Paranormaal
Vermogens / Trucs en misleiding / Ervaringen en theorieën

Derek Ogilvie (2009, blogartikel)

Het Schotse medium Derek Ogilvie beweert de gedachten van baby's en peuters te kunnen lezen, maar twee tests maakten duidelijk dat hij geen succes boekt wanneer hij geen feedback krijgt. Bij zijn zaaloptredens gebruikt Derek de shotgunmethode en gaat hij soms ethisch over de schreef.

Documentaire over reïncarnatie onder hypnose (2008, 46K)

Vier Australische vrouwen herinnerden zich vorige levens en reisden naar Europa om hun ervaringen te verifiëren. Hun hypnotherapeut Peter Ramster maakte er een succesvolle documentaire over, maar daar blijkt bij nadere beschouwing niets van te kloppen.

Paranormale kinderen (2008, 32K)

Kinderen die een onzichtbaar vriendje hebben, weten gewoonlijk dat anderen dit vriendje niet kunnen zien omdat ze het verzonnen hebben. Er zijn echter ook kinderen die beweren dat ze contact hebben met een geest..

Helderziendheid bekeken (2007, 728K)

De psycholoog H.G. Boerenkamp verdiepte zich 15 jaar in paragnosten en helderziende ervaringen. Hij promoveerde erop en schreef er ook een boek over, waarvan de digitale heruitgave hier beschikbaar is.

Telepatische spierlezers (2006, 29K)

In de tweede helft van de 19de eeuw trokken gedachtelezers volle zalen. Ook verscheidene wetenschappers hadden belangstelling voor hun opmerkelijke prestaties.

Het zesde zintuig van de KRO (2006, 19K) + analyses van de uitzendingen (2007)

De KRO wil bewijzen dat het zesde zintuig bestaat, maar de gebruikte tests deugen van geen kanten.

Floris Jansen: pionier in de parapsychologie (2005, 30K)

Het eerste parapsychologische laboratorium werd honderd jaar geleden door Floris Jansen in Amsterdam geopend.

Paranormaal genezen (2003, 34K)

Onderzoek naar het effect van paranormale genezers, smeekbeden, distant healing en Therapeutic Touch.

Aura's zien en fotograferen (2003, 27K)

IAura's zijn te verklaren als een combinatie van nabeelden en fantasie. Bij proeven blijft er niets van over. Ook aurafoto’s leveren geen bewijs.

Een miljoen voor een wonder (2001, 15K)

Italiaanse paranormaal begaafden probeerden een miljoen te verdienen door hun vermeende vermogens te laten testen.

Gissen in het Ganzfeld (2000, 32K)

Kan het bestaan van telepathie door middel van de ganzfeldmethode met herhaalbare resultaten worden aangetoond?

Sheldrakes prikkende blikken (2000, 20K)

Volgens de Britse bioloog Rupert Sheldrake kunnen mensen voelen wanneer er achter hun rug iemand naar hen kijkt. Hij meent dit ook experimenteel bewezen te hebben.

Wichelroedetest (1997, 13K)

Jim Enright kraakte een bewijs uit München voor de kundigheden van wichelroedelopers af. De Beierse wetenschappers sloegen terug met een nog dolzinniger bewijs.

Tarot test (1997, 15K)

De Vlaamse psycholoog Marc Braem testte een tarotmeester die een afgang tot een succes probeerde om te praten.

Paranormale verschijnselen (1996, 35K)

Een kritische bespreking van parapsychologische ervaringen, paranormale vermogens (onder meer van paragnosten) en zogenaamde psi-effecten. (Uit Wijsgerig Perspectief)

Remote Viewing (1996, 18K)

De CIA bestudeerde jarenlang de mogelijkheden van helderziende oorlogvoering. Twee psychologen keken wat de proeven met 'remote viewing' hadden opgeleverd.

Voorspel het nieuws van 1995 (1996, 7K)

Ruim duizend Nederlanders probeerden het nieuws van 1995 te voorspellen. Met paranormale middelen werd minder succes geboekt dan met gezond verstand.

Ganzfeldexperimenten (1994, 15K)

In augustus 1994 hielden de leden van de Parapsychological Association een congres in Amsterdam. De meeste aandacht ging uit naar de ganzfeldexperimenten, die dank zij de psycholoog Daryl Bem de wereldpers haalden.

Paranormale placebo's (1994, 16K)

Parapsychologisch onderzoek heeft niet kunnen aantonen dat paranormale genezers over bijzondere vermogens beschikken. Maar dankzij het placebo-effect bespeurt een deel van de patiënten desondanks vooruitgang. (Uit Psychologie)

Pendeltest (1992, 9K)

Zijn er pendelaars die een voorwerp kunnen opsporen wanneer dat in één van zes doosjes wordt verstopt? Enkele bestuursleden van Skepsis loofden ƒ10.000 uit aan degene die minimaal 15 van de 30 keer het juiste doosje kon aanwijzen.

Onderzoek naar paragnosten (1988, 33K)

In 1988 promoveerde Henk Boerenkamp op een belangwekkend onderzoek naar de vermeende paranormale impressies van paragnosten. Die bleken op z'n zachtst gezegd nogal tegen te vallen.

Cold Reading van Char en andere tv-mediums (2006, 42K)

Spiritistische mediums waren vroeger te vinden in verduisterde seancekamers, maar tegenwoordig vertonen zij hun kunsten liever op tv. Ze wekken de indruk dat ze meer zien dan een normaal mens, maar dat is vooral te danken aan hun slimme gesprekstechnieken.

Robbert: van zorgenkind tot wonderman (2005, 39K)

Zorgenkind Robbert van den Broeke werd met hulp van spirituele energieën een heel bijzondere jongen die graancirkeldeskundigen veel kon vertellen over intelligente lichtbollen. Maar zijn tv-carrière als wonderfotograaf en medium was minder succesvol.

Het bedrog van Robbert van den Broeke (2005, 20K)

Irene Moors produceerde een tv-programma over het medium Robbert van den Broeke, die zijn paranormale indrukken van internet haalde.

Geloven in de goochelaar (2004, 24K)

Wie in het paranormale gelooft, is ook meer geneigd om goocheltrucs voor paranormaal te houden, zelfs als er ondubbelzinnig wordt verteld dat het oom goochelen gaat.

Waarzeggen met Michael Shermer (2003, 32K)

De Amerikaanse skepticus Michael Shermer speelde voor tv waarzegger en helderziende. Hoewel hij slechts één dag besteedde aan de voorbereiding, prezen de cliënten zijn paranormale gaven.

Nieuwe rekenwonderen uit Druten (1998, 20K)

Drie jaar na dato verscheen een parapsychologisch rapport over de poltergeist van Druten. Helaas zijn de onderzoekers vervallen in fouten die hen al eerder parten speelden.

Poltergeist in Druten (1996, 14K)

In mei 1995 spookte het bij een familie in het Gelderse dorpje Druten. Toegesnelde parapsychologen kwamen tot de conclusie dat de zoon des huizes over psychokinetische gaven beschikte. Ze hadden zich echter verrekend.

Goochelen (1996, 12K)

Een goede goochelaar is in staat de aandacht, de verwachtingen en de interpretaties van de toeschouwers in de gewenste richting te sturen. (Uit Psychologie)

Rasti Rostelli (1994, 14K)

Rasti Rostelli trekt volle zalen met zijn paranormale hypnoseshow. Hypnose is echter een groot woord voor het amateurtoneel dat Rostelli op de Bühne brengt en zijn paranormale gaven komen rechtstreeks uit de goochelwinkel.

Rico Bulthuis (1994, 20K)

Een interview met de auteur Rico Bulthuis over zijn ervaringen met spiritisten, parapsychologen en astrologie.

Palladino (1993, 14K)

Het Italiaanse medium Eusapia Palladino liet twintig jaar lang talloze professoren versteld staan door in duistere seancekamers allerlei spectaculaire verschijnselen te produceren. Hoe kreeg zij dat voor elkaar?

Gematerialiseerde geesten (1991, 19K)

Volgens de parapsycholoog George Zorab is het aannemelijk dat het spiritistische medium Florence Cook een echte geestverschijning kon oproepen.

Uri Geller & James Randi (1988, 71K)

Uri Geller gaf in de jaren '70 een nieuwe impuls aan het onderzoek naar psychokinetische (PK) verschijnselen. James Randi maakte echter duidelijk dat zijn prestaties niet opmerkelijker zijn dan die van een handige goochelaar.

Croiset & Tenhaeff (1988, 54K)

De skeptische journalist Piet Hein Hoebens onthult hoe professor Tenhaeff, de belangrijkste bron van informatie over de paragnost Gerard Croiset, met zijn resultaten heeft geknoeid.

Eindeloos bewustzijn (2007, 49K)

Pim van Lommel gelooft zonder goede reden dat zuurstofgebrek geen invloed kan hebben op bijna-doodervaringen en onderschat het effect van hartmassage. Hij heeft bovendien vreemde ideeën over kwantummechanica, dna en hersendood. Zijn conclusies zijn ongefundeerd.

De ijskristallen van Masaru Emoto (2006, 35K)

IJskristallen tonen de vibraties van het gevoel van water, ofwel Hado, zegt nepdoctor Masaru Emoto. Wetenschappelijke onzin, maar commercieel een doorslaand succes, waarvan velen een graantje proberen mee te pikken.

Susan Clancy over ufo-ontvoeringen (2006, 28K)

Psycholoog Susan Clancy zocht mensen die zich ‘herinneren’ door ufo’s ontvoerd te zijn, en vond velen met slaapstoornissen en een sterke neiging tot fantasie. De meesten lieten zich makkelijk herinneringen aanpraten.

Lichtbollen en orbs: geesten of stofjes? (2005, 18K)

In de 21ste eeuw zien Nederlanders geen rare lichtjes meer aan de hemel, maar rare vlekjes op hun foto’s. De verklaring is eenvoudig: stof dat voor de lens zweeft, maar er blijven nog vragen over.

In resonantie met de natuur (2002, 46K)

De bioloog Hans Andeweg kan levensenergie waarnemen en meten. Ook kan hij helende informatie naar een ecosysteem overdragen. Deze resonantietherapie lijkt veel op magie.

Bijna-doodervaringen bij blinden (2002, 34K)

Kunnen blinden visuele waarnemingen doen wanneer ze uit hun lichaam treden? De gevallen die de psycholoog Kenneth Ring verzamelde, overtuigen niet.

Sheldrakes pimpelmezen (2002, 15K)

Hoe ontdekken pimpelmezen dat ze melkflessen kunnen openpikken? Volgens de Britse bioloog Rupert Sheldrake halen ze deze kennis uit een soort collectief geheugenveld. Maar het kan ook wel eenvoudiger worden verklaard!

Sheldrakes kristallen (2001, 45K)

Volgens Rupert Sheldrake leren stoffen te kristalliseren, en daarbij gaat hun smeltpunt omhoog. Uit zijn brieven bleek waarom hij dat denkt, en wat eventuele proeven zouden kunnen uitwijzen.

Parapsychologisch reïncarnatieonderzoek (2000, 31K) + Discussie

Titus Rivas onderzocht verscheidene Nederlandse gevallen van vermeende herinneringen aan vorige levens. Aanvankelijk was hij kritisch, maar in de loop der jaren zag hij steeds meer bewijzen.

Spontane menselijke zelfontbranding (2000, 33K)

Volgens een wijdverbreid verhaal zou een jonge vrouw vanzelf in brand gevlogen zijn in een volle discotheek in Soho en in een oogwenk verteerd zijn, aan het eind van de jaren '50. Wat gebeurde er werkelijk?

Gerard 't Hooft over paranormale verschijnselen (1999, 19K)

De fysicus en Nobelprijswinnaar prof. dr. Gerard 't Hooft ziet binnen de moderne natuurkunde geen ruimte voor paranormale verschijnselen. Die zitten volgens hem louter tussen de oren.

Bijna-doodervaringen (1994, 12K)

Mensen die op de rand van de dood balanceren, rapporteren na afloop soms bijzondere ervaringen. Hebben zij een blik in het hiernamaals geworpen? (Uit Psychologie)

Bandstemmen (1993, 20K)

Verslag van een bezoek aan twee amateuronderzoekers die met een bandrecorder stemgeluiden van gene zijde proberen te registreren.

Susan Blackmore over bijna-dood-ervaringen (1991, 48K)

Lezing van de kritische (para)psychologe Susan Blackmore over mogelijke verklaringen voor bijna-doodervaringen.

Psychologie
Psychotherapieën en diagnoses / Fantasieën en herinneringen / Overig

Mindfulness meditatie (2008, 27K)

Mindfulness is een populaire methode om stress en negatieve gedachten kwijt te raken. Wetenschappelijke studies hebben de effectiviteit nog niet overtuigend kunnen aantonen, al werden er wel wat mogelijke veranderingen in hersenactiviteit gemeten.

Bipolaire stoornis (2008, 31K)

Miljoenen doodnormale mensen worden onnodig tot ‘zwaar gestoord’ bestempeld. Dat is het gevolg van agressieve verkooptechnieken van farmabedrijven in combinatie met psychiaters die voor het gewin de criteria voor de ooit zeldzame manisch-depressiviteit oprekken.

Neurofeedback training (2007, 46K) + (blogartikel, 2008)

Neurofeedback training (NFTB) probeert met eeg-signalen een patiënt te genezen van allerhande neurologische en psychische problemen. NFTB wint aan populariteit, maar studies die aantonen dat het meer is dan een hightech placebotherapie, ontbreken.

Sprookjes van Freud (2006, 24K)

Sigmund Freud wist zijn psychoanalyse effectief te promoten en vormde een soort sociale beweging die immuun was voor kritiek. Hij wekte de indruk dat hij nieuwe feiten boven tafel bracht, maar het waren slechts zijn fantasieën.

Nieuwetijdskinderen en autisme (2005, 9K)

Kees de Vries behandelt onder meer autistische kinderen met zelfbedachte therapieën en remedies. Bibliotheken nodigen hem regelmatig uit als deskundige, hoewel hij ongekwalicifeerd is en pseudokennis verstrekt.

Herrmann Brain Dominance Instrument (2005, 41K)

Pseudo-wetenschap in de zakenwereld, ook wel flutkunde genoemd, is vaak beter verpakt dan in de wereld van gezondheid en geluk. Een voorbeeld is HBDI, een methode om iemands denkvoorkeur te bepalen.

Postacademische tovertherapie (2005, 8K)

Gewone psychotherapieën duren te lang. Daarom zijn er power therapies, die allerlei psychische en emotionele problemen in een oogwenk kunnen oplossen.

Familieopstellingen van Bert Hellinger (2004, 39K)

De Duitse ex-missionaris Bert Hellinger verovert de wereld met zijn familieopstellingen. Met autoritaire hand en helderziende blik zet hij mensen op de juiste plaats, zodat ze weer gezond en gelukkig kunnen worden.

EMDR: oogbewegingen tegen trauma's (2004, 36K)

Kunnen traumatische herinneringen beter worden verwerkt als men de ogen snel heen en weer beweegt? Critici geloven er niets van en noemen het pseudo-wetenschap. Desondanks boeken EMDR-therapeuten goede resultaten met deze methode.

Het Dodo-effect (2003, 15K)

Alle erkende psychotherapieën blijken ongeveer even effectief te zijn. Dit wordt het Dodo-effect genoemd.

Reïncarnatietherapie (2003, 25K)

De vorige levens van cliënten in reïncarnatietherapie zijn dramatischer naarmate hun fantasieleven rijker is.

De obsessies van Sigmund Freud (2000, 35K)

Sigmund Freud deed zich voor als een Sherlock Holmes van de menselijke psyche, maar zijn analyses waren hoogst onbetrouwbaar.

Doodzonden van het Enneagram (2000, 32K)

Het enneagram wordt aangeprezen als een persoonlijkheidstypologie die onze diepste drijfveren blootlegt. Het systeem is echter nogal simplistisch en gebaseerd op occulte bronnen in plaats van wetenschappelijk onderzoek.

Roy Martina (1998, 33K)

Volgens Roy Martina kunnen onverwerkte emoties en blokkades worden opgespoord met een spiertest waarbij men vragen aan het onbewuste stelt. Bij zijn Instituut kan men zich laten opleiden tot NEI®-Practitioner, een variant op de zogenoemde Kinesiologie (ook bekend als Touch for Health).

Carl Gustav Jung (1997, 33K)

De Zwitserse psychiater en goeroe Carl Gustav Jung heeft altijd in de schaduw gestaan van zijn leermeester Sigmund Freud. Maar dat wil niet zeggen dat hij niet meer dan diens leerling was. Integendeel. Eenmaal los van Freud construeerde Jung zijn eigen, hoogstpersoonlijke wereldbeeld.

Neurolinguistisch programmeren (1996, 17K)

NLP is in. Maar helpt het ook? Hoogleraar Willem Levelt verzamelde de literatuur op zijn bureau, en viel van de ene verbazing in de andere.

Grafologie (1993, 14K)

Cliënten van grafologen kunnen zich doorgaans goed herkennen in een analyse van hun handschrift. Een eigen onderzoekje maakte echter duidelijk dat zij ook tevreden zijn met een pseudo-grafologisch rapport.

Meditatie (1993, 17K)

Aan meditatie worden allerlei heilzame effecten toegeschreven. Die kunnen echter niet zo gemakkelijk worden aangetoond. Mediteren heeft gewoonlijk niet meer effect dan een eenvoudige ontspanningsoefening.

Van postbode tot gerechtspsychiater (2004, 31K)

De recidiverende Duitse meesterbedrieger Gert Postel speelde psychiater en werd bij toeval ontmaskerd. Hij had het zo makkelijk dat hij wel eens dacht: wie is hier nou de oplichter?

Hervonden herinneringen (2003, 35K)

Een uitvoerige bespreking van het boek Remembering Trauma (McNally 2003).

Hersenschade door stress (2003, 22K)

Stress beschadigt de hersens, zegt J. Douglas Bremner in zijn boek Does Stress Damage the Brain? Maar hij vergeet deugdelijk bewijs te leveren.

Verzonnen kampervaringen (2002, 26K)

Binjamin Wilkomirski schreef een boek over zijn herinneringen aan de Holocaust, die hij echter verzonnen bleek te hebben.

Onderzoek naar incest (2001, 13K)

Volgens Han Israëls trok de psychologe Nel Draijer onjuiste conclusies uit haar onderzoek naar de samenhang tussen incest en latere psychische klachten. (boekbespreking)

Pseudo-herinneringen (2001, 25K)

Bij ruim een half dozijn proeven blijkt dat namaakherinneringen aan de vroege peutertijd gemakkelijk opgewekt kunnen worden.

Interview met prof. Merckelbach (2000, 12K)

Leiden jeugdtrauma's vaak tot dissociatie of is er sprake van een omgekeerd verband?

Hypnose, hysterie en hersenhelften (1999, 32K)

De zoektocht naar de 'delen' van de geest: de verbanden tussen hysterie, hypnose, dissociatie en de taakverdeling binnen de hersenen.

Getuige X1 (1998, 29K)

'Getuige X1' had het allemaal meegemaakt: de bende van Dutroux, de moorden, het netwerk van pedofielen inclusief vooraanstaande politici. Achter haar 'onthullingen' ging echter een stapel psychiatrische en justitiële blunders schuil.

Helder dromen (1996, 19K)

Het blijkt soms mogelijk om tijdens een droom te beseffen dat we aan het dromen zijn. Deze merkwaardige toestand, waarbij we als het ware wakker zijn in onze droom, biedt ongekende mogelijkheden. (Uit Bres)

Psychotherapeutische sekte (1995, 14K)

Officieel is het IVG een psychotherapeutisch instituut waar vooral incestslachtoffers worden behandeld. In werkelijkheid heeft het alles weg van een sekte, geleid door een paranoïde vrouw.

Therapeutische rechtszaak (1996, 8K)

Het IVG spande een rechtszaak aan naar aanleiding van het bovenstaande artikel waarin de kwalijke praktijken van dit psychotherapeutische instituut aan de kaak werden gesteld. De rechter verwierp de eisen.

Meervoudig gestoord (1994, 29K)

Steeds meer therapeuten specialiseren zich in het opsporen van verdrongen herinneringen aan seksueel en satanisch misbruik. Vooral patiënten met een meervoudige persoonlijkheidsstoornis vertellen onder hypnose gruwelijke verhalen.

Het geheugen onder hypnose (1993, 32K)

Kunnen mensen onder hypnose toegang krijgen tot vergeten herinneringen en kunnen ze terugkeren naar hun kindertijd? Talloze anekdotische verhalen en ervaringen wijzen in deze richting, maar de resultaten van experimenteel onderzoek zijn uiterst mager.

Statistisch onbegrip (2002, 18K)

Statistisch onbegrip is niet voorbehouden aan leken. Ook medici en juristen hebben er last van, soms met fatale gevolgen. (boekbespreking)

Evolutionaire psychologie (2001, 25K)

Evolutionaire psychologie zoals verkondigd door Nelissen (De Bril van Darwin) en Buss is een opeenstapeling vrijblijvende speculaties en geleerde platitudes.

Valkuilen in ons denken (1998, 49K)

Wij mensen zijn niet zo rationeel als we denken. Onze rederingen steunen op eenvoudige regels die leiden tot vooroordelen, zo tonen studies aan.

Alledaagse vooroordelen (1997, 26K)

Psychologisch onderzoek naar de wijze waarop alledaagse oordelen en redeneringen worden vertekend, o.a. door onze neiging de aandacht te richten op feiten die de verwachtingen bevestigen.

Hoogbegaafde kinderen (1996, 19K)

Hoogbegaafdheid zou vooral in het basisonderwijs veel problemen geven. Is dat wel zo?

Links en rechts in de psychologie (1995, 18K)

Links is fout en rechts is goed. Dat gold vroeger voor handen en nu voor hersenen. Een handige maar onzinnige politiek geladen tweedeling.

Religie
Religieuze bewegingen / Religieuze overtuigingen

Evolutiononair Leiderschap: de goeroes van Herman Wijffels (2006, 38K)

De omstreden goeroe Andrew Cohen en de boeddhistische filosoof Ken Wilber werken eendrachtig samen met bedrijfsadviseurs, directeuren, managers en bestuurders om een sprong in de menselijke evolutie mogelijk te maken.

Was Ron Hubbard een oorlogsheld? (2003, 16K)

L. Ron Hubbard, de stichter van de Scientology Kerk, ging prat op een roemrijk oorlogsverleden, met zelfs een Nederlandse medaille.

Charismatische sekteleiders (2002, 21K)

De `goddelijke kracht' die charismatische leiders wordt toegeschreven, heeft een donkere keerzijde.

Sjamanen (2002, 17K)

Het neosjamanisme wijst de weg naar een alomvattende spiritualiteit waarmee de moderne mens het contact is kwijtgeraakt.

Aleister Crowley (2001, 12K)

Magiër, seksmaniak en kindermoordenaar. Op zoek naar de ware afmetingen van Aleister Crowley, de beruchtste magiër van de 20ste eeuw.

Leer goereren (2001, 23K)

Ironische beschrijving van managementcursussen. Een goeroe verkoopt gebakken lucht voor 30.000 gulden per dagdeel.

De Raëlianen willen u klonen (2001, 23K)

De 'meest fanatieke pro-wetenschap-religie ter wereld' wil de mensheid transformeren tot een onsterfelijk godenras.

Moderne heksen (2000, 13K)

De oorsprong van de moderne heksenbeweging (wicca). (boekbespreking)

Was Rudolf Steiner een racist? (2000, 25K)

Een antroposofische commissie stelde vast dat het werk van Rudolf Steiner discriminerende passages bevat.

Korte geschiedenis van Falun Gong (1999, 32K)

De Falun Gong beweging in China werd eind juli 1999 hardhandig onderdrukt. Waarom zijn de Chinese heersers er zo beducht voor?

Jomanda's goeroe (1999, 17K)

Jomanda maakt reclame voor de boeken van Jozef Rulof:  occult christendom met een racistische inslag.

Oranjemannen in Ulster (1999, 26K)

Noord-Ierse oranjeloges houden jaarlijks meer dan tweeduizend parades. Het territorium van de oranjemannen staat echter onder toenemende druk.

Belgisch sektenrapport (1997, 36K)

Eind april 1997 verscheen in België het verslag van een parlementaire onderzoekscommissie voor het sekteprobleem. Een Vlaamse en een Nederlandse auteur geven hun visie en discussiëren.

Jezus in een UFO (1997, 20K)

Blijmoedig aten zij appelmoes met fenobarbital toen de komeet Hale-Bopp langskwam. De 39 hemelvaarders van 'Heaven's Gate' konden eindelijk naar the Next Level. Hoe kwamen ze erbij? De geschiedenis van de folie à deux.

Jehovah's getuigen (1997, 15K)

Voor Jehovah's Getuigen geldt een verbod op bloedtransfusie. Ex-jehova Reed beweert dat dit vele mensenlevens kost, maar klopt dat wel?

Dalai Lama (1996, 9K)

Zowel in India als Europa demonstreerden honderden Tibetaanse boeddhisten voor het behoud van hun godsdienstvrijheid. Volgens de demonstranten heeft de Dalai Lama een grote fout gemaakt door de populaire beschermheilige Dorje Shugden in de ban te doen. (Uit HN-Magazine)

Deprogrammeren (1995, 20K)

Ouders die hun volwassen zoon of dochter onder dwang uit een sekte willen halen, kunnen terecht bij een deprogrammeur die bereid is de wet te overtreden. De politie knijpt daarbij soms welwillend een oogje dicht.

Sai Baba (1993, 35K)

Samen met een cameraploeg van de IKON bracht de psycholoog Piet Vroon in 1992 een bezoek aan de ashram van de godmens Sai Baba. De IKON-medewerkers ontpopten zich als devotees, maar Vroon zag slechts bedrog.

Bhagwan (1993, 41K)

De Indiase goeroe Bhagwan Shree Rajneesh droomde van een nieuwe mens die het licht zou zien in zijn grootcommune, een oase van liefde, vreugde, vrijheid en harmonie. Maar in werkelijkheid ontstond er een totalitair broeinest van criminele activiteiten. Hoe kon dat gebeuren?

Positief Denken (1992, 20K)

Honderden Amsterdamse agenten volgden een cursus 'positief denken' bij de Brahma Kumaris Spirituele Academie, een nieuwe religieuze beweging uit India. (Uit HN-magazine)

Satanisch ritueel misbruik (1992, 44K)

Vooralsnog zijn er geen tastbare bewijzen voor het bestaan van satanssekten die kinderen ritueel misbruiken en baby's offeren. Hoe komt het dat met name in de Verenigde Staten zoveel mensen deze vermeende gruwelen voor waar aannemen?

Bekering (1991, 23K)

Iemand laat zich bekeren tot lid van een sekte. Is die persoon niet goed wijs? Staat hij bloot aan hevige spanningen? Of wordt hij gehersenspoeld? Sociale wetenschappers onderzochten deze vragen.

Hoppen met TM (1991, 6K)

Op de transcendente universiteit van Maharishi Mahesh Yogi kun je leren de zwaartekracht te overwinnen. Maar heeft er al iemand met goed gevolg examen afgelegd? Skepsis organiseerde een zweefproef aan de TU in Eindhoven.

Online artikelen over sekten en nieuwe religieuze bewegingen

Een uitgebreide collectie Engelstalige artikelen van godsdienstsociologen en andere deskundigen.

De Scheppingsbrochure (2008, 30K)

De argumenten die in een creationistische huis-aan-huisfolder werden gepresenteerd, rammelen aan alle kanten. Typische misconcepties en drogredeneringen tonen aan dat de gemiddelde creationist nog steeds geen idee heeft van wat de evolutietheorie betekent of wat wetenschap inhoudt.

Spiritualiteit voor managers (2007, 45K)

De Universiteit Nyenrode benoemde een jezuïet als hoogleraar Business Spiritualiteit. Hij wil meer bezieling in bedrijven brengen en staat open voor alles wat daaraan kan bijdragen, inclusief pseudowetenschap, esoterica, magie en de Bhagavad Gita.

Ilja Maso is onsterfelijk (2007, blogartikel)

Hoogleraar aan en voormalig rector van de Universiteit voor Humanistiek Ilja Maso is er zeker van dat hij onsterfelijk is.

God als misvatting (2006, 34K)

De antireligieactivist en bioloog Richard Dawkins betoogt dat de Schepper-God een waanvoorstelling is die met evolutietheorie te weerleggen valt. Maar hij is blind voor waar het om draait in religie.

Ken Wilber, Don Beck & Spiral Dynamics (2006, 17K)

Het instituut van Ken Wilber en de Spiral Dynamics van Don Beck wijzen de weg naar een integrale levensstijl en een hoger bewustzijnsniveau. (tekstkaders bij het artikel over de verlichte meester Andrew Cohen).

Staya Erusa (2005, 9K)

De nieuwe goeroe van Ronald Jan Heijn heet Harry Beckers en weet alles. Zijn nieuwe docufilm Staya Erusa is 'misschien wel de grootste openbaring in de geschiedenis'.

What the bleep do we know!? (2005, 16K)

Deze film predendeert wetenschappelijke kennis te verstrekken over kwantumfysica, maar er klopt weinig van en achter de film zit een nieuwe religieuze beweging, Ramtha's School of Enlightenment.

De Heksenhamer (2005, 20K)

De Malleus Maleficarum verscheen voor het eerst in 1487 en werd berucht als handboek voor heksenjagers.

Romeinen en christenen (2003, 330K, PDF)

De Romeinse goden waren supersinterklazen die men te vriend moest houden met de juiste rituelen. Het christendom was een uiterst democratische mysteriegodsdienst met slechts één god.

Astrale koehoorns (2003, 23K)

Biologische landbouw wordt dynamisch door toevoeging van een forse scheut antroposofie, waarbij occulte mest uit astrale koehoorns een belangrijke rol speelt.

De wortels van het geloof (2003, 30K)

De voordracht die professor Hugo van den Ende hield op het Skepsis Congres "Waarom geloven wij?", dat op 8 november 2003 in Utrecht werd gehouden.

De schepping als intelligent ontwerp (2002, 32K)

Amerikaanse biologen proberen God en evolutie tot elkaar te brengen. + uitvoerige discussie met onder anderen Cees Dekker en Ronald Meester.

Nieuwetijdskinderen (2001, 15K)

De nieuwe tijd is nog niet aangebroken, maar de nieuwe indigo-kinderen zijn er al. Zij beschikken over innerlijke wijsheid en leven vanuit hun gevoel. (boekbespreking)

Karma en reïncarnatie (2001, 11K)

De reïncarnatiegedachten van Hugo Verbrugh onderscheiden zich niet door consistentie, morele kracht of diepgang. (boekbespreking)

Sir Conan Doyle en het spiritisme (2001, 35K)

Na de Eerste Wereldoorlog bloeide het spiritisme in Engeland en Arthur Conan Doyle wierp zich in zijn nadagen op tot profeet ervan.

Vermeersch (2001, 60K)

Discussie tussen Etienne Vermeersch en Marcel Hulspas over de god van het christendom.

Hart & ziel (1999, 13K)

Claire Sylvia schrijft in A Change of Heart dat ze door een harttransplantatie een nieuwe persoonlijkheid kreeg. Haar verhaal overtuigt niet. (boekbespreking)

Kabouters in het ministerie (1998, 8K)

Kees Zoeteman, de plaatsvervangend directeur-generaal milieubeheer van VROM, gelooft dat kabouters de wereld in het gareel houden.

Degeneratie (1998, 11K)

Darwin was het begin van alle ellende, zo weet Peter Scheele. In Degeneratie lanceert hij 'een wetenschappelijk alternatief', inclusief 'Creator'. (boekbespreking)

New Age (1996, 25K)

New Age, is dat een nieuw tijdperk, een nieuwe religie? Een levenswijze dan? Filosoof Erik Hoogcarspel houdt haar tegen het licht, en ziet slechts een hypocriete grafrede bij de dood van God.

Heksen (1994, 17K)

Vanaf de vijftiende eeuw werden in Europa tienduizenden heksen verbrand. Zij werden beschouwd als duivelaanbidders die zich overgaven aan vleselijke lusten en kannibalisme. Hoe kwam men op het spoor van deze satanssekte?

666 - getal van het Beest (1994, 27K)

Het getal 666 zou het teken van de antichrist zijn, die dan ook alomtegenwoordig blijkt, en zelfs een zeepfabrikant in zijn klauwen heeft!

Holisme (1992, 39K)

New Age lijkt zich te ontwikkelen tot een belangrijke religieuze stroming in onze cultuur. Godsdienstwetenschapper Reender Kranenborg bespreekt de keerzijden van het holisme.

Fritjof Capra (1992, 16K)

In zijn bestseller De tao van fysica betoogde Fritjof Capra dat er opmerkelijke parallellen bestaan tussen de moderne fysica en oosterse mystiek. Hij lijkt echter niet goed op de hoogte te zijn van het verschil tussen fysica en metafysica.

Hekserijgeloof (1991, 39K)

Lezing van prof. Thoden van Velzen over antropologisch onderzoek naar hekserijgeloof in Tanzania, Suriname en 17de-eeuws Zweden.

Reïncarnatie (1989, 17K)

In het Westen vindt ongeveer een kwart van de volwassenen wedergeboorte een aannemelijk idee, dat schijnbaar wordt bevestigd door kinderen en gehypnotiseerden die over hun vorige levens vertellen. Maar hoe betrouwbaar is dit bewijsmateriaal?

Mysteries
Geschiedenis / Aliens / Ufo's / Overig

Het einde van de Mayakalender (2008, 46K)

Velen geloven dat er volgens de Mayakalender in 2012 een nieuw tijdperk zal aanbreken. Maar deze kalender werd al heel lang niet meer gebruikt en in de datering zit waarschijnlijk een fout van ruim twee eeuwen. Er is geen reden voor opwinding.

De Da Vinci Code (2006, 34K)

De Da Vinci Code is fantasie, maar auteur Dan Brown zegt dat het allemaal waar is, een middeleeuwse truc om de aandacht te trekken. The Real Da Vinci Code van de BBCmaakt duidelijk dat Brown liegt.

Een vreemde gravure (2006, 20K)

De houtsnede van de monnik die onder de hemelkoepel doorkijkt ziet men vaak gebruikt als illustratie. Het is een negentiende-eeuws product van een enthousiaste wetenschapper.

Smulders' Ware Graal (2005, 17K)

Boeken over de Ware Graal en de Da Vinci Code worden gegarandeerd verkocht, zelfs wanneer ze onleesbaar zijn en louter onzin bevatten.

De broer van Jezus (2003, 16K)

Het bottenkistje van de broer van Jezus was meteen al suspect en viel na enige tijd door de mand. Geleerde Lemaire en een wetenschappelijk tijdschrift stonden in hun hemd.

Het Atlantis syndroom (2002, 12K)

Atlantis is geen verzwolgen rijk maar een ziekte, aldas Paul Jordon. En de luie denkerts zijn haar beste slachtoffers. (boekbespreking)

Was Caesar Jezus? (2002, 12K)

Francesco Carotta denkt dat Jezus eigenlijk Caesar was, en kopstukken van humanistisch Nederland tuinen enthousiast in een nieuwe pseudo-wetenschap.

Bijbelse archeologie (2002, 17K)

Het begon met de Ark van Noach en eindigde met het bloed van Christus. De wonderbaarlijke ontdekkingen van Ron Wyatt.

Paramidomanie (2000, 27K)

De oude monumenten van Egypte staan weer volop in de belangstelling. Een nieuwe generatie pseudo-wetenschappers ontdekt het werk van overlevenden van Atlantis.

Nieuwe Kosmologie van Prof. De Jager (1999, 22K)

Prof. Kees de Jager verkreeg belangrijke geschiedkundige data door zijn woning nauwkeurig op te meten. Menig pseudo-wetenschapper kan een voorbeeld aan hem nemen.

Was Naundorff Lodewijk XVII? (1998, 19K)

Een DNA-onderzoek hakte onlangs de knoop door over de vraag of Carl Naundorff de Franse koning Lodewijk XVII is geweest.

De bijbelcode (1997, 15K)

Met behulp van een computer viste de Amerikaanse journalist Michael Drosnin de moord op premier Rabin uit de bijbel. In De bijbelcode legt hij uit hoe. Maar ook 'Moby Dick' wordt met zijn methode opmerkelijk leesvoer. (Uit Intermediair)

Nostradamus (1997, 20K)

De duistere voorspellingen van de 16de-eeuwse Michel Nostradamus zijn nog altijd populair, want je kunt er steeds weer iets nieuws inlezen. Maar zelf keek Nostradamus waarschijnlijk meer naar het verleden dan naar de toekomst.

De Tombe van God (1997, 11K)

Eindeloos meetkundig gepruts moet nieuw licht werpen op het mysterie van Rennes-le-Châteu en het ware graf van Jesus aanwijzen (boekbespreking).

Dode-Zeerollen (1997, 37K)

Over de Dode-Zeerollen, gevonden in 1947, zijn er theorieën te over, maar weinig staat vast.

Anastasia (1996, 16K)

Gedurende vele jaren gaf ene Anna Anderson zich uit voor Anastasia, dochter van de laatste tsaar van Rusland, Nicolaas II. Met modern DNA-onderzoek is het raadsel nu eindelijk volledig opgelost.

Sirius en de Dogon (1996, 29K)

De Dogon in Mali zouden volgens de antropoloog Marcel Griaule over gedetaileerde astronomische kennis beschikken. De bron van deze kennis was echter Griaule zelf.

Oera Linda boek (1993, 16K)

Nederland is arm aan geschiedvervalsingen, maar het Friese Oera Linda Boek maakt veel goed.

Susan Clancy over ufo-ontvoeringen (2005, 28K)

Psycholoog Susan Clancy zocht mensen die zich ‘herinneren’ door ufo’s ontvoerd te zijn, en vond velen met slaapstoornissen en een sterke neiging tot fantasie. De meesten lieten zich makkelijk herinneringen aanpraten.

Het reptielencomplot van David Icke (2005, 20K)

Volgens de Engelse complotdenker David Icke wordt de wereld bestuurd door Illuminaten en buitenaardse reptielen.

George Adamski bij koningin Juliana (2004, 31K)

Ufo-fantast Adamski werd in mei 1959 bij koningin Juliana uitgenodigd. De pers was niet van hem onder de indruk en het bezoek deed zijn reputatie meer kwaad dan goed.

De komst van Planeet X (2002, 28K)

Soemerische kleitabletten bewijzen volgens Zecharia Sitchin dat Planeet X rampspoed komt brengen.

Signs (2002, 10K)

Kritische bespreking van de film Signs (met spoilers), waarin graancirkels een prominente rol spelen.

Project Disclosure (2001, 15K)

Steven Greer huurde een perscentrum af om gehoor te vinden voor zijn onthullingen over de heilbrengende supertechnologie van de aliens, die door duistere samenzweerders voor de burgers verborgen wordt gehouden.

UFO implantaten (1999, 15K)

Al twintig jaar wordt er tevergeefs gezocht naar de beruchte implantaten die buitenaardsen in hun slachtoffers achterlaten.

Area 51 (1998, 24K)

De legende van Amerika's geheime UFO-basis. (boekbespreking)

Roswell Coverup (1998, 10K)

UFO-criticus Philip Klass over de Roswell mythe. (boekbespreking)

Marsgezicht (1998, 11K)

Het fameuze Marsgezicht is geen bouwwerk van een verloren gegane Marsbeschaving, maar een geërodeerde heuvel.

Ontvoeringsfantasieën (1997, 24K)

Waar komen ontvoeringsfantasieën vandaan? Zijn het dromen van creatieve fantasten, halfvergane herinneringen aan sf-verhalen, hersenstoornissen of religieuze ervaringen?

Roswell ontraadseld (1997, 10K)

Het 'raadsel' van de neergestorte UFO's van Roswell is opgelost, zo constateert Karl Korff in zijn boek The Roswell UFO Crash. De slachtoffers van de affaire zijn geen aliens, maar de UFO-onderzoekers zélf.

Roswell (1995, 21K)

Is er in 1947 in New Mexico een vliegende schotel neergestort? Heeft de Amerikaanse luchtmacht de lichamen van buitenaardsen geborgen en een cover-up-operatie opgezet die tot op de dag van vandaag effectief is?

UFO-extremisten (1995, 26K)

Ufologen beweren al tientallen jaren dat de Amerikaanse luchtmacht UFO-geheimen achterhoudt. Sinds enkele jaren duiken er in het UFO-wereldje nog veel sinisterder samenzweringstheorieën op, gebaseerd op extreem rechtse ideologieën.

Abductions (1994, 33K)

Ufonauten die onschuldige mensen ontvoeren, opereren of bevruchten - het lijken goedkope gruwelsprookjes. Zijn de buitenaardsen werkelijk zo agressief of hebben we te maken met al te goedgelovige therapeuten en fantaserende slachtoffers?

Astronauten die UFO's zagen (2003, 170K, PDF)

UFO's vliegen in de ruimte. Astronauten ook. En dus moeten we aan UFO-meldingen bijzondere waarde hechten. Of niet?

UFO's boven België (2000, 8K)

Een nieuwe verklaring voor de oorsprong van de Belgische UFO-golf van eind 1989, die waarschijnlijk onjuist is.

Von Dänikens pretpark (1999, 21K)

Mysteries of the World moet het gaan heten: het eerste pseudo-wetenschappelijke pretpark ter wereld.

UFO-Carrousel (1999, 21K)

In het nieuwste UFO-boek van Julien Weverbergh moet menige collega-onderzoeker het ontgelden. Slordig zijn ze, en bevooroordeeld. (boekbespreking)

Invasie van Mars (1998, 10K)

Op 30 oktober 1938 veroorzaakte Orson Welles met zijn hoorspel The War of the Worlds, over een invasie van marsbewoners, een golf van paniek.

Billy Meier (1997, 11K)

Geen enkele UFO-goeroe levert zóveel `bewijzen' voor zijn buitenaardse contacten als de Zwitser Billy Meier. De Amerikaanse onderzoeker Kal Korff hield zijn beroemde kiekjes eens goed tegen het licht.

UFO's boven Mexico (1996, 11K)

Een helder licht dat opdook tijdens een zonsverduistering in 1991 zette de Mexicaanse UFO-wereld op scherp.

Aardse schotels (1996, 14K)

De veronderstelling dat UFO's geheime testvliegtuigen zijn, is zo oud als de ufologie zelf. Onlangs verschenen er twee boeken waarin de nazi's als de uitvinders van de vliegende schotels worden aangewezen. Een belachelijk idee? Misschien niet helemaal...

UFO-video (1996, 6K)

De veertienjarige Davey de Leeuw maakte in augustus 1996 een video-opname van een UFO. UFO-onderzoeker Wim van Utrecht onderwierp de beelden aan een nauwgezet onderzoek. Davey heeft gevoel voor publiciteit, zo blijkt.

Belgische UFO's (1994, 26K)

De UFO-storm die van eind 1989 tot halfweg 1991 over Wallonië raasde, blijft de gemoederen in en buiten België beroeren. Begin dit jaar was het UFO-thema zelfs onderwerp van discussie in het Europees Parlement.

UFO-meldingen (1994, 5K)

Een mooie zomer is een UFO-zomer, omdat veel mensen 's avonds buiten zitten. En wanneer de eerste UFO-melding de krant heeft gehaald, volgen er onvermijdelijk meer.

Saas-Fee-foto (1994, 15K)

Op 26 juli 1975 maakten drie Nederlanders in het Zwitserse Zwischbergen een dia van een UFO, die bekend staat als de `Saas-Fee-foto'. Recent onderzoek heeft niet kunnen aantonen dat het om een grap gaat, maar het lijkt wel erg waarschijnlijk.

Bigfoot leeft! (2005, 14K)

Het lijkt belachelijk om te veronderstellen dat er in VS reusachtige mensapen van ruim twee meter verborgen zitten. Toch zijn er deskundigen die menen dat daar goede bewijzen voor zijn.

Chemtrails in de lucht (2004, 7K)

Blijven vliegtuigstrepen soms verdacht lang hangen? Dan kunnen het chemtrails zijn waarmee men ons probeert te vergiftigen.

Broodje aap – de vervolgcursus (2003, 16K)

In Aliens, Ghosts and Cults analyseert Bill Ellis hedendaagse sagen en legenden. (Boekbespreking)

Graancirkels met verborgen wiskunde (2003, 10K)

De bekende graancirkelonderzoeker Eltjo Haselhoff ontdekte een graancirkel waarin meetkundige figuren verstopt zitten. Maar wie het zelf narekent, komt tot andere conclusies.

Graancirkels maken (1999, 27K)

Remko Delfgaauw maakte in Zeeland en België fraaie graancirkels die duizenden belangstellenden trokken.

Graancirkelraadsels (1999, 17K)

Volgens de fysicus Eltjo Haselhoff heeft de biochemicus William Levengood aangetoond dat het raadsel van de graancirkels nog lang niet opgelost. (boekbespreking)

Graancirkels (1996, 9K)

In de afgelopen zomer verschenen er opnieuw mysterieuze cirkels in de Nederlandse korenvelden. De fysicus dr.ir. Eltjo Haselhoff verklaarde dat die onmogelijk allemaal door mensenhanden kunnen zijn gemaakt.

Maatschappij en wetenschap
Justitie / Onderwijs & wetenschap / Overig