Print dit bericht
De komma van ijzer in spinazie en Popeye – de mythe
Door Jan Willem Nienhuys – 30 March 2011
Spinazie bevat eigenlijk niet zoveel ijzer. Het tegenovergestelde idee wordt toegeschreven aan een domme drukfout uit de negentiende eeuw. De maker van Popeye zou het vermeende hoge ijzergehalte hebben gepopulariseerd. Dit verhaal raakt kant nog wal, maar het is een hardnekkige mythe, waarvan de oorsprong pas recent ontrafeld is door Mike Sutton.
Eerst maar de feiten over spinazie. Verse, net geplukte spinazie bevat 2,75 mg ijzer per 100 gram. Gekookte spinazie is al wat vocht kwijt (met daarin trouwens nogal wat mineralen), en die bevat 3,57 mg per 100 gram. Als men de spinazie in gedroogde vorm nameet, komt er ongeveer 45 mg per 100 gram uit. De gekookte spinazie bevat daarmee ongeveer even veel ijzer als rundvlees, maar dat wekt een verkeerde indruk. Het ijzer in spinazie en andere plantaardige bronnen is niet in de vorm waarin het zich in vlees bevindt (heemijzer), en kan daardoor niet goed worden opgenomen. Het oxaalzuur dat ook in spinazie zit, maakt de opname nog moeilijker. Feitelijk kan maar hooguit een zesde van het ijzer in spinazie door de darmen worden opgenomen, en afhankelijk van de ijzerbehoefte van het lichaam en het overige voedsel misschien zelfs maar 2 percent. (Er wordt meer opgenomen als men meer behoefte heeft, en in een zure omgeving wordt non-heemijzer iets beter opgenomen, maar in geval van bloedarmoede zet dat geen zoden aan de dijk.) Wie ijzer wil bijspijkeren, moet bloedworst of varkenslever (beide ongeveer 20 mg per 100 gram) overwegen. Van het heemijzer wordt ongeveer een kwart opgenomen.
Verder lezen… »
Print dit bericht
Echinacea werkt niet bij verkoudheid – alweer
Door Jan Willem Nienhuys – 18 March 2011
De onderzoeker Bruce Barrett uit Wisconsin heeft nog maar eens echinacea onderzocht. Er kwam alweer uit dat het niet werkt. Hij houdt nog een slag om de arm.
Het onderzoek zelf kunt u hier bekijken, en het commentaar van het Geneesmiddelen Bulletin van heden hier.
Verder lezen… »
Print dit bericht
Versterking van het immuunsysteem is flauwekul
Door Jan Willem Nienhuys – 01 March 2011
Onlangs verwees de Europese Voedelsautoriteit EFSA de claim van vitamine C-tabletten naar de prullenbak. Extra vitamine C slikken verhoogt de weerstand niet. De fabrikanten gaan gewoon door hun leugens op hun verpakkingen te zetten. De Consumentenbond wil dat de consumenten actie gaan voeren, en professor Jaap Seidell valt de bond bij.
Zie ook: Consumentenbond richt pijlen op vitaminepil en Hou op met vitaminenmisleiding (dat in diverse GPD-bladen verscheen.
Om precies te zijn: de EFSA heeft de claim dat vitamine C van nut is bij zware lichamelijke inspanning goedgekeurd. Verder is er een klasse van goedgekeurde advertentieleugens van het type ‘als u gezond bent, dan blijft u hiermee gezond’ die ook bij vitamine C mag. Maar ‘verhoogt’ is zonder wetenschappelijke onderbouwing. Nogal wat commentators snappen het verschil niet.
In feite is vrijwel elke claim over versterking van het immuunsysteem of van de weerstand onzin. In de hele supplementenindustrie zijn zulke beweringen schering en inslag en tal van onbewezen genezers roepen om het hardst dat hun behandelwijze het immuunsysteem versterkt. Onzin, zei Mark Crislip (foto) al drie jaar geleden.
Verder lezen… »
Print dit bericht
Echinacea werkt alweer niet
Door Jan Willem Nienhuys – 21 December 2010
Bruce Barrett en anderen publiceerden in 2002 een onderzoek naar de werking van Echinacea tegen verkoudheid. Bij deze proef met 148 studenten bleek er geen verschil te zijn tussen een Echinacea-preparaat en luzernespruiten. Barrett heeft nu een nieuwe proef gedaan met 719 proefpersonen, waar hetzelfde uitkwam: geen verschil tussen Echinacea en placebo, en bovendien geen verschil tussen wel of niet geblindeerd.
Bespreking van: B. Barrett, R. Brown, D. Rakel, M. Mundt, K. Bone, S. Barlow, T. Ewers, Echinacea for Treating the Common Cold. Ann Intern Med, December 21, 210, vol. 153, p.769-777.
De afbeelding is uit een videolezing door Bruce Barrett, die hier bekeken kan worden.
Verder lezen… »
Print dit bericht
Riskante ayurvedische geheimen
Door Marie Prins – 23 January 2008
Wie graag zijn leven waagt, hoeft niet de noordhelling van de Eiger te beklimmen. Dat kan ook rustig thuis, bijvoorbeeld door een ayurvedisch kruidenmiddel uit India te bestellen, regelrecht van een huisvlijtpraktikant (die zegt zijn middeltjes zelf thuis uit zelfgeteelde planten te bereiden) die de samenstelling geheim houdt en over de bereidingswijze van een van zijn produkten enkele prentjes van werknemers verstrekt. Dan weet je niet of er zware metalen in zitten of gevaarlijke kruiden, of iets waar je allergisch voor bent of dat de werking van andere medicijnen die je gebruikt of nog gaat gebruiken kan verstoren.
Verder lezen… »
Print dit bericht
Minister Klink en de Chinese kruiden
Door Marie Prins – 27 November 2007
Volgens het Brabants Nieuwsblad van 10 november 2007 meent minister Klink van Volksgezondheid dat Chinese kruidenmiddeltjes onschuldig zijn. Dat is gewoon niet waar.
Chinese roulette
Pijpbloem (Aristolochia) is het gevaarlijkst. In dit onschuldig ogende plantje zit het zwaar kankerverwekkende en nierbeschadigende aristolochiazuur. Het kostte begin jaren 1990 meer dan 100 Belgische vrouwen hun nieren. Die hadden het ingenomen als onderdeel van een afslankkuur (eigenlijk een andere soort dan de Aristolochia clematitis op het plaatje hierboven). Ondertussen hebben al meer dan 30 van hen kanker van de urinewegen en zeven zijn er al dood. In de EU is sinds 1992 al de invoer van alles waar aristolochiazuur in zit, en sinds 2001 is deze stof ook in Nederland verboden – er bestaan ook lokale soorten Aristolochia, en die mogen dus ook niet gebruikt worden. De Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) controleerde tussen 2002 en 2007 middelen waar traditioneel Aristolochia in zat. Bij ongeveer een derde zat het er nog steeds in. Verder lezen… »