren. Hoe vaker ik de film bekijk, hoe meer ik het idee krijg dat ze merkt dat het pad in een wijde bocht terugloopt en gewoon tijd wil uitsparen door de afkorting te nemen die ze eerder had gezien.

  60. Agno

    Vanavond toch even op uitzending gemist gekeken. Wilde het niet doen, maar het bijft een intrigerend soort verslaving. Waarschijnlijk komt het omdat ik graag detectiveje (< - mooi woord voor een dictee!) speel.

    Gelukkig wordt dit onzinprogramma dit keer niet van onze belastingcenten betaald, maar is er sprake van een enigszins gezonde marktwerking. Natuurlijk kleeft aan de aanbodzijde het onlosmakelijke creatieve knip- en plakwerk en het onvermijdelijke mystieke stemmige muziekje om aan de vraag van Mien uit Assen te voldoen (=’TV marketing’ met een duur woord). Elk kritisch tegengeluid van de presentator of de crew wordt snel opgeofferd voor de kijkcijfers. Dat is na twee ‘succesvolle’ afleveringen al zo normaal voor alle direct betrokkenen, dat elk gevoel voor ethiek of moraal uit de programmamakers weggevloeid is. Toch kan ik me bijna niet voorstellen dat er kijkers bestaan die hier nog intrappen. Of zouden er toch misschien… …(brrr, huiver, gruwel)

    Wat me opviel aan de vrouw die een voltreffer scoorde door Babette uit een groep gemaskerde vrouwen te halen, is dat ze Bas en Babette direct tegenover elkaar plaatste. Da’s een slimme zet. De meest logische reactie van twee gespannen en bijna betrapte mensen die zich afvragen ‘gaat ze ons raden of niet’, is om elkaar snel even aan te kijken. Dat oogcontact is de eerste non-verbale (maar zeer natuurlijke) reactie voor een stel. Ze zijn gewend elkanders ogen te zoeken in moeilijke situaties waarin ze beiden terecht zijn gekomen. Kan onbewust en in een flits gebeuren. Het tegenovergestelde kan ook gebeuren. Te duidelijk en overdreven de andere kant opkijken en de ogen neerslaan verraadt je ook (denk maar aan ons gedrag als kind als we geen beurt van de meester wilden hebben).

    Een andere non-verbale reactie is dat de spanning zo hoog oploopt dat je deze weg gaat slikken. Het feit dat de vrouw haar hand vlak voor beide kelen hield induceerde deze reactie waarschijnlijk en ze mompelde daarbij iets van “ik voel nu of de keel terugkaatst” (<-medische term voor slikken ?!?). Waarschijnlijk lette ze gewoon op de slikreactie om zeker te weten welke van de twee iets te verbergen had en waarbij de spanning van ‘zou ze of zou ze niet?’ het allergrootste was.

    Doet me weer denken aan dat fantastische verhaal van een Russische hond die kon rekenen. Je vroeg hem bijvoorbeeld hoeveel is 5 2 en dan blafte hij precies 7 keer. Werkte bij elke som en iedereen was stupé fait. De verklaring was echter simpel. De hond voelde de spanning oplopen bij elke blaf en lette op de non-verbale signalen van het publiek. Hij voelde wanneer de spanning een plotseling piek bereikte (dat was meteen na het goede antwoord, waarna iedereen dacht ‘zou ie nu stoppen met blaffen of niet?’) en stopte dan meteen omdat hij op dat moment zijn “bazen” tevreden had gesteld.

    Helaas zullen de makers van het Zesde Zintuig iets meer moeten leveren voordat hun “bazen” tevreden zullen zijn. Gratis tip: overweeg de spectaculaire ontdekking van een aantoonbaar frauderende kandidaat (al dan niet met behuld van Skepsis), verkonding het wijd en zijd en de kijkcijfers zullen omhoog schieten! :-)

  61. Henry

    @Agno: grappig dat je de overeenkomst met detectivewerk noemt. Sherlock Holmes, met zijn beroemde decuctiemethode, zou het er denk helemaal niet slecht vanaf brengen. Ik kijk veel detectives en mensen verwonderen zich er altijd over dat ik soms na een kwartier al weet wie de dader is. Niet omdat ik helderziend ben, maar omdat ik denkwijze van de schrijver heb begrepen. Je kent op een gegeven moment de truuks waarmee de detectiveschrijver je op een verkeerd been probeert te zetten. En er zijn wel meer mensen die dat goed kunnen. De ZZ kandidaten die het beste presteren, zijn m.i. degenen die zich het best verplaatsen in de programmamakers: waar zou RTL nou het beste dat kind verstoppen? Niet meteen de eerste huisjes (dat zou te makkelijk zijn)ook niet het allerlaaste (kost teveel opnametijd). Dan zit je al in de middenband van de plattegrond. Niet in een put of iets anders moelijks voor een kind, niet in de huisjes waar je in een oogopslag al ziet dat er niets is. Hoeveel huisjes blijven er dan over? Van die huisjes het huisje waar je een ´goed gevoel´ over hebt, dus het leukste, meest aantrekkelijke, waar RTL zo vriendelijk is geweest twee taarten bij het hek te plaatsen. En een hele slimmerik legt nog de link met de in inhoud van het sprookje van Hans en Grietje. It´s so obvious my dear Watson.

  62. Rob Nanninga

    Het verneukeratieve (excuseer het woord) is dat de programmamakers bij de kijkers de indruk weten te wekken dat het kind op wel dertig mogelijke locaties verstopt kan zitten, wat wordt versterkt door de chaotische beelden. Op internet las ik zelfs iemand die over 300 verstopplaatsen sprak! Maar in werkelijkheid hoefden de kandidaten slechts de meest attractieve, bruikbare en voor de hand liggende plaats te kiezen. Uiteraard niet in zo’n klein en saai kabouterhuisje of in de put van vrouw Holle.

  63. Sten Oomen

    @ Rob

    Ik had wel eens willen zien welke plaats jij uitgekozen had! Bij de schone slaapster misschien? ;-)

  64. Otis

    Volgens mij gaan jullie wel erg ver met je gedachten…wordt gelijk gedacht in komplot theorieen…ben ik het helemaal niet mee eens…het is natuurlijk geen podium act..
    Heb echt wel gezien wat de kandidaten waard zijn en ik moet zeggen er is er 1 bij dat ik zeg….
    Laten we wachten tot alle uitzendingen geweest zijn en dan gewoon eerlijk zijn, afzeiken kan ieder 1

  65. Rob Nanninga

    Complottheorieën? Helemaal niet. Het gaat erom dat de programmamakers het doel niet aselect (willekeurig) kiezen, zoals behoort te gebeuren bij een echte test. Dat deden ze in de negen eerdere uitzendingen van de voorgaande programmareeks ook niet, en evenmin bij de Engelse versie. We trekken dus allerminst een voorbarige conclusie. De makers zijn (mede door de kritiek) heel goed op de hoogte van deze fout, maar blijven deze opzettelijk maken om de trefkans van de kandidaten op ongeoorloofde wijze sterk te verhogen. Als de kandidaten echt louter op basis van hun paranormale indrukken hadden moeten kiezen uit 30 mogelijkheden, dan had naar alle waarschijnlijkheid (87%) niemand het juiste doel gekozen. Daardoor zou het programma minder interessant worden, met als gevolg minder kijkers.

  66. HG Boerenkamp

    Potverdrie, als dit geen vechten tegen windmolens meer is, wat dan nog wel? Midden in de nacht nog de taak op je voelen rusten om eenvoudige intellectuele verschillen tussen mensen en hun ook verschillende, maar niet zelden geringe, bereidheid zich waar dan ook voor in te spannen (inderdaad in dit geval het werk rond de eerste ZZ1-uitzendingen lezen, nota bene bij ZZ2-bespreking), niet te accepteren: het wordt nog eens een taak van gene zijde van een zekere RN!

    Vraag cq eis inderdaad die bereidheid van de ander dan ook! Sommigen snappen zaken niet, maar velen van die sommigen zijn bovendien gewoon lui. Heel modern is ieder 1.

    Maar daarmee gaan we er samen niet op vooruit! Er zijn niets ontziende zakkenvullers op deze aarde, en niet weinigen daarvan hebben een relatie met het medium TV, al of niet in contact met Char.
    En sommigen daarvan al een langdurende. En er is een hoop geld mee gemoeid. Dat lijkt aannemelijk.

    Wat is een complot? Van Dale gaf ooit antwoord, maar de behartigers van de volgende uitgave zullen weer dieper moeten nadenken bij dit woord. Dat vin ik om ook maar eens iets te vinnen.

  67. Vincent

    Ik regisseer en monteer zelf al jarenlang televisieprogramma’s en ken één van de redacteuren van de KRO-versie goed. Ben zelf overigens niet bij ZZ betrokken. Een belangrijk aspect in de beoordeling van ZZ is de statistische selectie door de montage. Van elke kandidaat en elk item wordt ongeveer 15 minuten ruw materiaal gefilmd. Vervolgens wordt daar max. 90 seconden van gebruikt in de montage. Dus 10% van het gefilmde materiaal zien we op TV.

    Tijdens de montage worden de meest opmerkelijke uitspraken en momenten gebruikt en de rest wordt weggegooid. Dus wat we te zien krijgen zijn de 10% opmerkelijkste treffers en de opmerkelijkste missers.

    Wanneer dus een casus wordt behandeld en er zijn 4 kandidaten, dan is er dus één uur ruw materiaal beschikbaar. In de uitzending zien we een paar opmerkelijke treffers. Bij elkaar hooguit 2 minuten materiaal. Dus iets meer dan 3% van al het ruwe materiaal.

    Het lijkt me, als je willekeurige mensen, die niet helderziend claimen te zijn, een uur lang naar iets laat raden, dat je ook 3% treffers krijgt. Dat is statistisch prima te verklaren.

    Het zou interressant zijn om een club als Skepsis eens een keer de ruwe banden te geven en daar wat analyse op lost te laten. Mijn conclusie is voorlopig: ZZ is knap gemonteerde bullshit.

  68. Agno

    “ZZ is knap gemonteerde bullshit”

    Vincent,

    Heldere analyse. Niets aan toe te voegen. Nou horen we het ook nog eens van een vakman. Over vakmanschap gesproken; wat vind je precies zo ‘knap’ aan de montage van deze ‘stierenpoep’?

    P.S.
    Over schokkende montagetrucs gesproken. Heb je de professionele geluidsanalyse van het roemruchte programma van Peter de Vries over de bekentenis van Joran van der Sloot al gezien? Bevat hele merkwaardige ‘cuts’.

  69. Vincent

    @agno

    Het is knap om de kijker te laten denken dat we met een aantal uitzonderlijk paranormaal begaafde kandidaten te maken hebben, terwijl we gewoon zitten te kijken naar vier doodnormale Nederlanders die een potje gokken. Montage van non-fictie, zoals documentaires en reality-programma’s berust op drie principes: het weggooien van het onbruikbare, c.q behouden van het juiste materiaal, de timing optimaal maken en de continuiteit vast houden.

    De kracht van montage is de kunst van het weglaten. Het gaat niet om wat we zien, maar wat we niét zien. je moet al hetgene weglaten, dat niet bijdraagt aan het verhaal dat je wilt vertellen. Bij ZZ is het verhaal: ‘er zijn mensen die paranormaal zijn, kijk maar eens wat voor wonderen ze verrichten’. Dat vormt de basis voor de keuzes die in de montage gemaakt worden.

    Een goed gemonteerd programma weet vervolgens door middel van de juiste cuts de suggestie te wekken dat er een vloeiende handeling is en dat er in feite niets belangrijks ìs weggelaten. Dat is het principe van de onzichtbaarheid van de las. Een goeie video-editor probeert lassen te maken die je niet merkt. Daarvoor gebruik je vooral ‘invul-shots’, die meestal achteraf worden opgenomen en ‘luistershots’, die door een tweede camera worden gedraaid. In ZZ barst het ervan. Er wordt voortdurend naar Beau gesneden en naar de persoon in het busje, zoals de vrouw van Peter Smit. Ze zijn allemaal nodig om het grote aantal lassen te maskeren.

    De timing van de montage, maar ook de muziek, gebruik je tenslotte om de spanning op te bouwen. ZZ zit vol met spanningverhogende muziek. ‘Dichtsmeren’ heet dat in het jargon. Maar ook in de regie en de cameravoering merk je dat ze goed naar Hitchcock en andere voorbeelden hebben gekeken.

    Dus je ziet dat alledrie deze principes volop worden gebruikt om naar het doel toe te werken: de kijker laten geloven dat de kandidaten iets bijzonders kunnen.

  70. Agno

    Vincent,

    Helder antwoord. Dank daarvoor. Vooral het vette jargon als ‘dichtsmeren’ raakte een snaar. ;-)

    Dan resteert wel de vraag hoe moreel het is om op deze wijze een deel van het volk te verlakken. Technisch is het absoluut knap en er wordt vakmanschap geleverd (misschien is het zelfs meer een ‘art’ dan een vak), maar er zijn voor de beoefenaars ervan natuurlijk ook ethische grenzen (denk aan Peter de Vries die Joran van der Sloot nog erger neerzet dan hij is, door sluw gebruik van knip, las en plakwerk).

    Je gaf aan dat je zelf in het vak zit en je hebt ons hier een korte blik in de TV keuken laten werpen. Ik ben daarom benieuwd waar jij de “montage” grens voor jezelf gelegd hebt.

  71. Sten Oomen

    @ Vincent

    Zozo, jij klapt aardig uit de school. Durf jij dit ook onder eigen naam te schrijven, want hoe weet ik zeker dat jij een insider bent en niet een beetje of erg overdrijft? Laat de kandidaten dan eens iets zeggen hierover; ervaren zij hun eigen optreden ook als kijkersbedrog?

  72. Mopje

    Ik vraag me af, is het doel van dit programma niet eigenlijk gewoon geld verdienen? Met bijvoorbeeld reclame inkomsten enz. Daarvoor is het wellicht handig dat veel mensen geloven dat er iets bijzonders aan het gebeuren is.

    Maar als het doel is ons te laten ‘geloven’ dat er werkelijk iets bijzonders gebeurd, dan gaat het niet erg goed bij rtl. Dit is toch duidelijk show en geen documentaire…

    En hoe monteer je iemand in zo’n show als hij/zij bij voorbaat ‘ziet’ dat het een verloren zaak is? Ik durf te wedden dat er dan een ‘reserve’ kandidaat moet komen. ;-)

  73. Vincent Verweij

    @sten

    Ik klap niet uit de school, ik geef gewoon weer wat iedereen in het TV-vak weet. Ik zeg ook niet dat er bewust geknoeid wordt door ZZ, maar montage is altijd een vorm van manipulatie, of je nou wil of niet. Ik heb zelf altijd journalistieke programma’s en documentaires gemaakt (o.a. acht jaar programmamaker bij Zembla), waarbij regels gelden voor hoor- en wederhoor, fairness en feitelijkheid. Die regels gelden bij amusementsprogramma’s niet en daardoor permitteren regisseurs van dergelijke programma’s zich meer in de montage.

    Ik kan vrijuit spreken omdat ik niet meer afhankelijk ben van de televisie voor mijn inkomsten en nog maar af en toe voor TV werk. Maar ik vind het belangrijk dat mensen zich bewust zijn dat ze naar een ge-script amusementsprogramma kijken en niet naar een op feiten gebaseerd journalistiek programma.

  74. Sten Oomen

    @ Vincent

    Kijk, jij maakt mijn dag goed. Eindelijk iemand die onder eigen naam schrijft. Dank je wel! :D

    Ik ben mij daar wel van bewust hoor, bijna alles wat je ziet op TV, is bewerkt, en dat begint bij de dikke lage makeup die iedereen op krijgt.

    Okay, het zal kloppen wat je zegt. Maar zeg jij ook zeker te weten dat de kandidaten van het ZZ niet over vermeende ‘paranormale’ gaven beschikken? Je benoemt ze als ‘doodnormaal’, maar houdt dat voor jou ook in dat ‘doodnormale’ Nederlanders geen Zesde Zintuig hebben? Hoe sta jij daar in?

    En dan ook zou ik graag de kandidaten horen: zijn zij er zich van bewust dat hun werk ‘opgeleukt’ wordt en zo ja: kunnen zij dat nog verenen met hun integriteit?

  75. Mopje

    Het lijkt op Russell’s theepot, Sten. En dit lijkt zelfs een beetje de integriteit van de kandidaten te beschermen. Het bewijs leveren dat wat ze doen niet bestaat is daarom lastig. ;-)

    Maar toch niet voor de kandidaat die zegt dat hij/zij dat kan. Eventueel met hulp, wat hier toch steeds wordt aangeboden.

  76. Jan Willem Nienhuys

    Ik word wel eens door een tv-programma ondervraagd als er weer eens wat is. Dan komt er een cameraploeg van twee, soms wel drie personen bij mij thuis, waarvan er een dan een briefje bij zich heeft met vragen. Die vragen zijn naar aanleiding van een telefoongesprek op papier gezet door iemand van de redactie van de desbetreffende actualiteitenrubriek. Soms is het de redacteur zelf die je aan te telefoon hebt gehad. Ze zijn eerst flink in de weer met de camera en de belichting zo opstellen dat ze een mooi shot krijgen, dan volgt het interview waarop je als interviewee probeert zo bondig mogelijk antwoord te geven. Dat duurt vaak een kwartier of zo. ‘Wat u daar zo net zei, kunt u dat nog even wat bondiger zeggen, en zeg dan ook meteen dat eerdere..’ Dan worden er nog wat sfeershots gemaakt en wat witjes (stukjes ‘stilte’) en bijvoorbeeld de Expert Die In Een Boek Leest enzovoorts. Met een uurtje ben je dan klaar. In uitzonderlijke gevallen wordt het materiaal dan ter plaatse gemonteerd en overgestraald door een aparte ploeg in een montage- en straalwagen. Dan blijft er van al je genuanceerde antwoorden uiteindelijk een (1) zinnetje over, als het 30 seconden is, dan is het veel.

    Na verloop van tijd wen je daaraan en geef je steeds vaker antwoorden zonder mitsen en maren en enerzijds anderzijds, je vermijdt woorden als ‘misschien’, frasen als ‘het is niet onaannemelijk’, ‘ik denk dat’ enzovoorts.

    Ik heb niet de illusie dat het bij mij anders gaat dan bij anderen. Wat je op de tv krijgt voorgeschoteld, is altijd maar een fractie van wat je zou zien en horen als je er zelf bij was geweest, en vaak in scène gezet. Als kijker ben je volledig afhankelijk van wat de programmamaker belieft te selecteren.

    En bovendien: als je bijvoorbeeld een scepticus in beeld krijgt, dan is dat vaak omdat de programmaleiding die persoon wil laten zeggen wat ze zelf vinden (en van de talloze dingen die de man zegt, pikken ze dan datgene uit wat het publiek hopelijk het beste aanspreekt). Dat is natuurlijk net zo als je iets bijgelovigs te zien krijgt.

    Het verschil met de poppenkast met Jan Klaassen en Katrijn van vroeger is minder groot dan het lijkt. Het blijft een show, al zie je de handen die de poppen bewegen minder goed.

  77. Mopje

    Haha, Jan Klaassen en Katrijn, die ken ik ook nog. En we moesten altijd hard schreeuwen enzo… De vergelijking is eigenlijk prachtig. Maar Jan kreeg wel vaak slaag als het fout ging…

    ;-)

  78. Wouter

    @Sten
    Het zesde zintuig is te vergelijken met het monster dat vroeger bij een maansverduistering de maan opat en die later weer uitspuwde. Zolang men geen verklaring heeft voor bepaalde verschijnselen blijft men er een bovennatuurlijke/paranormale oorzaak achter zoeken, want een verklaring moet er zijn. Doet mij denken aan iemand die mij bezig zag met wiskundige symbolen en daar direct iets bovennatuurlijks achter zocht; zij zal later wel beweerd hebben dat ik mij niet realiseerde dat ik paranormale gaven bezit. De symbolen betroffen o.a. het dubbele integraalteken, de “krakeling” enz.

  79. Sten Oomen

    @ JW

    Dat herken ik wel met mijn heel bescheiden media ervaring. Bij Kopspijkers had ik een duidelijk introducerend verhaaltje over uittredingen verteld en daarna, natuurlijk op aanvraag van hen, een klein stukje over astrale erotiek.
    Toen ik later de dus niet live opname terug keek, zag ik tot mijn verbazing een bijna perfecte cut, waar Jack Spijkerman mij een vraag stelde, en mijn antwoord direct naar de astrale erotiek doorgesluisd werd. Als je niet al te oplettend bent, merk je het niet eens.

    Dat bedoelde Vincent hierboven dus ook.
    Ik vond het wel jammer, maar kon me er niet kwaad over maken. Het was immers echt heel leuk om met Jack Spijkerman en Bert Visscher te mogen praten in zo’n uitzending. :-) Ik had gelukkig in het stukje over astrale erotiek nog een paar algemene dingetjes ingebouwd en zo ging het toch niet alleen over dat gevraagde onderwerp.

    Maar je moet oplettend zijn en ervoor zorgen dat je woorden niet door een enkele zin (die er later speciaal uitgelicht wordt) totaal verkeerd of banaal begrepen worden. Nu was dit bij Kopspijkers niet het geval, ze hadden gewoon het introducerende verhaal eraf geknipt, maar ik heb begrepen dat veel celebrities in de problemen komen omdat één zin van hen totaal uit het verband gelicht wordt of er op een andere plaats terug in gemonteerd wordt. Dat vind ik te ver gaan, dat is geen eerlijke journalistiek.

    Maar het maakt mij ook heel nieuwsgierig naar de ‘keuzes’ in het programma het ZZ, zou dat er nu werkelijk zo aan toe gaan, dat wij als kijkers heel andere dingen zien dan die er werkelijk gebeurd zijn?

  80. prodigy

    Rob, je heb mij gemaild, maar jullie “verklaringen” zijn nou niet bepaald overtuigend. Het zal wel dit, of het zal wel dat… De stellingen kan jij net zo min aantonen. Maar ja, sceptisch he….stubborn.

  81. Henry

    @Sten: ‘bijna perfecte cut’…
    Ja, zo ervaar ik het Zesde Zintuig ook wel : )
    Maar ik denk dat de kandidaten zelf het niet zo’n probleem vinden dat er flink gesneden is. Ze zijn zelf overtuigd dat ze een paranormale gave bezitten en dat er zoveel ook niet klopt van wat ze zeggen, zien ze niet als bewijs van het tegendeel. De programmamakers willen laten zien hoe mensen met hun (vermeende) zesde omgaan. Dat laat in feite in het midden of het iets paranormaals is, of dat de kandidaten een speciale manier van raden hebben ontwikkeld die niet paranormaal is.

  82. Henry

    Als Limburger heb ik wel met dubbel gekromde tenen zitten kijken vanavond. Waarom moet de meest genante kandidaat nou weer net een Limburger zijn? En nog door naar de kwartfinale ook! Bij Kneteman kreeg hij iets door met een ´R´. Gerrie Reteman? Nee, da´s niet goed. De voice over van Beau probeerde er nog iets van te maken: ´Roxanne´. Gelukkig, toch nog iets met een R, komt ook zo zelden voor.
    Er werden allerlei kleuren opgenoemd: altijd raak.
    Er werd gezegd ´de persoon was soms druk en soms rustig´: wie niet?
    Beau was verbaasd dat iemand wist te vertellen dat er een vrouw in de stoel zat, terwijl je de dameslaarsjes toch vrij aardig onder de stoel kon zien uitsteken. Alleen Marianne raadde dat het iets met sport te maken had, maar wel nadat ze aan de zak had gevoeld waar de medaille inzat.
    De hondentest scheen vrij objectief opgezet te zijn, want daar bakte geen enkele kandidaat iets van.
    De hotelbrand was weer in het gebruikelijke stramien van ´erge gebeurtenis uit het verleden.´ Ik meende dat de brandende fakkels op de stoep voor het gebouw er speciaal voor de opname waren neergezet. Een aardige hint in de goede richting. Desondanks wisten de meeste kandidaten niets concreets te noemen. Yolande voelde aan de foto met een ouderwets gevormd lijstje, en zei iets over een dame te voelen die ´statig stond´. Dat is vaak zo op oude foto´s. Die uitspraak koppelde de beoordelaar m.i. geheel ten onrechte een dame die in het hotel had gelogeerd ten tijde van de brand. Maar Yolanda kreeg er wel de punten voor die haar net naar de volgende ronde sleepte. Ook de ´dichtgeknepen keel´ koppelde de beoordelaar wel erg makkelijk aan de verstikking door brand. Als hij vaker paragnosten zou hebben bekeken, zou hij weten dat er bij deze mensen voortdurend druk op de keel, op de borst en de maag is, ongeacht de situatie. Onze Limburgse kandidaat herinnerde zich goed uit voorgaande shows dat het vaak gaat om iets uit de oorlog, een aanslag, een bombardement. Hij noemt eerst brand, daarna granaten, wat natuurlijk niets met de hotelbrand te maken heeft. Over de Duitse trui zeggen de kandidaten vreemd genoeg heel weinig, behalve een slimmerik die het nog aan voetbalrellen probeert te koppelen.

  83. A. Atsou-Pier

    Henry heeft er meer van gezien dan ik, ik werd voornamelijk in beslag genomen door de uitstalling van fysieke kwalen door de deelnemers. Misselijkheid en geboer bleef ons gelukkig bespaard deze keer. Toch meen ik gehoord te hebbben dat de Limburgse jongeman zei dat hij nooit van Gerrie Kneteman had gehoord. Zelfs ondergetekende kende deze wielrenner, was hij wellicht te jong om Gerrie Kneteman te kunnen kennen ?

    En heeft iemand iets gehoord over de kijkcijfers ? Ik ben benieuwd hoeveel mensen een uur lang dit soort emotie-tv afgewisseld met reclame kunnen uitzitten.

  84. Sten Oomen

    Heb het net weer verlaat bekeken, en ik vond de kwaliteit echt zwaar onder de maat. Ik had moeite om de uitzending uit te kijken, ik zat gewoon met een glimlach, maar let wel: van ontsteltenis (!) te kijken.

    Om toch positief te beginnen: ik vond de test met de honden echt heel leuk, leuk om te zien hoe terecht bekeken werd of de sterke band tussen hond en mens gevoeld werd (nee dus). De test was goed, de kandidaten voelden echter niets aan.
    Vorige week de cape met masker test was ook echt goed bedacht.

    Ik heb geen enkel bewijs van een zesde zintuig bij een van de deelnemers kunnen waarnemen. Een vrouw zei nog wel aan het begin van de uitzending: “Je hoeft niet bang voor ons te zijn, wij zijn gewone mensen, maar we hebben gewoon een stukje extra meegekregen.”
    Nou, daarvan heb ik anders niets meegekregen. In tegendeel! Ik zou eerder zeggen dat er een stukje ontbreekt, namelijk het jezelf van een afstandje kunnen zien en kritisch kunnen zijn, niet te snel tevreden zijn.

    Dit was wel de uitzending die het tegendeel bewijst: de deelnemers hebben geen/weinig zelfkennis en maken ook geen gebruik van het benoemde zesde zintuig, eentje zei ook bij de test van Kneteman: “Verkeerd gegokt.” (inderdaad).
    Behalve misschien het meisje dat er uitging. Zij had volgens mij wel potentie en had juist door moeten gaan ongeacht haar deze keer iets tegenvallende resultaten.

    Leroy is volkomen onterecht door, niet te geloven hoe weinig kritisch vermogen deze jongen heeft. Steeds heel tevreden met wat hij deed, terwijl hij er kilometers vanaf zat.

    Het zesde zintuig is niets meer of minder dan het bewust kunnen zijn van complexe structuren in de werkelijkheid. Er bestaat in feite niets paranormaals, de astrale wereld en de stoffelijke wereld lopen door elkaar heen. Iedereen kan daar voor leren openstaan. Alles wordt te zijner tijd op een logische manier verklaard, maar ook dat het bewustzijn zoals Pim van Lommel concludeert (met grote waarschijnlijkheid) inderdaad (!) het fysieke lichaam overleeft, en dat mensen als spirits (ik gebruik dit woord omdat ik het mooier vind dan “geesten”) doorleven.

    Het wordt hoog tijd voor iets beters, iets wat de gezond kritische blik wel doorstaat. Misschien tijd voor een nieuw programma , ik heb nog niet helder voor ogen hoe of wat, maar er moet toch iets mogelijk zijn wat wetenschappelijk wel de moeite waard is.

    Zelf ben ik wel bezig met een idee, ik krijg steeds helderder voor ogen dat deze wijze van ‘paranormaal testen’ (zoals op televisie op verschillende manieren getoond) niet de juiste is. Er zijn te veel onzekere factoren in het spel. Ik denk dat het antwoord ligt in experimenten en tests à la de film Flatliners (met mijn favoriete acteur Kevin Bacon).

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Flatliners

    [Ik heb een lange reeks reacties naar aanleiding van de laatste alinea’s geschrapt. Wie met Sten over uittredingservaringen e.d. wil discussiëren, kan dat beter op haar eigen blog doen, want hier hebben we het over een tv-serie. – RN]

  85. Wouter

    een soortgelijke reactie had ik ook!

  86. A. Atsou-Pier

    Zolang het bestaan van een zesde zintuig niet is aangetoond, kan men deze niet definiëren als de mogelijkheid zich bewust te zijn van complexe structuren in de werkelijkheid, zoals Sten Oomen hierboven doet. Aan vijf zintuigen heeft een normaal mens wel genoeg om zich van de complexiteit van de werkelijkheid bewust te worden, sterker nog, hij verzamelt in de loop der jaren door ijverig te studeren een hoop kennis over zowel de materiële als immateriële wereld, kennis die hij normaliter voortdurend toetst aan de kennis van anderen. Open staan voor de esoterische gedachtengangen van b.v. Pim van Lommel kan daarbij best gemist worden, althans ik zie niet in wat strikt individuele, ontoetsbare ervaringen van privé-personen aan mijn kennis zou kunnen bijdragen. Behalve dat een mens op geestelijk gebied wel eens wat kan meemaken, maar dat wist ik al.
    Kwalitatief, voor zover men in casu van kwaliteit kan spreken, lijkt mij het Zesde Zintuig van RTL inderdaad nog slechter dan het Zesde Zintuig van de KRO. Sten Oomen denkt aan testmethoden om het paranormale, whatever that may be, te onderzoeken met methoden à la Flatliners. Ik vrees echter dat het doelbewust opwekken van hartstilstanden buiten het kader van de reguliere wetenschappelijke onderzoeksmethoden valt.

  87. Rudolf Smit

    @Mevrouw Atsou-Pier – U zegt: “Ik vrees echter dat het doelbewust opwekken van hartstilstanden buiten het kader van de reguliere wetenschappelijke onderzoeksmethoden valt.”

    Vrij onlangs echter is er een poging gedaan bijna-doodervaringen te bewerkstelligen door middel van bewust opgewekte hartstilstanden. Gedurende het implanteren van ICD’s (Implantable Cardioverters/Defribilators) bij het hart, wordt gedurende korte tijd het hart stilgelegd onder streng gecontroleerde omstandigheden. Bij 52 patiënten die zo’n apparaat geïmplanteerd kregen, werd nauwkeurig gemonitored of er sprake was van een bde (bijna-doodervaring) of ble (buitenlichamelijke ervaring i.c. uittreding).

    Hoewel statistisch gezien zo’n 8 tot 10 van deze fenomen hadden moeten optreden rapporteerden geen van de 52 patiënten iets van die aard. Een bde of ble laat zich kennelijk niet dwingen.

    Zie: “Failure to elicit Near-Death Experiences in Induced Cardiac Arrest”, Bruce Greyson MD (University of Virginia), Janice M. Holden. Ed. D. (University of North Texas), J. Paul Mounsey, Ph.D. (University of Virginia, Charlottesville), Journal of Near-Death Studies, Winter 2006.

    Dit soort onderzoek heeft niets van doen met de wilde ideeën zoals tot uiting gebracht in de film Flatliners.

  88. Sten Oomen

    @ Rudolf

    Deze film, Flatliners, zet anders wel aan tot denken. De hoofdrolspeler (gespeeld door Kiefer Sutherland) wil door middel van opgewekte ‘bijna-dood ervaringen’ terugkomen met antwoorden op vragen van leven en dood, waar de wetenschap geen antwoord op heeft. Laat dat nou nog steeds zo het geval zijn. De wetenschap heeft nog steeds geen antwoorden op de vraag wat er na dit leven komt, ook al denkt Mevrouw Atsou-Pier dat het niet de moeite waard is open te staan voor ‘esoterische gedachten zoals die van PVL’.. (Me dunkt dat PVL met veel meer komt dan dat.)

    En zo zijn er meer films die prikkelen, ook al zijn ze wetenschappelijk niet verantwoord, net als het ZZ. Dat prikkelen schijnt de film “Awake” ook te doen. http://en.wikipedia.org/wiki/Awake_(film) Net zoals de oudere film “Ghost”. http://en.wikipedia.org/wiki/Ghost_(film)

    TV programma’s als het ZZ, in de herhaling door voortdurende hoge kijkcijfers, spelen in op deze vraag en geven eigenlijk al antwoord: er wordt steeds contact gelegd met overgegane mensen, gidsen en beschermengelen, aldus de zelfverklaarde mediums in dit programma. Maar ook zij zijn zoekende, net als iedereen die niet als zombie door het leven wil gaan.

    Ook het steeds weer kijken naar programma’s als “Er is zoveel meer”, “Het zesde zintuig”, “Wonderen bestaan”, “Wie was ik” en films als Flatliners draagt bij aan een (persoonlijke) optelsom wat overeind blijft en wat door de mand valt. Veel valt door de mand, het meeste is ballast en kaf, maar het koren, het idee van het doorleven na dit leven is nog steeds niet weerlegd, en men zal het ook nooit kunnen. Integendeel lijkt mij.

  89. Mopje

    @ Sten

    ‘Veel valt door de mand, het meeste is ballast en kaf, maar het koren, het idee van het doorleven na dit leven is nog steeds niet weerlegd, en men zal het ook nooit kunnen.’

    Het is duidelijk dat men over het ‘doorleven’ heel verschillend denkt. Iedere geestelijke of religieuze stroming heeft er wel zo z’n eigen ideeën over. Weerlegd is in ieder geval dat men ‘doorleeft’. Men hoopt eerder in een andere vorm verder te gaan. Dat is erg persoonlijk. Maar doorleven is er niet bij. Men moet immers eerst sterven. (en daarbij dan ook genezen van sommige kwalen, misschien)

    Na deze ervaring hoop ik mezelf niet meer te ergeren aan programma’s als ZZ of Flatliners. Show of film met de bedoeling om te entertainen en geld te verdienen.

    Zou er ook een groep ‘overledenen’ zijn die zich bezighouden met wat anders? Bijvoorbeeld een commissie die zich afvraagt of het wel in belang is om zich nog in de ‘normale’ wereld te manifesteren en in het bijzonder in dit soort programma’s?

  90. Henry

    Ja, ja. Iedereen zet nu zorgvuldig 1 zinnetje in zijn bericht over het Zesde Zintuig en praat intussen toch stiekem verder over bijna doodervaringen en het hiernamaals; ) Deze onderwerpen zijn kennelijk niet te vermijden als je het over een programma als ZZ hebt.

  91. A. Atsou-Pier

    @ Rudolf Smit

    Wat onderzoeksmethoden betreft, ik bedoelde eigenlijk te zeggen dat het opwekken van hartstilstanden à la Flatliners met het doel eventuele paranormale verschijnselen te produceren c.q. te bestuderen, of een kijkje in het hiernamaals te nemen, waarschijnlijk de universitaire ethische commissie niet zal passeren, gezien het grote risico dat het onderzoeksobject schade lijdt of het onderzoek niet overleeft, en om andere redenen. Dat van de gelegenheid wel eens gebruik kan worden gemaakt om onderzoek te doen naar het eventuele voorkomen van paranormale verschijnselen, dat kan uiteraard. Maar er is al een hoop onderzoek gedaan zo in de loop der jaren. In “Mortal Minds” van G. M. Woerlee worden vele onderzoeken aangehaald, waarbij alle zogenaamd paranormale verschijnselen de revue passeren : paranormale zintuiglijke ervaringen, aura’s, uittredingen, bijna-dood-ervaringen, en ik vergeet ongetwijfeld nog wel iets. Bovendien legt hij keurig uit hoe dergelijke zaken fysisch/fysiek/psychisch gezien mogelijk zijn. Kortom, een beetje kennis van de werking van lichaam en geest en van het paranormale blijft niet bijster veel over. In tegenstelling tot Sten Oomen zie ik het nut van verder onderzoek dan ook niet in. Mochten er aanwijzingen komen dat paranormaal begaafden met hun zesde zintuig, om maar iets te noemen, op efficiënte wijze mijnenvelden in oorlogsgebieden zouden kunnen ontmijnen, dan ben ik natuurlijk helemaal voor verder onderzoek.

    Dank voor het abstract “Failure to Elicite Near-Death Experiences in Induced Cardiac Arrest” in “Journal of Near-Death Studies” (waarvan de status mij overigens onbekend is). U schrijft : “een poging gedaan bijna-dood-ervaringen te bewerkstelligen door middel van”. Gelukkig was dat niet de bedoeling van de auteurs, noch van de chirurgen. “To elicite” betekent in deze context niet “bewerkstelligen”, maar “laten zien”, “aantonen dat iets bestaat”, o.i.d. De auteurs vonden dus niks, maar ze noemen daarvoor wel drie mogelijke redenen. Ik kan er zelf nog wel een vierde bedenken : de operatie vond plaats onder streng gemonitorde omstandigheden, dus wellicht hadden ze de bloedstroom naar de hersenen zo goed onder controle dat het ook niet waarschijnlijk zou zijn dat een BDE o.i.d. zou optreden. Maar goed, ik ben geen medicus. Overigens, u zegt dat statistisch 8 à 10 patiënten iets zouden moeten produceren. Zegt u dat op basis van het boek van de heer Van Lommel ? De auteurs zeggen helaas niet zelf wat hun statische verwachtingen waren.
    Wat het afdwingen van BLE’s betreft, daarvoor moet u bij Sten Oomen wezen, die geeft er les in !

  92. A. Atsou-Pier

    @ Henry

    Heb ik hierboven niet keurig mijn best gedaan het Zesde Zintuig in mijn betoog te verwerken, en ik meende het ook nog. RN gooit mij er vanzelf af als ik teveel afdwaal.

    Zolang velen die in het paranormale geloven paranormale verschijnselen als een direct of indirect bewijs van een leven na de dood beschouwen, lijkt het mij onvermijdelijk dat het hiernamaals steeds weer op de proppen komt. Althans, ik kan geen andere reden bedenken. Terwijl het toch ook heel goed mogelijk is te geloven in een leven na de dood zonder daarbij paranormale verschijnselen te betrekken. Maar dit wordt dus off topic in het kwadraat.

  93. Rudolf Smit

    @ mevrouw Atsou-Pier

    Ik ben het eens met u waar het voorstellen voor onderzoeken betreft die de ethise commissie van de universiteit niet zullen passeren.

    Het boek Mortal Minds van Woerlee kocht ik meteen na publicatie en ken ik van voor tot achter. Ik heb uitgebreid met hem o.a. daarover gecorrespondeerd (op een redelijke plezierige wijze) maar “we have agreed to disagree”.

    Aangezien ik nogal wat bijnadoodervaarders heb leren kennen en hun ervaringen naar waarde heb leren schatten, kan ik het maar gedeeltelijk eens zijn met wat Woerlee zegt. Zijn verklaringen zijn mij veel te kort door de bocht.

    De statistiek van Greyson et al. is gebaseerd op de verschillende prospectieve onderzoeken die in de loop der tijd zijn gedaan, en daaruit blijkt dat je zo ongeveer bij 18% van de patiënten met cardiac arrest een BDE kunt verwachten. Bij het onderzoek waar we het over hebben gebeurde dat dus niet.

    Het werkwoord “to elicit” is mij bekend. Ik ben de laatste tien jaren van mijn werkzame leven vertaler Nederlands-Engels geweest. Maar de al of niet correcte vertaling van de titel vond ik even niet relevant. Het ging mij er om te vertellen wat het resultaat van het onderzoek was.

    Met vriendelijke groet -RS

    P.S. Nu we toch off-topic bezig zijn… Ik zou wel eens willen weten wat “men” op deze blog vindt van de kunsten van illusionist Ramana (de “nieuwe Uri Geller”)

  94. A. Atsou-Pier

    @ Sten Oomen

    In uw bericht aan Rudolf Smit zit mijns inziens een tegenstrijdigheid. In het begin verwijt u de wetenschap (= wetenschappelijke gemeenschap ?) dat deze geen antwoord geeft op vragen van leven en dood. Wat het begrip “dood” sec betekent zal een wetenschapper u ongetwijfeld kunnen zeggen, maar inderdaad, voor de grote vragen omtrent leven en dood heeft de wetenschap vooralsnog geen antwoord. Dat gaat het domein van de wetenschap te buiten, en dat is maar goed ook. Op het moment dat de wetenschap zou gaan dicteren wat u en ik moeten geloven, dan hebben wij geen enkele vrijheid meer om te kiezen, b.v. voor goed of kwaad.
    Anderzijds dringt u aan op het schiften van het kaf en het koren. Dan moet u daarbij ook afgaan op de wetenschap en niet op willekeurige filmers of programmamakers, of op uw eigen ervaring. Dus gewoon op wetenschappelijke manier Dichtung van Wahrheit onderscheiden, waarmee op de verschillende blogs verscheidene wetenschappers en niet-wetenschappers serieus bezig waren en zijn. Of er al of niet een leven na de dood is staat hier geheel los van.
    Wat Pim van Lommel betreft, de man zal ongetwijfeld een kundig cardioloog zijn, maar cardiologie interesseert mij niet in het bijzonder. Op het moment echter dat hij beweert dat het menselijk bewustzijn aan de wandel gaat, etc., dan is hij, voorzover ik het aan de hand van zijn interviews kan bekijken, bezig als een privé-persoon die zijn geloof belijdt. Niets op tegen, maar graag zonder (pseudo)wetenschappelijke saus erover. Van religies weet ik voldoende, het lijkt mij onwaarschijnlijk dat Pim van Lommel mij een nieuw Evangelie zal brengen. We zullen maar even afwachten wat Skepter ervan gaat vinden en ondertussen besteed ik mijn 25 euro aan iets nuttigers.
    Overigens, men kan ook een zombie worden van een leven van zoeken op doodlopende paden.

  95. Sten Oomen

    @ A. Atsou Pier

    Ik constateer een groot verschil tussen u en mij in het waarderen van diverse zaken. U neemt alleen zaken aan van gangbare wetenschappers, ik sta open voor wetenschappers die naar de toekomst toewerken en niet in het verleden blijven steken.

    Overigens raad ik u ook aan zaken uit het dagelijkse leven zoals het programma het ZZ eens met meer aandacht te bekijken. Men kan uit alles iets leren, als men maar ogen heeft om te zien en een gezond verstand om het te analyseren.

    Ik wil graag ontopic blijven, dus zal ik niet verder ingaan op uw opmerkingen refererende aan PVL.

    @ Rudolf

    Heel plezierig dat je her en der goede nuances aanbrengt, want jij bent door je werk op de hoogte van veel zaken, dat blijkt wel weer. Inside information en respectvolle appreciatie van die kennis waar het bij anderen nog wel eens aan ontbreekt.

    @ Henry

    Tja, wij willen toch ontopic blijven. :-) Het ZZ geeft wel aanleiding, want in feite draait het hele programma om wat er direct voor en ook na het fysieke overlijden gebeurt.

  96. Henry

    Het idee dat de kandidaten contact leggen met bv. wijlen Gerrie Kneteman is trouwens al van een twijfelachtige logica. De persoon Gerrie Kneteman is een product van zijn genen, zijn herinneringen en ervaringen (vastgelegd en gegenereerd in zijn brein). Je zou kunnen zeggen dat in de fysieke beperking van informatie, de persoonlijkheid gevormd is. Als die informatie opgaat in een groot energieveld of zoiets dergelijks, zou de persoon Gerrie Kneteman niet meer bestaan, omdat de beperkende factoren hem niet meer vormen. Daarom alleen al is het een vreemd idee dat men personen zou kunnen spreken die overleden zijn.
    @Sten zei: ´de wetenschap heeft nog steeds niet verklaard wat er na dit leven is.´
    Misschien moet je zeggen: de wetenschap heeft nog steeds niet verklaard waarom wij steeds maar denken dat er na dit leven nog iets moet zijn. Want dat is pas echt een bijzonder fenomeen. Misschien moet RTL daar eens een programma over maken.

  97. Wouter

    @Sten
    Deze/dit blog gaat niet over wetenschap, maar over PSEUDOwetenschap! In het bijzonder over het RTL-programma dat ZZ moet zichtbaar maken.

  98. Ragnar

    @Henry,

    Misschien zou de wetenschap eens moeten onderzoeken waarom wij hartstochtelijk hopen (althans de meeste mensen) dat er na dit leven nog iets volgt, een bestaan in wat voor vorm of dimensie dan ook en waarom het voor ons mensen een onverdragelijke gedachte zou zijn als na de fysieke dood slechts eeuwige vergetelheid zou volgen.
    Afijn, we komen er wel een keer achter, of niet, maar dat weten we dan ook niet meer.

  99. Jan Willem Nienhuys

    Hartstochtelijk hopen? Er spelen hier een aantal dingen dooreen.
    1. Omroeporganisaties die hartstochtelijk hopen op meer reclame-inkomsten als ze vaag spirituele dingen uitzenden.
    2. Mensen die hopen op contact met overleden dierbaren
    2A. Contact terwijl ze zelf nog leven
    2B. Hereniging als ze zelf dood gaan
    3. Mensen die jong en energiek zijn, maar nu al weten dat ze niet alles kunnen meemaken wat ze wel zouden willen, en hopen op een tweede kans.
    4. Mensen die er wat in zien om een eeuwigheid in semidemente toestand door te brengen. Thomas Henry Huxley schreef: ‘Better live a crossing-sweeper than die and be made to talk twaddle by a “medium” hired at a guinea a séance.’ (Life and Letters Volume 1, p. 249).

    Of dat er zoveel zijn, en dan nog wel hartstochtelijk (de meeste mensen is toch meer dan 50%) weet ik niet. In 1991 geloofde althans in Nederland maar 53% dat ‘leven na de dood’ zeker of waarschijnlijk waar is. In 2005 was volgens de een of andere statistiek het percentage 54% onder de Nederlandse inboorlingen*. Een onderzoek van het SCP uit 2006 noemde 40%.

    * als tegenstander van overbodige vreemde woorden gebruik ik ‘inboorlingen’ in plaats van autochtonen. Men kan de inboorlingen onderscheiden in randstedelijke inboorlingen, en inboorlingen uit de binnenlanden van Nederland.

  100. Sten Oomen

    @ Jan Willem

    Het klonk mij al wat gek, en de Van Dale zegt:

    “in·boor·ling (dem; inboorlingen)
    1 autochtone bewoner van een niet-westers land”

    Officieel kun je het woord “inboorling” dus niet gebruiken aangezien je het over Nederlandse mensen hebt.

    Ik heb net naar de website van SCP gekeken, maar die is offline. Het getal dat jij noemt, uit 2006 zie ik niet bevestigd, ik vond dit:

    http://www.refdag.nl/artikel/1273101/Helft bevolking Er is leven na de dood.html

    (link even in het geheel kopiëren en plakken in je URL balk)

    “Helft bevolking: Er is leven na de dood
    05-09-2006 14:22 | Kerkredactie
    DEN HAAG – De helft van de Nederlandse bevolking, zo blijkt uit het SCP-rapport, gelooft in een leven na de dood. Twee op de vijf Nederlanders geven aan te geloven in het bestaan van een hemel.”

    Ik denk dat het anno 2008 niet anders is of dat zelfs nog meer mensen geloven/weten dat er leven na dit leven is.

  101. A. Atsou-Pier

    @ Henry

    Re : Gerrie Kneteman in het Zesde Zintuig

    Ik ben het helemaal eens met uw argument, ik kwam hem eerder tegen in een verhaal over reïncarnatie : de geest, pardon, Het Bewustzijn, die/dat na het overlijden aan de wandel zou gaan kan onmogelijk dezelfde geest zijn als die tijdens het leven, al was het alleen maar vanwege het simpele feit dat de geest op ieder moment een mental image heeft van de plaats waar zijn lichamelijke onderdelen zich bevinden. Wordt een beetje problematisch in geval van crematie.
    Gaat men echter uit van het extreme dualisme geest/lichaam dat vaak in alternatieve kringen gehanteerd wordt, dan wordt de gedachte dat het om één en dezelfde geest gaat weer heel logisch. Vaak wordt dan het ik ook nog vereenzelvigd met de geest, en dan krijgen we volstrekt logische uitspraken als : “Ik trad uit mijn lichaam”. Geen speld tussen te krijgen.

  102. A. Atsou-Pier

    @ Sten Oomen

    Wij verschillen inderdaad van mening over vele zaken, voornamelijk over wat wij onder kennis verstaan, over hoe kennis tot stand komt en over de rol is van kennis in de maatschappij. Dat is een apart blog waard.

    Uw indeling in gangbare wetenschappers vs wetenschappers die naar de toekomst toewerken en niet in het verleden blijven steken, impliceert dat reguliere wetenschappers volgens u niet naar de toekomst toewerken en in het verleden zijn blijven hangen. Laat ik nu een hoop reguliere wetenschappers kennen die èn naar de toekomst toewerken (whatever that may be) èn niet in het verleden zijn blijven steken. Enige voorbeelden met naam en toenaam van wetenschappers uit beide categorieën was dus wel handig geweest.
    Ik doe even een voorzet voor uw tweede categorie : de wetenschapper die in HP/De Tijd 29-02-08 zei : “De heersende opvatting is dat het bewustzijn wordt geproduceerd en opgeslagen in de hersenen”. Alhoewel ik niet zou kunnen zeggen in welk verleden deze wetenschapper niet is blijven steken.

    En wellicht kunt u even op een rijtje zetten welke verhelderende inzichten het Zesde Zintuig volgens u tot heden heeft opgeleverd ? Ik heb geen enkel inzicht opgemerkt, zal aan mijn opgeslagen bewustzijn hebben gelegen.

  103. Sten Oomen

    @ A. Atsoe-Pier

    Aan uw toon lees ik af dat u niet daadwerkelijk geïnteresseerd bent in mijn waarnemingen inzake het ZZ. Laat ik u dan vooral niet vermoeien met de leerbare zaken daaruit. Bovendien kost mij dat teveel tijd. Als iemand nou echt open stond en het erg zou waarderen, zou ik er misschien nog wel over uitwijden.

    Ik ben wel erg benieuwd naar uw kennissenkring die bestaat uit wetenschappers die niet in het verleden blijven hangen en die naar de toekomst toewerken. Zijn dit ook mensen die zich bezighouden met de mogelijkheid van het leven na het fysieke overlijden?

  104. A. Atsou-Pier

    @ Sten Oomen

    Jazeker, een deel van de wetenschappers die ik persoonlijk ken is atheïst of agnost, een ander deel gelooft per definitie in een leven na de dood, aangezien zij belijdend kerklid zijn, gaande van mainstream christelijk tot zeer orthodox gereformeerd. En het zijn in hun vakgebied niet de eerste de beste wetenschappers, als ik het zo even mag uitdrukken. Die bestaan nog, hoor, reguliere wetenschappers die er een religie op na houden ! Ik heb zo het idee dat noch de atheïsten/agnosten, noch de christenen onder hen open staan voor de verhelderende inzichten van ZZ.

    U creëert overigens wel een Babylonische spraakverwarring met uw zelfbedachte, verder niet uitgelegde criterium “naar de toekomst toewerken” en “niet in het verleden blijven hangen”. Dat betekent zeker “de komst van het hogere bewustzijn in 2012 bevorderen” resp. “afstand doen van alle religie/levensbeschouwingen niet zijnde New Age” ?

  105. Henry

    Ja, JW, programma´s als ZZ regenereren ook steeds weer die oergedachte dat onze persoonlijkheid onsterfelijk zou zijn. Terwijl het eigenlijk een hele ijdele gedachte is. Want wat is dat zg. ´persoonlijke´ aan onze geest dan wel? Jouw dierbare vakantieherinnering is letterlijk die van jou. Voor mij betekent het niks.

    Sten heeft niet echt gereageerd op mijn Kneteman voorbeeld. Schept het te veel verwarring? ; )Vergelijk het met een zetter die een krantenartikel heeft gemaakt met een ouderwetse letterbak. Al die lettertjes vormen een betekenis, omdat ze in een fysieke mal gegoten zijn, geordend. Stel je gooit die hele bak leeg in een grote bak met nog een miljoen andere lettertjes, dan is dat artikel, althans in de zin zoals wij het artikel ervaren, verloren. Ik vrees dat het ook zo gaat met wat wij als onze ´persoonlijkheid´, dus onze geest zou gebeuren als de informatie uit ons hoofd in een groot energieveld wordt opgenomen.
    Neemt niet weg dat er een informatieveld zou kunnen bestaan, dat met de oorsprong van ons heelal te maken heeft. Daar zoeken wetenschappers ook naar. Helaas heeft dat weinig te maken met zaken zoals ZZ. Aan de oorsprong van alles ligt misschien iets dat op ons lijkt, en voelen wij tijdens ons leven die overeenkomst, maar wij zijn het niet persoonlijk. Beetje te veel eer aan ons ego denk ik.

  106. Sten Oomen

    @ A. Atsou-Pier

    Iedereen kan zeggen dat hij/zij bevriend is met de “besten der aarde”, slechts weinigen zijn het echter ook. Dat neem ik dan dus ook met een flinke korrel zout.
    Erg vreemd vind ik het dat u het aandurft al bij voorbaat voor hen te spreken inzake het al dan niet leerzame effect van het programma het ZZ. Als u dat voor mij zou doen, zou ik dat niet bepaald op prijs stellen.

    Bovendien denk ik dat u mij totaal niet volgt: ik bedoelde dat het observeren van de personen in het ZZ met al hun uitspraken die goed na te controleren zijn, zeer inzichtgevend kan zijn wat betreft de aard van de menselijke natuur.

    Ik maak verder ook op uit uw woorden dat uw gelovige respectievelijk onorthodoxe (dat is wel erg breed trouwens) wetenschappelijke (is gelovig en wetenschappelijk niet een Contradictio in terminis, een splijtzwam* in het dagelijkse leven?) kennissenkring niet praktisch (en beroepsmatig) onderzoekende zijn naar leven na het fysieke overlijden. Aangezien PVL wel serieus die moeite neemt, en ook directe lijnen heeft naar zijn patiënten, ben ik toch eerder geneigd open te staan voor zijn onderzoekswerk. Bovendien noemt u geen namen, dus waar hebben we het eigenlijk over?

    En nu begaat u ook nog eens een fout door met een vooroordeel te komen: ik ben in het geheel niet bezig met voorspellingen omtrent 2012 (ik ben absoluut ongevoelig voor hypes en trends), wel ben ik geboren op 0212, volgens – naar ik meen – de bekende Gary Goldschneider “De Dag van de Beste” (uit: “Het mysterie van je geboortedag”).

    * […]
    2. SPLIJTZWAM
    •scheurmaker •schizomycetes •oorzaak van verdeeldheid (uit: http://www.encyclo.nl/begrip/splijtzwam)

  107. Agno

    “…ik bedoelde dat het observeren van de personen in het ZZ met al hun uitspraken die goed na te controleren zijn, zeer inzichtgevend kan zijn wat betreft de aard van de menselijke natuur.”

    Hier heeft Sten natuurlijk een punt. Het ZZ programma bevat vele leerpunten over de menselijke natuur.

    Zo aanschouwen wij een schare, zich van merkwaardig theatrale bewegingen bedienende en volledig van zelfkritiek gespeende individuen, die hun identiteit ontlenen aan een zichzelf toebedichte gave waarvoor men kennelijk in zijn/haar periferie een aanmoedigende bevestiging gevonden heeft. Net als bij de Idols voorrondes worden deze zelfverklaarde ZZ talenten, ondanks alle hulp van onluisterend rammelende testen, onbedoeld maar toch genadeloos voor onze ogen ontmaskerd onder het mom van commercieel “amusement”.

    Er is echter een groot verschil met Idols. Daar wordt het kaf in de volgende rondes van het koren gescheiden en blijken de sommige talenten toch echt wat te kunnen. Bij ZZ zie je alleen maar kaf en zelfs een stemmig achtergrondmuziekje of een sluwe montage kan hier nog iets van ‘koren’ van maken…

    Ik weet natuurlijk niet of het de intentie van de programmamakers was om aan te tonen dat het bestaan Zesde Zintuig uiterst onwaarschijnlijk is, maar ze slagen er intussen wonderwel in.

  108. Ragnar

    @ Sten,”De beste der aarde”, ik geloof niet dat ze meer weten omtrent een (vorm van bestaan}na de dood dan wie dan ook. Dus wat zeggen namen nou eigenlijk.
    Trouwens zijn jouw uittredingservaringen (zoals jij dat noemt) gewoonweg niet meer dan het manipuleren van je eigen bio-chenie tussen de oren door bijv na het oproepen van een trance toestand (noem maar een voorbeeld) zoals (zelf)hypnose of meditatie toegang te krijgen tot de diepere lagen van je bewustzijn, waar je ook vertoeft als je slaapt, alleen in dit geval ben je er bewust bij, het zal best allemaal wel fascinerend zijn, maar het is maar bij deze ervaring wat voor etiket je erop plakt. Je kan het ook creatieve geleide fantasieen noemen (Carl Gustaf Jung), dat jij hier zo bevlogen mee bezig bent vind ik eigenlijk een beetje voer voor psychologen.
    En dit alles zegt toch helemaal niets over een bestaan na de dood. het heeft (m.i.)weinig zin steeds ons hoofd hierover te breken of er na dit leven voor ons nog iets op stapel staat in welke vorm dan ook, misschien is het ook wel helemaal niet zo belangrijk. Ach, dat maken wij er maar van.

    @JW: Volgens mij is inboorling wel een correct woord in de context die jij bedoelde, het woord spreekt al voor zichzelf “inboorling”, geboren in.

  109. Sten Oomen

    @ Ragnar

    Ow, ik begrijp dus als je ergens bevlogen me bezig bent, en het is een niet alledaags onderwerp, je meteen zelf suspect bent (dit suggereer je volgens mij)? :P
    “Voer voor psychologen” Tjonge, dat is nou wel erg narrowmindend en intolerant.

    Heb jij ooit gehoord van nog onontgonnen of minder gekende wegen en dat mensen die de moeite waard vinden om te onderzoeken en om te helpen er meer kennis over te verspreiden?

    Dus ik begrijp dat Victor Spoormaker omdat hij zich met lucide dromen bezighoudt als beroep, waarschijnlijk wel een SOFTIE moet zijn, want anders houd je je daar toch niet mee bezig! En toch ook echt wel voer voor psychologen zeg, dat de beste man zich al tien jaar of meer beroepsmatig bijna alleen met dromen bezighoudt! Een harde wetenschapper houdt zich volgens jou alleen bezig met harde feiten die je kan aanraken?

    Zou jij ook tegen Rob, JW en Henry zeggen dat ze hun tijd verdoen door elke dag weer geïnteresseerd te zijn in niet alledaagse onderwerpen? Het bekijken van programma’s als “Er is zoveel meer”, “De nieuwe Uri Geller, “Het zesde zintuig”. Voer voor psychologen nietwaar!

    En zo is alles wel voer voor psychologen voor mensen die overal een stempeltje op willen drukken.

    Ow ja, dan moet je echt ook wel langs de psycholoog als je al sinds je 17e consequent elke dag alle dromen en uittredingen opschrijft, dat doe je toch niet! Wat een tijdverspilling, dan kun je beter nog wat langer slapen, niet waar!

    Weltrusten dan maar Ragnar!

  110. Henry

    Ik denk dat alle mensen op dit forum graag bezig zijn met vragen zoals: wat is de oorsprong van alles, hoe werkt de menselijke geest etc. Daarvoor hoef je niet naar een psycholoog. Het verschil is wel, dat sceptici het vreselijk vinden als er vervolgens antwoorden worden gepresenteerd als wetenschap, terwijl het geen wetenschap is. Daar is de skepsissite voor: een kritisch geluid tegen quasi wetenschap. ZZ zegt niet te pretenderen wetenschappelijk te zijn, maar doet dat stiekem toch: alles wordt als ´waar´ voorgeschoteld, terwijl het rammelt aan alle kanten. Daar zijn de sceptici op dit forum kennelijk (over?)gevoelig voor.

  111. A. Atsou-Pier

    Magnum in parvo

    Voor degenen die bezig zijn met de met de vraag waarom een deel van de mensheid nadenkt over een de mogelijkheid van een leven na dood : Ger Groot (ongelovig) geeft in Trouw van vandaag, in samenspraak uiteraard met een New Age angehauchte persoon, een aantal redenen. Ik vat even samen : 1) Het is een logische onmogelijkheid om jezelf dood te denken. Want je stelt je een wereld voor waarin jij er niet meer bent, maar tegelijkertijd ben je er toch, want je stelt het je voor. 2) Moreel verzet : alles wat ik beleefd enz. heb, dat mag niet zomaar verloren gaan, ik hoor niet dood te gaan. 3) De dood gaat regelrecht in tegen onze beleving, want door alle jaren van aftakeling heen zet het ik zich voort, dus waarom zou het ik verdwijnen als het lichaam wegvalt. Met als uitsmijter : “Het is in zekere zin logischer om in het voortbestaan van de ziel te geloven dan om dat niet te doen … Maar dat maakt het nog niet waar”.

    In een eerder bericht werd gezegd dat de ZZ-ers zoekenden waren, net als iedereen die niet als zombie door het leven wil gaan. Op zich een waarheid als een koe, maar de bewering behoeft aanvulling. De suggestie werd welhaast gewekt dat iemand die niet zoekende is, of die dat op een andere manier doet dan binnen New Age, automatisch een zombie zou zijn. Daar komt bij dat nogal wat mensen hun spirituele zoektocht niet breed in de media uitmeten omdat zij een ander ander idee hebben van hetgeen privé is dan in New Age-kringen gebruikelijk is. Of ze hebben überhaupt minder neiging interessant te doen, want hoe men het wendt of keert, tegenwoordig wekt het wijzen op de eigen spiritualiteit al snel de indruk dat de persoon in kwestie het gewone volk ontstegen is. Voorts is er natuurlijk zoeken en zoeken : juist de ZZ-ers waren niet zozeer bezig met zoeken, die waren mijns inziens hopeloos verdwaald in hun eigen belevingswereld.

    Henry geeft een duidelijke reden voor het feit dat sceptici zich op deze site druk zitten te maken. De vraag blijft waarom vele anderen, met name wetenschappers, zo coulant zijn in tegenover allerlei onzin in de media. Dat is niet eerlijk tegenover de ongestudeerden ; die moeten erop kunnen vertrouwen dat hun geen onzin aangepraat wordt, althans niet door wetenschappers. Een andere reden werd diverse keren door JWN aangeroerd : van een deel van de kijkers naar ZZ etc. mag men veronderstellen dat zij serieuze problemen hebben, verdriet om het verlies van een naaste, depressies, een onvermogen om met (wetenschappelijke) kennis om te gaan of met de hardheid van de maatschappij, en wat dies meer zij. Deze mensen hebben wellicht meer baat bij gedegen psychologische hulp of bij gewone medemenselijkheid. Zij krijgen echter een stroom van alternatieve ideeën over zich heen, waarvan het therapeutisch effect volstrekt onduidelijk blijft. Een en ander doet mij denken aan het schilderij van Jeroen Bosch waar de lamme de blinden leidt, of andersom. Ik kan mij vergissen, maar ik meen in ZZ een oproep gezien te hebben om bij de ZZ-ers een privé-consult te nemen. In ieder geval zal het circuit van alternatieve psychotherapeuten klaar staan. Met als risico dat wanhopige mensen voor soms vele jaren afhankelijk worden gemaakt van mensen die claimen over speciale gaven te beschikken, wat het reguliere hulpverleningscircuit uiteraard niet in de aanbieding heeft (alhoewel ?).

    Ik geef zelden raad aan anderen, maar ik zou Sten Oomen toch willen aanraden niet elke typfout te willen verbeteren. Iedere eerstejaars psychologiestudent kan uitleggen hoe het oog (of zo) van de schrijver automatisch veel spelfouten goed leest, en bij de lezer werkt dat precies zo. In dit bericht zullen ongetwijfeld ook typfouten staan die de lezer over het hoofd ziet.

    Agno noemt in zijn bericht hierboven een verhelderend inzicht dat wij hebben kunnen opdoen bij het kijken naar ZZ. Helemaal mee eens. Het zal ongetwijfeld veel werk zijn, maar ik zou toch graag van Sten Oomen vernemen of zij nog andere inzichten over de aard van de menselijke natuur heeft opgedaan tijdens het kijken naar ZZ. Ik stel een beperking tot inzichten uitgaande boven het niveau van een eerstejaars student psychologie voor, anders is er waarschijnlijk geen beginnen aan.

    Voorts heeft Sten Oomen nog steeds geen antwoord gegeven op mijn vraag welk verleden en welke toekomst zij precies op het oog had bij haar indeling van wetenschappers. In haar bericht van gisteravond kan ik niets vinden, dus kennelijk was mijn vooroordeel, dat een en ander in het licht van New Age geplaatst diende te worden, juist.

    Sten Oomen geeft evenmin een antwoord op het Kneteman-voorbeeld van Henry, door mij aangeduid als een extreem dualisme tussen lichaam en geest, d.w.z. sterker dan bij de doorsnee-mens. Mag ik concluderen dat ook dit vooroordeel van ondergetekende doorsnee-mens weer juist is ? Enig inlevingsvermogen van de New Agers onder ons in het referentiekader van de meerderheid van de bevolking zou wellicht bevorderlijk zijn voor de kwaliteit van de discussie.

    Ter vermijding van misverstand : ik had het laatst niet over “de besten der aarde”, maar over wetenschappers (toevallig van hoog niveau) en dat in het kader van de vraag of een wetenschapper er een religie op na kan houden zonder dat het een het ander per se in de weg zit. Ja dus. Op een ander blog heb ik over dit onderwerp, als ik mij goed herinner, gezegd dat het christendom in zijn algemeenheid niet zoveel moeite heeft met de wetenschap, al komt er af en toe een clash over de schepping e.d.. Van een contradictio in terminis, zoals Sten Oomen schrijft, lijkt mij dan ook geen sprake te zijn, tenzij men de Bijbel tot en met de punten en komma’s letterlijk leest, wat zelfs in de meest orthodoxe hoek niet meer in de mode is. Voorzover ik weet hebben de meeste christenen geen moeite e.e.a. in domeinen te scheiden, en dan zijn we weer terug bij Weber en Durkheim. Het christendom heeft waarschijnlijk meer te vrezen van de andere kant van het spectrum, zijnde de opleving van gnostiek en occultisme sinds de jaren ’70. Overigens sluit ik niet uit dat de spraakmakende minderheid van New Age-aanhangers binnen de PKN hun zin krijgen en het bordje PKN binnenkort vervangen kan worden door een bordje New Age.

    Men ziet wel eens tussen echtgenoten dat zij van te voren weten wat de ander denkt of gaat zeggen. Het zelfde effect treedt op in werkrelaties. Dit psychologische verschijnsel schijnt bij Sten Oomen niet bekend te zijn. Ik zal het even uitleggen. Indien men, zoals ik, 13 jaar intensief samenwerkt met een aantal wetenschappers, dan weet men inderdaad tot op zekere hoogte van te voren wat iemand van bepaalde onderwerpen vindt of gaat zeggen (hetzelfde geldt natuurlijk voor samenwerking met b.v. loodgieters). Daar is geen durf voor nodig, zoals Sten Oomen schijnt te denken, noch arrogantie, noch paranormaliteit. Zo werkt dat nu eenmaal. En uiteraard heb ik mij nooit in de hogere regionen van de kernfysica begeven, alhoewel ik daarover in de loop der jaren ook het een en ander heb meegekregen, vanwege de simpele reden dat ik het op het vakgebied in kwestie nooit verder heb gebracht dan Stralingsveiligheid niveau 4. Over kwantumfysica zeg ik dus nooit iets, in tegenstelling tot Pim van Lommel.
    Overigens, voor het inschatten van de gedachtengangen van New Agers hoeft men niet eerst 13 jaar samen te werken, waar ik overigens niet aan moet denken. Met een goed boek over het onderwerp of oude Skepters herkent men snel een aantal ideeën die continu voorkomen binnen het New Age-geloof, ondanks de verschillen tussen New Agers onderling.

    Sten Oomen zou het niet op prijs stellen als ik voor haar zou spreken inzake de leereffecten van ZZ. Daar kan ik helemaal inkomen. Ik was dat in het geheel ook niet van plan, in tegendeel, ik vroeg haar juist om die door mij gemiste inzichten over de aard van de menselijke natuur te vermelden. Ik wacht dus, zie boven. Van het omdraaien van zaken wordt de discussie overigens niet duidelijker.

    Sten Oomen schijnt verder geen onderscheid te maken tussen geloven in een hiernamaals en onderzoek doen naar het hiernamaals. Dat laatste kan dus so wie so niet, zolang mensen niet uit de dood opstaan. Helaas is alles niet één, dus geloven in iets is niet hetzelfde als wetenschappelijk onderzoeken, een misverstand dat wel vaker in New Age voorkomt.

    Om de een of andere duistere reden lijkt het Sten Oomen onwaarschijnlijk dat ondergetekende wetenschappers van hoog niveau zou kunnen tegenkomen en daar zelfs mee bevriend zou kunnen raken, althans zij doet een beroep op de zoutpot. Statistisch gezien lijkt mij dat toch zeer wel mogelijk. Het hang er natuurlijk wel van af in welke kringen men verkeert, in New Age-kringen lijkt mij die kans beduidend kleiner dan in de normale maatschappij. Vandaar dus wellicht.

    Over Pim van Lommel gesproken, heeft iemand toevallig nagekeken of hij onderzocht heeft welk (on)geloof zijn patiënten aanhingen vóór hun BDE en hun ondervraging door Merkawah-leden (?) en welk (on)geloof erna ? Dat had ik nu wel graag willen weten.

  112. Agno

    “…want hoe men het wendt of keert, tegenwoordig wekt het wijzen op de eigen spiritualiteit al snel de indruk dat de persoon in kwestie het gewone volk ontstegen is.”

    Sheer poetry !

    P.S.
    Bij zoveel zinnige opmerkingen, zorgvuldig en doordacht opgedist binnen het keurslijf van het beperkte Skepsis-blog-tekstkader, past mijns inziens slechts één kwalificatie:

    “Multum in Parvo”!

  113. Sten Oomen

    @ Atsou-Pier

    U pretendeert mij door en door te kennen (not) en het lijkt mij dan ook niet verstandig uw razendlange epistel nog te beantwoorden.

    Eén ding: praat niet alsof u het tegen een 18jarige hebt, bijvoorbeeld: “Men ziet wel eens tussen echtgenoten dat zij van te voren weten wat de ander denkt of gaat zeggen. Het zelfde effect treedt op in werkrelaties. Dit psychologische verschijnsel schijnt bij Sten Oomen niet bekend te zijn.”

    Wat een kolder, natuurlijk ben ik daar wel van op de hoogte.

    Ik neem verder niet zonder meer aan dat u zoveel fantastische wetenschappers persoonlijk kent; dus ik hoor graag hun reacties uit eerste hand, dan ongecontroleerd secundair uit uw mond.

    Ik heb wel betere dingen te doen dan u van iets te overtuigen en ga het fascinerende boek van Pim van Lommel nog maar eens bestuderen, denk ik, want daar staat echt veel in en één keer lezen is niet genoeg.

    Veel succes met uw ivoren toren van zekerheden.

  114. Ragnar

    @Sten: Het is niet een kwestie van ergens bevlogen mee bezig zijn wat ik als voer voor psychologen beschouw, maar meer de stelligheid waarmee jij dingen beweert en ze ook uitdraagt als ultieme waarheid, om maar eens een voorbeeld de noemen, uittreden uit je fysieke lichaam en dan reizen door verschillende sferen van het Astrale licht, wat althans door Occultisten wordt beschreven als een soort plastisch medium gegenereerd door onderliggende psychische krachten van bestaande en overleden mensen, zelf heb ik ook wel boeken over Occultisme gelezen (Dion Fortune,Israel Regardie)
    maar ik ben nog steeds nergens zeker van, het zouden toch ook wel hersenspinsels van je eigen Bio-chemie kunnen zijn kortom ik weet het dus niet maar sluit ook niets uit, komt een dergelijke benadering nooit eens bij jou op?
    Waarom gewoonweg eens niet iets als een mysterie beschouwen, of kun je daar niet mee leven (niet onvriendelijk bedoelt hoor).

    Aan de ontontgonnen en ongekende wegen refereer je blijkbaar aan paranormale zaken niet niet wetenschappelijke verifieerbaar zijn waarna een groep z.g. deskundigen zich hierop gretig werpt er een aantal concepten aan ontleent en dit als waarheid uitdraagt,
    waarna vaak een groot aantal volgelingen er achter aan huppelt.

    De forumleden zijn hier wel geinteresserd in bepaalde niet alledaagse onderwerpen maar meer met de intentie het een en ander kritisch te beschouwen en met wetenschappelijke argumenten zaken die door een bepaalde categorie van mensen een hoog waarheidsgehalte toegekend word, te ontkrachten en (soms) het hoge nonsensgehalte hiervan aan te tonen. Nou ja, de naam van dit forum spreekt voor zich, dat is wel duidelijk dacht ik.
    Overigens Sten, heb ik met JW vaak genoeg in de clinch gelegen, maakt toch niet uit, it is all in the game.

    Dromen zijn volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten niets meer of minder dan een noodzakelijke ontlading van de hersenstam, bovendien als je psycho-therapeutisch iets met dromen wil ben je toch op jezelf aangewezen want ieder heeft zijn eigen individuele droomsymboliek. (bijv een kaars kan in jouw belevingswereld iets heel anders betekenen dan in de mijne).Hoewel telepatisch contact in dromen ook wel kan voorkomen. Schijnt wel melding van gemaakt te zijn.

    Dus mijn punt is eigenlijk dat (m.i.) voer voor psychologen betrekking heeft op mensen die alles zeker weten en beheersen (zoals jij bijv met je astrale reizen, dat je zeker weet dat je overgaat) en waar geen spoortje van twijfel meer bij te detecteren valt. Angst voor onzekerheid is hierbij eigenlijk de bepalende factor die tot dit soort van psychisch voorstellingsvermogen leidt, net zo goed als je door kan slaan in het sceptisch beschouwen van zaken, kan dit ook op het spirituele vlak.

    Afijn Sten als je je er maar gelukkig bij voelt.

  115. Sten Oomen

    @ Ragnar

    Dank je, ik vaar er wel bij, en dit in geestelijke zin.
    Ik sta open voor nieuwe inzichten, daarom treed ik ook zo graag bewust uit mijn lichaam en kan (ik) dit ook.

  116. Mopje

    @ Sten

    Je zegt steeds open te staan voor nieuwe inzichten, maar dat valt best mee. Of je wel of niet bewust uit je lichaam kan treden is me dunkt gemakkelijk uit te zoeken. Zeker met iemand die dat graag doet en zegt te kunnen.

    Maar dan zeg je vaak niet te willen overtuigen, je spreekt jezelf tegen.

    Uittreden is volgens mij ook een ‘oud inzicht’.

  117. Wouter

    @ Sten
    Veel succes met Uw ivoren toren van ONzekerheden!

  118. Ragnar

    @Sten: een eenvoudige test zou wel aan kunnen tonen of je inderdaad in staat bent je fysieke lichaam te verlaten. Rob Nanninga had je ook al eens een dergelijk voorstel gedaan, (n.l. meen ik me te herinneren iets detecteren op een bepaalde plaats) maar dan geef je niet thuis. Zou toch voor jou een peuleschil moeten zijn. Een antwoord in de geest van “Mijn prioriteiten ligen momenteel op een ander gebied” wakkert mijn vertrouwen in jouw vaardigheden op dit terrein nou niet bepaald aan.
    We wachten nog steeds vol spanning af, wie weet lever je nog eens het bewijs.

  119. Jan Willem Nienhuys

    Nog even over ‘inboorling’. Mijn Van Dale (14de uitgave) geeft als betekenis 1 iem. die geboren is in het land of de stad die in een bepaling met ‘van’ genoemd wordt, of van wie dat uit de context is op te maken.

    Dat was volgens het Woordenboek der Nederlandse Taal tot eind 19de eeuw een gangbare betekenis.

    Als het CBS eenzijdig meent ‘allochtoon’ te moeten definiëren als personen van wie ten minste 1 ouder buiten Nederland geboren is (de koningin en de kroonprins bijvoorbeeld) dan kan ik net zogoed eenzijdig een etymologisch volstrekt duidelijke term leven inblazen. Als een minister van die vervelende term ‘allochtoon’ af wil, dan kan hij zijn hele ministerie opdracht geven ‘inboorling’ te schrijven en te zeggen ipv ‘autochtoon’. Dan is het snel afgelopen met die chtonische onzin.

  120. Sten Oomen

    @ Ragnar

    Ik hoef mij niet te verdedigen, al meen jij van wel. Er zijn bij dat soort testen te veel onzekere factoren, een deel daarvan kennen jullie en een deel niet als uittredingsondeskundigen (!). Ben op een idee gekomen waarmee die onzekere factoren aanzienlijk minder zijn. Maar dat is toekomstmuziek waarvan op dit moment slechts een paar akkoorden aards hoorbaar zijn (in mijn oren).

  121. Sten Oomen

    Er schijnt een aflevering te komen waarin een medium bruikbare informatie geeft over de vindplaats van een moordslachtoffer:

    http://www.telegraaf.nl/binnenland/3599211/_Vader_wil_onderzoek_tip_helderziende__.html

    (hele link kopiëren en plakken, de blog pakt blijkbaar geen langere links)

    “Vader wil onderzoek tip helderziende
    door Marieke van Essen
    AMSTERDAM – De vader van de omgebrachte Anneke van der Stap doet een dringend beroep op de politie om aanwijzingen van een helderziende uit ‘Het Zesde Zintuig’ toch vooral serieus te nemen en te onderzoeken.

    […]

    Justitie kon gisteren nog niet zeggen of de zaak heropend wordt naar aanleiding van deze nieuwe informatie. Op donderdag 10 april wordt deze aflevering van Het Zesde Zintuig uitgezonden.”

  122. A. Atsou-Pier

    @ Agno

    Bedankt voor het compliment, het was inderdaad een hele bevalling. That reminds me, er zitten geregeld mannen in ZZ en onder de alternatieve schrijvers op deze blogs bevinden zich ook meer mannen dan ik verwachtte. Als ik deze blogs doorwandel op zoek naar skeptische (lees normaal kritische) vrouwen, dan kom ik hoofdzakelijk mijzelf tegen. Tenzij ik gebiasd ben, waar blijven de skeptische vrouwen ? (alhoewel, met schuilnamen weet men het maar nooit !)

    @ Nienhuys

    Hoeveel mensen zouden tevergeefs chtonisch in de Van Dale hebben opgezocht ?

  123. Henry

    @Sten: ik word altijd een beetje treurig van die berichten over paragnosten en vermoorde mensen. Weer valse hoop. Hoe kan iemand nou opvallend rake informatie geven als onbekend is wat er met het meisje is gebeurd? Kortom, het speelt zich allemaal af in het hoofd van de nabestaanden. Ik verbaas me er in ZZ altijd over, hoe makkelijk de nabestaanden in tests met een overledene, zich laten meeslepen door algemeenheden. Nou ja, als ze echt kritisch zouden zijn, zouden ze zich niet lenen voor dit programma.

  124. Mopje

    Het zz is weer in het nieuws. Er schijnt een aflevering te komen met bruikbare informatie. Het schijnt kennelijk ook dat dit medium deze informatie nog niet aan de politie heeft doorgegeven.

    Ik vind ook dat dit moet worden getoetst. ;-) Al blijken er wel teveel onzekere factoren te zijn, waarvan een deel bekend is en een deel niet als misdaadondeskundigen.

    @ Sten. Misschien kan je wat factoren opnoemen waar de verdediging van een eventuele verdachte alvast rekening mee kan houden? Vooral je mededeling dat er teveel onzekere factoren zijn, zal uiteindelijk in de rechtzaal aanzienlijke problemen opleveren.

    Maar misschien kan de nieuwe tijdsbeweging daar wat aan doen. Willen we niet allemaal een betere wereld met de nieuwste en beste inzichten? Of blijft dat bij jou echt toekomstmuziek?

  125. Henry

    @ A. Atsoe Pier: ja, opvallend weinig kritische vrouwen. Misschien zijn ze er wel, maar vinden ze het minder nodig om als een haantje de scepter rond te zwaaien op een forum ; )
    Toch is het niet helemaal toevallig denk ik: er zijn m.i. juist meer vrouwen dan mannen die in het paranormale actief zijn of geloven. Misschien is het vrouwelijke brein beter in staat snelle associaties te leggen (de beroemde vrouwelijke intuitie, die in feite niets anders is dan goed kunnen raden).

  126. Sten Oomen

    @ Henry

    “Toch is het niet helemaal toevallig denk ik: er zijn m.i. juist meer vrouwen dan mannen die in het paranormale actief zijn of geloven.”

    Graag keihard, breedschalig onderzoek waarin deze uitspraak van jou gestaafd wordt! Kom op zeg, wat is dat nou voor een wild guess!
    En dat van een scepticus die van de tegenpartij voortdurend eist met keiharde bewijzen te komen! Bah!

    Laat me even lachen hoor, er zijn opvallend weinig kritische vrouwen hier. Weinig kritische mannen zul je bedoelen!

  127. Femke

    @ A. Atsou Pier:
    Hier een normaal kritische vrouw. Ik volg deze discussie met grote interesse, maar aangezien ik ZZ niet gezien heb, kan ik er niet over meepraten.

  128. Mopje

    @ Sten en Henry

    Ik denk dat jullie beide gelijk hebben. ;-)

    ‘Graag keihard, breedschalig onderzoek waarin deze uitspraak van jou gestaafd wordt! Kom op zeg, wat is dat nou voor een wild guess!’

    Maar Sten omdat je eerder zegt dat dat niet kan, ben ik eerder geneigd het raden van Henry niet zo wild te vinden.

    Kom op Sten ;-) kritiek ga je steeds uit de weg…

  129. Henry

    @Sten: oeps, wat een heftige reactie. Ik haakte in op de vaststelling dat er weinig of geen vrouwen op skepsis zijn met een kritische mening over ZZ. Vervolgens haaste ik me te zeggen dat die er misschien wel zijn, maar geen behoefte hebben om te reageren. Femke bewijst tussendoor al even dat ik gelijk heb. (Femke….Halsema misschien??)
    En ik maar denken dat je het een compliment zou vinden als ik zei dat meer vrouwen met het paranormale bezig zijn dan mannen… Met het onderzoek bedoel ik, dat het vrouwelijk brein taalcentra in beide hersenhelften heeft liggen. Bij mannen is dat maar in 1 hersenhelft. (Bij mannen is het hersendeel voor ruimtelijk inzicht wat groter.)Doordat bij vrouwen beide in hersenhelften taalcentra liggen, wordt verondersteld dat vrouwen daardoor over het algemeen beter meerdere dingen tegelijk kunnen (telefoneren, nagels lakken en nog gauw een rapportje doorlezen tegelijk). Dus vond ik het niet zo´n hele wilde veronderstelling dat ze daardoor ook beter en sneller associeren. De taalhelften overbruggen de beide hersehelften dus heel makkelijk en vormen daardoor ook een brug voor combinaties met de andere zintuiglijke informatie, leek mij zo.
    Trouwens ook wel interessant: bij homo´s vond men ook veel vaker dan gemiddeld dezelfde hersenstructuur als bij vrouwen, dus met een taalcentrum in beide helften. Ik wil niet flauw zijn, maar ik heb in mijn herinnering het idee dat er vrij veel evident homoseksuele mannelijke kandidaten in ZZ zitten. Maar toegegeven, dat ga ik nu eerst even natellen voordat ik dat hard kan maken.

  130. Henry

    p.s. heb net gekeken op rtl site: het is twijfelachtig met die homo´s. Er zijn van de 12 kandidaten 5 man, waarvan 2 zeker homo (maar eentje zegt het zelf), en eentje twijfel ik aan.

    Over de verschillen in hersenhelften bij man en vrouw is dit een tamelijk populistische, maar toch duidelijk link: http://eclips.mysites.nl/mypages/eclips/172115.html

    Er wordt daar gesteld dat de beide hersenhelften bij vrouwen beter samen werken en dat vrouwen daardoor ook beter observeren en betere associaties leggen. Hun blikveld schijnt ook letterlijk breder te zijn, dat was nieuw voor mij. Daardoor valt hen veel meer op qua lichaamstaal dan mannen.
    Dat verklaart miscihen ook wel waarom de mannelijke kandidaten in ZZ zo veel slechter presteren.
    Voor wetenschappelijk onderzoek over de hersenhelften zou je bij de VU moeten googelen denk ik.

    Trouwens, Sten, als ik op jouw site lees: ´…astrale erotiek met geesten en energieën (al dan niet bekenden), erotische wind- en bliksemenergie, erotische snelheidsenergie, buitenaardse(n) erotiek, astrale natuurerotiek.` Dan denk ik ook tjongejonge…over wild guesses gesproken…; )

  131. Rudolf Smit

    @ Atsou Pier

    U stelt deze vraag:

    “Over Pim van Lommel gesproken, heeft iemand toevallig nagekeken of hij onderzocht heeft welk (on)geloof zijn patiënten aanhingen vóór hun BDE en hun ondervraging door Merkawah-leden (?) en welk (on)geloof erna ? Dat had ik nu wel graag willen weten.”

    Ik zit niet op mijn huisadres en heb daardoor niet alle gegevens bij de hand.

    In het algemeen echter kan veilig worden gesteld dat gelovigen nà hun bde in hun geloof worden gesterkt maar er veel minder dogmatisch mee omgaan. In veel gevallen treedt men zelfs uit de kerk, omdat de dogma’s van die kerk niet in overeenstemming zijn met de ervaring. (Het gebeurt trouwens ook dat bde-ers na het vertellen van hun verhaal uit kun kerk werden gezet – heulen met de duivel weet je wel…)

    Van atheïstische bde-ers is het bekend dat ze iha naderhand veel minder afwijzend tegen religie komen te staan, maar geen enkele behoefte te hebben zich aan te sluiten bij een kerk. Uitzonderingen daargelaten, zoals in de USA een misdadiger die na zijn bde dominee werd.

    Ik begrijp overigens niet waarom u het hebt over ondervraging door Merkawah-leden. Ten eerste is Merkawah een stichting en die kent alleen donateurs. Ten tweede: suggereert u hiermee dat de ondervragers niet onafhankelijk zou zijn gebeurd? Bedenk dan wel dat Merkawah in eerste instantie was opgericht voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek – en daar kwam het roemruchte Lancet-artikel uit voort.
    Bij de ondervraging werd door iedereen een vast protocol gevolgd, waarvan niet werd afgeweken.

    Met vriendelijke groet -R

  132. Ragnar

    @Sten: Over wat ik in theorie over het Occultisme weet,
    zou je niet met je Astrale lichaam maar met je Etherisch dubbel (fijnstoffelijk lichaam) dingen kunnen localiseren in de fysieke wereld. Reizen door de verschillende sferen van het Astrale licht (doe je met je Astrale lichaam) of reizen in je fysieke omgeving (met je Etherisch dubbel) Dit verschil hoor ik jou helemaal niet noemen. Het is niet mijn bedoeling te aanvallend te zijn, maar ik vind jouw reactie wel een beetje een zwaktebod. Ergens boeit het Occultisme me natuurlijk wel, anders zou ik me er niet zo in verdiepen.
    Nou ja, ieder moet maar op zijn eigen manier kennis zien te vergaren die zijn geestelijk welzijn ten goede komt, daar draait het per slot van rekening toch allemaal om.

    @JW: Afgezien van het taalkundig aspect scheppen de termen Allochtoon en Autochtoon ook nog een tweedeling in de maatschappij, (zij en wij) dus werkt sterk polariserend. We kunnen beter net als in Engeland over Etnische minderheden spreken, werkt niet zo stigmatiserend, klinkt zelfs ietwat wat vriendelijker.

  133. A. Atsou-Pier

    @ Femke

    Gelukkig, ze zijn er toch nog, normaal kritische vrouwen. En wie weet, wellicht komt er nog iemand met een sekseneutrale schuilnaam uit de kast !

    @ Henry

    Wat sekseverschillen betreft, het gaat in dergelijke artikelen meestal om gemiddelden, en de verschillen tussen mannen en tussen vrouwen onderling schijnen veel groter te zijn, dus het praktische nut van dergelijke gegevens lijkt mij niet bijster groot. Nature en nurture en selffullfilling prophesies : wordt helemaal off topic.
    Uit het SCP-boek van Becker en De Hart : in 2002 geloofde 41 % van de mannen en 57 % van de vrouwen in een leven na de dood en 38 % van de mannen en 50 % van de vrouwen in religieuze wonderen. Voor hemel, hel en duivel waren de verschillen iets minder groot. Er staat niet bij of dit gecorrigeerd is voor inkomen, opleiding, vergrijzing. Desalniettemin, 41 vs 57 % lijkt mij veel.

  134. Rudolf Smit

    @ Atsoe Pier

    Sorry, foutje. Er staat: Ten tweede: suggereert u hiermee dat de ondervragers niet onafhankelijk zou zijn gebeurd?

    Had moeten zijn: dat de ondervraging niet onafhankelijk zou zijn gebeurd?

  135. Henry

    @ Atsoe Pier: als de verbinding tussen de hersenhelften bij vrouwen groter is dan bij mannen, lijkt me dat een duidelijk fysiek verschil dat niks met gemiddelden te maken heeft. Bij sommige tests blijkt testosteron het verschil uit te maken. Vrouwen met een hoger testosterongehalte scoren daarbij hoger dan hun vrouwelijke collega´s, maar altijd lager dan mannen. Dus ook geen gemiddelde, maar absolute score. Leuke test om de mannelijkeheid cq vrouwelijkheid van je brein te testen: http://www.bbc.co.uk/science/humanbody/sex/index_cookie.shtml
    Inderdaad beetje off topic. Je verwijzing naar spirituele verschillen is meer on topic. Inderdaad suggereren de getallen over religie mijn stelling dat vrouwen sneller tot het spirituele of paranormale aangetrokken voelen dan mannen. Toch: in mijn eigen omgeving valt mij op dat er toch ook veel mannelijke collega´s bezig zijn met new age achtige zaken. Maar het verschil is dat ze eerder wetenschappelijk tegenbewijs accepteren dan vrouwen. Vrouwen zetten hun emotie sneller centraal en hechten minder belang aan wetenschappelijk onderzoek. Als je ze met wetenschappelijk tegenbewijs confronteert, zeggen ze vaker: ´Kan me niets schelen, ik voel het zo, dus is het zo.´

  136. Wouter

    @Sten
    Waarom gaat de vader van Anneke van der Stap niet zelf op onderzoek uit? Is hij bang een flater te slaan? Dus nu komt de EERSTE helderziende aan bod die iets zinnigs weet te zeggen?

  137. Wouter

    @Sten
    Met kritische mannen bedoelt U waarschijnlijk mannen die U onvoorwaardelijk geloven en alle kul voor zoete koek aannemen!

  138. Wouter

    @Sten
    Graag keihard, breedschalig onderzoek van UW kant, volgens de regels en kasseer 5000 euri van Skepsis, het miljoen van Randi en waarschijnlijk een Nobelprijs!

  139. Agno

    Nu de ZZ opdrachten zich naar meer serieuze en emotioneel beladen zaken gaan uitbeiden, begint bij mij het gevoel van ‘redelijk tolerante verwondering’ plaats te maken voor een ‘nog steeds beheerste edoch duidelijk voelbare irritatie’. Door deze moordzaak op te nemen in een commercieel amusementsprogramma, gaat het TV programma duidelijk over de schreef. De montageleiding zou nu op z’n minst enige morele oprispingen moeten voelen (maar wellicht ben ik heel erg naief en is dit bericht wel bewust naar de Telegraaf gelekt ter verhoging van ‘De Leringh ende Vermaeck’…).

    Deze hijgerige introductie spreekt al boekdelen:

    “Er schijnt een aflevering te komen waarin een medium bruikbare informatie geeft over de vindplaats van een moordslachtoffer.”

    Bruikbare informatie over de vindplaats van een moordslachtoffer??? Dat zegt het krantenbericht toch helemaal niet. Dat lijkt me een duidelijke vorm van ‘Hineininterpretierung’. Er staat letterlijk:

    “De vader van de omgebrachte Anneke van der Stap doet een dringend beroep op de politie om aanwijzingen van een helderziende uit ‘Het Zesde Zintuig’ toch vooral serieus te nemen en te onderzoeken. Een van de deelnemers aan het tv-programma Het Zesde Zintuig kwam onlangs bij de opnames met opmerkelijke informatie op de proppen.”

    Natuurlijk pakt deze zwaar getroffen vader alle strohalmen aan. Gelijk heeft ie. Als de zaak heropend wordt is er nieuwe hoop. Maar waarom lost zo’n getalenteerd medium dat gewoon niet even op in een 1 op 1 gesprek zonder de camera’s erbij? Deze verschrikkelijke zaak is bovendien ook nog eens uitgebreid in het nieuws geweest (ook bij Peter de Vries), dus de kans dat één van de kandidaten kennis heeft over feiten als haar vermiste laptop, mobieltje, kleding en de nabijheid van “de Vliet” is vrij groot. Zeker als je als ZZ kandidaat naar een bepaalde lokatie gebracht wordt en je het vorige ZZ programma ook al kent en weet dat formats als deze gekocht worden en niet zomaar veranderd mogen worden. Voorbereiding helpt echt (bijv. gewoon het lijstje erge misdaden van de site van Peter de Vries uit je hoofd leren.).

    Ik heb me het afgelopen half jaar zeer intensief met de zaak van Natalee Holloway beziggehouden. Vele feiten, telefoonrecords en getuigenverklaringen zijn gewoon op het web beschikbaar en het opstellen van theorieën is vrij eenvoudig. Als ik er iets van geleerd heb, dan is het wel hoe makkelijk het is om uit de beschikbare feiten een sluitende en verrassend rationeel klinkende hypothese op te stellen die helemaal nergens op slaat en niet getoetst kan worden.

    De winnaar van ZZ is net als een succesvolle handelaar op de aandelenbeurs. Met een beetje voorkennis en het handige gebruik daarvan kom je een heel eind om het onvoorstelbare voorstelbaar te maken.

  140. Sten Oomen

    @ Wouter

    Moedig me nog een beetje verder aan, dan ga ik inderdaad voor de Nobelprijs.

    Iemand die ik vroeger kende, een jongeman, een medestudent in het studentenhuis waar ik toen woonde, kwam een keer uit zijn kamer en zei dat hij net een visioen had gehad dat ik de nobe