Psychologie



Human Dynamics: occulte psychologie op school (2009, 40K)
Al veel Nederlandse scholen hebben zich bekeerd tot Human Dynamics, een pseudowetenschappelijke persoonlijkheidsleer die vijf mensentypen onderscheidt.

Mindfulness meditatie (2008, 27K)
Mindfulness is een populaire methode om stress en negatieve gedachten kwijt te raken. Wetenschappelijke studies hebben de effectiviteit nog niet overtuigend kunnen aantonen, al werden er wel wat mogelijke veranderingen in hersenactiviteit gemeten.

Bipolaire stoornis (2008, 31K)
Miljoenen doodnormale mensen worden onnodig tot ‘zwaar gestoord’ bestempeld. Dat is het gevolg van agressieve verkooptechnieken van farmabedrijven in combinatie met psychiaters die voor het gewin de criteria voor de ooit zeldzame manisch-depressiviteit oprekken.

Neurofeedback training (2007, 46K) + (blogartikel, 2008)
Neurofeedback training (NFTB) probeert met eeg-signalen een patiënt te genezen van allerhande neurologische en psychische problemen. NFTB wint aan populariteit, maar studies die aantonen dat het meer is dan een hightech placebotherapie, ontbreken.

Sprookjes van Freud (2006, 24K)
Sigmund Freud wist zijn psychoanalyse effectief te promoten en vormde een soort sociale beweging die immuun was voor kritiek. Hij wekte de indruk dat hij nieuwe feiten boven tafel bracht, maar het waren slechts zijn fantasieën.

Nieuwetijdskinderen en autisme (2005, 9K)
Kees de Vries behandelt onder meer autistische kinderen met zelfbedachte therapieën en remedies. Bibliotheken nodigen hem regelmatig uit als deskundige, hoewel hij ongekwalicifeerd is en pseudokennis verstrekt.

HBDI: Herrmann Brain Dominance Instrument (2005, 41K)
Pseudo-wetenschap in de zakenwereld, ook wel flutkunde genoemd, is vaak beter verpakt dan in de wereld van gezondheid en geluk. Een voorbeeld is HBDI, een methode om iemands denkvoorkeur te bepalen.

Postacademische tovertherapie (2005, 8K)
Gewone psychotherapieën duren te lang. Daarom zijn er power therapies, die allerlei psychische en emotionele problemen in een oogwenk kunnen oplossen.

Susan Clancy over ufo-ontvoeringen (2005, 28K)
Psycholoog Susan Clancy zocht mensen die zich ‘herinneren’ door ufo’s ontvoerd te zijn, en vond velen met slaapstoornissen en een sterke neiging tot fantasie. De meesten lieten zich makkelijk herinneringen aanpraten.

Familieopstellingen van Bert Hellinger (2004, 39K)
De Duitse ex-missionaris Bert Hellinger verovert de wereld met zijn familieopstellingen. Met autoritaire hand en helderziende blik zet hij mensen op de juiste plaats, zodat ze weer gezond en gelukkig kunnen worden.

EMDR: oogbewegingen tegen trauma's (2004, 36K)
Kunnen traumatische herinneringen beter worden verwerkt als men de ogen snel heen en weer beweegt? Critici geloven er niets van en noemen het pseudo-wetenschap. Desondanks boeken EMDR-therapeuten goede resultaten met deze methode.

Van postbode tot gerechtspsychiater (2004, 31K)
De recidiverende Duitse meesterbedrieger Gert Postel speelde psychiater en werd bij toeval ontmaskerd. Hij had het zo makkelijk dat hij wel eens dacht: wie is hier nou de oplichter?

Het Dodo-effect (2003, 15K)
Alle erkende psychotherapieën blijken ongeveer even effectief te zijn. Dit wordt het Dodo-effect genoemd.

Hervonden herinneringen (2003, 35K)
Een uitvoerige bespreking van het boek Remembering Trauma (McNally 2003).

Hersenschade door stress (2003, 22K)
Stress beschadigt de hersens, zegt J. Douglas Bremner in zijn boek Does Stress Damage the Brain? Maar hij vergeet deugdelijk bewijs te leveren.

Reïncarnatietherapie (2003, 25K)
De vorige levens van cliënten in reïncarnatietherapie zijn dramatischer naarmate hun fantasieleven rijker is.

Verzonnen kampervaringen (2002, 26K)
Binjamin Wilkomirski schreef een boek over zijn herinneringen aan de Holocaust, die hij echter verzonnen bleek te hebben.

Onderzoek naar incest (2001, 13K)
Volgens Han Israëls trok de psychologe Nel Draijer onjuiste conclusies uit haar onderzoek naar de samenhang tussen incest en latere psychische klachten. (boekbespreking)

Pseudo-herinneringen (2001, 25K)
Bij ruim een half dozijn proeven blijkt dat namaakherinneringen aan de vroege peutertijd gemakkelijk opgewekt kunnen worden.

Evolutionaire psychologie (2001, 25K)
Evolutionaire psychologie zoals verkondigd door Nelissen (De Bril van Darwin) en Buss is een opeenstapeling vrijblijvende speculaties en geleerde platitudes.

De obsessies van Sigmund Freud (2000, 35K)
Sigmund Freud deed zich voor als een Sherlock Holmes van de menselijke psyche, maar zijn analyses waren hoogst onbetrouwbaar.

Interview met prof. Merckelbach (2000, 12K)
Leiden jeugdtrauma's vaak tot dissociatie of is er sprake van een omgekeerd verband?

Doodzonden van het Enneagram (2000, 32K)
Het enneagram wordt aangeprezen als een persoonlijkheidstypologie die onze diepste drijfveren blootlegt. Het systeem is echter nogal simplistisch en gebaseerd op occulte bronnen in plaats van wetenschappelijk onderzoek.

Hypnose, hysterie en hersenhelften (1999, 32K)
De zoektocht naar de 'delen' van de geest: de verbanden tussen hysterie, hypnose, dissociatie en de taakverdeling binnen de hersenen.

Valkuilen in ons denken (1998, 49K)
Wij mensen zijn niet zo rationeel als we denken. Onze rederingen steunen op eenvoudige regels die leiden tot vooroordelen, zo tonen studies aan.

Roy Martina (1998, 33K)
Volgens Roy Martina kunnen onverwerkte emoties en blokkades worden opgespoord met een spiertest waarbij men vragen aan het onbewuste stelt. Bij zijn Instituut kan men zich laten opleiden tot NEI®-Practitioner, een variant op de zogenoemde Kinesiologie (ook bekend als Touch for Health).

Getuige X1 (1998, 29K)
'Getuige X1' had het allemaal meegemaakt: de bende van Dutroux, de moorden, het netwerk van pedofielen inclusief vooraanstaande politici. Achter haar 'onthullingen' ging echter een stapel psychiatrische en justitiële blunders schuil.

Carl Gustav Jung (1997, 33K)
De Zwitserse psychiater en goeroe Carl Gustav Jung heeft altijd in de schaduw gestaan van zijn leermeester Sigmund Freud. Maar dat wil niet zeggen dat hij niet meer dan diens leerling was. Integendeel. Eenmaal los van Freud construeerde Jung zijn eigen, hoogstpersoonlijke wereldbeeld.

Alledaagse vooroordelen (1997, 26K)
Psychologisch onderzoek naar de wijze waarop alledaagse oordelen en redeneringen worden vertekend, o.a. door onze neiging de aandacht te richten op feiten die de verwachtingen bevestigen.

Helder dromen (1996, 19K)
Het blijkt soms mogelijk om tijdens een droom te beseffen dat we aan het dromen zijn. Deze merkwaardige toestand, waarbij we als het ware wakker zijn in onze droom, biedt ongekende mogelijkheden. (Uit Bres)

Goochelen (1996, 12K)
Een goede goochelaar is in staat de aandacht, de verwachtingen en de interpretaties van de toeschouwers in de gewenste richting te sturen. (Uit Psychologie)

Hoogbegaafde kinderen (1996, 19K)
Hoogbegaafdheid zou vooral in het basisonderwijs veel problemen geven. Is dat wel zo?

Neurolinguistisch programmeren (1996, 17K)
NLP is in. Maar helpt het ook? Hoogleraar Willem Levelt verzamelde de literatuur op zijn bureau, en viel van de ene verbazing in de andere.

Therapeutische rechtszaak (1996, 8K)
Het IVG spande een rechtszaak aan naar aanleiding van het bovenstaande artikel waarin de kwalijke praktijken van dit psychotherapeutische instituut aan de kaak werden gesteld. De rechter verwierp de eisen.

Psychotherapeutische sekte (1995, 14K)
Officieel is het IVG een psychotherapeutisch instituut waar vooral incestslachtoffers worden behandeld. In werkelijkheid heeft het alles weg van een sekte, geleid door een paranoïde vrouw.

Links en rechts in de psychologie (1995, 18K)
Links is fout en rechts is goed. Dat gold vroeger voor handen en nu voor hersenen. Een handige maar onzinnige politiek geladen tweedeling.

Meervoudig gestoord (1994, 29K)
Steeds meer therapeuten specialiseren zich in het opsporen van verdrongen herinneringen aan seksueel en satanisch misbruik. Vooral patiënten met een meervoudige persoonlijkheidsstoornis vertellen onder hypnose gruwelijke verhalen.

Het geheugen onder hypnose (1993, 32K)
Kunnen mensen onder hypnose toegang krijgen tot vergeten herinneringen en kunnen ze terugkeren naar hun kindertijd? Talloze anekdotische verhalen en ervaringen wijzen in deze richting, maar de resultaten van experimenteel onderzoek zijn uiterst mager.

Grafologie (1993, 14K)
Cliënten van grafologen kunnen zich doorgaans goed herkennen in een analyse van hun handschrift. Een eigen onderzoekje maakte echter duidelijk dat zij ook tevreden zijn met een pseudo-grafologisch rapport.

Meditatie (1993, 17K)
Aan meditatie worden allerlei heilzame effecten toegeschreven. Die kunnen echter niet zo gemakkelijk worden aangetoond. Mediteren heeft gewoonlijk niet meer effect dan een eenvoudige ontspanningsoefening.