Print dit bericht Print dit bericht

De nieuwe Uri Geller: een betere goochelaar?

Uri GellerUri Geller lijkt eindelijk zijn bestemming te hebben gevonden. Hij treedt nu op als deskundige in een serie tv-shows waarin tweederangsgoocheltrucs worden vertoond. Tijdens de eerste uitzending bij SBS6 kregen we meermaals te horen dat Geller al veertig jaar de bekendste mentalist ter wereld is. Mentalisme is een tak van de goochelkunst waarbij men dingen laat zien die naar het schijnt louter met de geest tot stand worden gebracht, die niet op normale goocheltrucs lijken en die de indruk wekken dat de performer over buitengewone gaven beschikt. Geller geeft hiermee dus impliciet toe dat hij een goochelaar is en jarenlang leugens heeft verteld.

Geller werd niet wereldberoemd omdat hij zo’n goede mentalist was, maar omdat hij bij hoog en laag volhield dat hij geen trucs gebruikte. Hij schakelde zelfs advocaten in en eiste miljoenen schadevergoeding als iemand het waagde zijn eerlijkheid in twijfel te trekken. Maar die tijd is nu (naar ik hoop) voorbij. We hoorden Geller niet meer beweren dat hij zijn effecten louter met paranormale gaven tot stand brengt. Dat zou ook zinloos zijn, want mede dankzij internet weten steeds meer mensen hoe de vork in de steel zit. Er zijn ook al veel boeken en dvd’s verschenen waarin het allemaal haarfijn wordt uitgelegd (zie ook mijn stuk over de geschiedenis van Geller).

Geller is op zoek naar iemand die net zo overtuigend kan goochelen als hij. De eerste aflevering van De Nieuwe Uri Geller duurde twee uur en er waren vijf kandidaten die elk slechts één truc vertoonden. Volgens Uri Geller en presentator Henk Jan Smits leverden ze verbluffende, onverklaarbare en levensgevaarlijke prestaties. Om duidelijk te maken dat dit nogal overdreven is, zal ik hier wat trucs uitleggen. Het is niet de bedoeling om dit vaker te doen, want ik wil eerzame goochelaars het brood niet uit de mond stoten. Maar voor één keer kan het geen kwaad, lijkt me. Bovendien zijn op YouTube al veel filmpjes te vinden waarin trucs worden uitgelegd die in de Duitse versie van de show te zien waren (gedeeltelijk dezelfde trucs). Wie wil weten hoe alle trucs in z’n werk gaan, moet de beelden meermaals nauwkeurig bekijken, logisch nadenken en zo mogelijk wat literatuur over mentalisme lezen.

HayashiHayashi is de eerste mentalist die zijn kunsten mag vertonen. Hij plaatst een scherp mes met de punt naar boven in een houder op tafel. Een papieren koker wordt over het mes geplaatst. Er zijn nog vier andere kokers die op lege houders worden gezet. Patty Brard, die samen met twee andere bekende Nederlanders als naïeve assistent is ingehuurd, krijgt de opdracht de volgorde van de vijf kokers te veranderen, zonder dat Hayashi kan zien wat ze doet. Daarna bindt Hayashi zichzelf een blinddoek voor en slaat hij de kokers plat, met uitzondering van de koker waar het mes onder zit. Hoewel Hayashi van Geller de hoogste waardering kreeg, was zijn truc heel simpel. Hij gebruikte waarschijnlijk een geprepareerde blinddoek waar hij doorheen kon kijken. In goochelboeken wordt beschreven hoe je die zelf kunt maken. Je kunt ze ook kant-en-klaar kopen en er bestaan verschillende soorten. Het is zelfs mogelijk dat Hayashi een echte blinddoek gebruikte, want de doek was zo smal dat hij er ook onderdoor kon kijken. Je moet er dan alleen nog voor zorgen dat de houder waarin het mes zit van een onopvallend kenmerk is voorzien. Succes verzekerd.

Owen Darque vraagt Patty te denken aan een overleden dierbare en spelt met een ouijabord de naam Robert. Patty toont zich geëmotioneerd, want het is de naam van haar geliefde broer die drie jaar geleden overleed. Wie de roddelrubrieken een beetje bijhoudt, was daar al van op de hoogte. We krijgen niet te horen of Patty inderdaad aan haar broer dacht. Owen kreeg van de kijkers de minste stemmen en hoeft niet terug te komen.

De Vlaamse Aaron Crow doorboort een appel, stopt daar ogenschijnlijk een ring van de zangeres Floortje Smit in, vult de appel weer op en spiest hem op een lange pin die uit een dik plateau steekt. Floortje moet op een stoel gaan zitten terwijl de journalist Alberto Stegeman het plateau met de appel boven haar hoofd houdt. Enkele meters naast Floortje bevindt zich een schietschijf. Aaron gaat aan de andere kant van Floortje op een ronddraaiende schijf staan. Met een boog schiet hij naar het schijnt een pijl door de appel in de roos. De appel splijt en aan het uiteinde van de pijl zit de ring, die Aaron er uiteraard al eerder omheen had gedaan. (Als de ring om de pin zat, zou zelfs de beste boogschutter hem er niet af hebben kunnen krijgen) De appel ging kapot door een mechaniek dat op afstand werd bediend. De act werd heel goed gepresenteerd, zonder een woord te spreken (Floortje was buiten adem van de spanning). Het enige bezwaar was dat het weinig met mentalisme te maken had.

Mental TheoMental Carlo laat Alberto en Patty elk op een stoel plaatsnemen. Ze moeten hun ogen sluiten en hun beide handen vooruit steken. Carlo plukt een rozenblad en beweegt dat tweemaal boven Patty’s linkerhand, terwijl hij zijn andere hand gelijktijdig onder de rechterhand van Patty brengt. Daarna strijkt hij tweemaal met het blad over de rechterhand van Alberto. Hij vraagt wie er wat heeft gevoeld. Zowel Alberto als Patty blijken tweemaal wat tegen hun rechterhand te hebben gevoeld. Bij Patty was dat naar alle waarschijnlijkheid een onzichtbare draad die Mental Carlo tussen zijn beide handen hield. Alberto en Patty moeten nu van hun handen een kommetje maken, terwijl ze hun ogen nog steeds gesloten houden. Carlo deponeert enkele rozenblaadjes in de handen van Alberto en laat beide proefpersonen in hun handen te ruiken. Patty ruikt een rozengeur. Daar had Mental Carlo vermoedelijk voor gezorgd toen hij haar aan het begin van de voorstelling een hand gaf. Carlo gaat nu achter Patty staan en beweegt een hand voor haar ogen langs terwijl hij zonder dat de toeschouwers het zien tweemaal op haar rug tikt. Vervolgens tikt hij met de steel van een roos tweemaal op de rug van Alberto en vraagt weer wie wat heeft gevoeld. Opnieuw lijken Alberto en Patty hetzelfde te hebben gevoeld (maar niet op hetzelfde moment). Ten slotte doet Carlo alsof hij Alberto met een doorn prikt. Op dat moment schrikt Patty op. Ik durf niet met zekerheid te zeggen hoe Mental Carlo dit deed en wat Patty voelde.

RamanaRamana heeft een galg op het podium laten plaatsen, die eerder werd gebruikt in de Duitse show. Hij heeft ook vijf stroppen en demonstreert dat vier daarvan solide zijn, terwijl de vijfde gemakkelijk zal breken als hij eraan komt te hangen. Over het touw worden manchetten geschoven zodat je aan de buitenkant niet meer kunt zien waar de zwakke schakel zit. De stroppen worden door Ramana een voor een op vijf genummerde haakjes gehangen, waarbij Patty en Floortje de nummers mogen noemen. Vervolgens pakt Ramana vijf kartonnen labels uit een grote kist. Op de labels staan de getallen 1 t/m 5 en aan elke label zit een touwtje. Ramana houdt de labels omgekeerd vast en laat Floortje aan een willekeurig touwtje trekken. Het maakt niet uit wat ze kiest, want de labels zijn zo geprepareerd dat ze altijd het nummer trekt van de ‘veilige’ strop. Helaas trekt Floortje aan het bovenste touwtje, waardoor we goed kunnen zien dat de labels in werkelijkheid een soort hulzen zijn. In elke huls zit hetzelfde getal. Ramana weet niet van tevoren welk getal hij nodig heeft omdat hij niet zelf bepaalt op welk haakje de veilige strop komt te hangen. Maar dat is geen probleem als hij vijf verschillende stapeltjes met labels in zijn goochelaarskist heeft liggen. Hij kan zonder risico de strop om zijn nek doen en van het schavot springen.

Uri Geller verzorgde de slechtste act van de avond. Het was al langer bekend dat hij de laatste jaren te weinig heeft geoefend. Geller staat voor een grote tafel die vol ligt met horloges en wekkers. Hij pakt een horloge op en zegt tegen Henk Jan Smits: “Jij hebt me dit horloge gegeven en het loopt niet.” Henk Jan bevestigt dat hij het horloge “vorige week” aan Geller gaf en dat het niet meer liep. Wat er daarna mee gebeurde, is onbekend en Henk Jan vindt het ook niet nodig om het horloge te controleren. Niet lang daarna laat Geller zien dat het weer loopt. Hij beweert dat er nog meer uurwerken zijn gaan lopen, maar die worden niet close in beeld gebracht. Geller roept de kijkers op om kapotte klokken en apparaten bij de televisie te houden, zoals hij dertig jaar geleden ook al deed. Er zijn dan altijd wel een paar kijkers die ontdekken dat hun apparaat of uurwerk weer werkt. Er zit een telefoonteam klaar om de meldingen te noteren, maar de oogst lijkt nogal schraal te zijn.

De voorgaande avond was Geller te gast in het tv-programma Pauw en Witteman. Paul Witteman vertelde de kijkers dat hij voor de uitzending een tekening had gemaakt en hij beweerde dat zijn scepsis zou omslaan in lichte bewondering wanneer Geller de tekening kon raden. Zou Witteman denken dat een goochelaar hem niet kan foppen? Uiteraard lukte het, want anders was Geller er sowieso niet aan begonnen. Geller was ongetwijfeld in de buurt toen Witteman de tekening maakte (Jeroen had hem zelfs nog een colbertje geleend). Hij deed hetzelfde twee jaar eerder in een show van Robert Jensen. Er zijn vele manieren waarop een goochelaar kan achterhalen wat iemand heeft getekend. Ik weet niet welke methode Geller gebruikte, omdat we er niets van te zien kregen. Witteman vond het blijkbaar niet bezwaarlijk om het spel mee te spelen. Ronald Jan Heijn kwam ook nog even in beeld, want hij werkt tegenwoordig met Geller samen. Via een medium en de profeet Harry Beckers ontvangt hij boodschappen van buitenaardse Meesters, waardoor hij onder meer de oorzaak kent van psychiatrische stoornissen en natuurrampen. (Zie de filmrecensie in Skepter en de website van Ronald Jan).

Aanstaande zaterdag gaat de zoektocht naar de nieuwe Geller weer verder met vijf andere kandidaten, waarvan er ook één moet afvallen. Wie dat afvalsysteem heeft bedacht, is een genie, want op die manier kun je een programmaserie heel lang rekken. Toch ga ik nog wel even kijken, want een van de kandidaten is de mentalist Rinke Jacobs, die eerder al een goochelprijs won en ook een voorstelling gaf op een congres van Skepsis. Rinke lijkt me wel een geschikte opvolger voor Geller, want hij is een eerlijke goochelaar.

116 Reacties op “De nieuwe Uri Geller: een betere goochelaar?”

  1. Agno

    “Geller werd niet wereldberoemd omdat hij zo’n goede mentalist was, maar omdat hij bij hoog en laag volhield dat hij geen trucs gebruikte.”

    Deze zin dekt volgens mij precies de lading. Zoals je in het AD interview ook al aangaf, bestaat er onder goochelaars een code om elkaars trucs niet te verraden. Da’s eigenlijk heel mooi en een noodzakelijk voorwaarde om het vak in stand te kunnen houden (tot mijn verbazing wordt deze code zelfs op Internet redelijk goed in stand gehouden. Grappig soort zelfcensuur.).

    Wat Geller deed en nu weer doet is daarom uitermate stupide. Door zijn trucs in een mystiek jasje te steken provoceert hij namelijk sceptici als Randi en Stichting Skepsis om zijn klinkklare leugens te ontmaskeren. Daarmee worden helaas voor anderen ook de trucs doorgeprikt. Volgens mij haalt Geller zich hiermee de collectieve woede van de hele Goochel-community op zijn hals.

    Ergelijk zijn weer die domme, “ik ben van nature best wel skeptisch” presentatoren. Het is zo overduidelijk dat het om “entertainment” gaat en die uitspraken als “ik stond echt met mijn bek vol tanden” zojuist bij Carlo en Irene maken het alleen maar zieliger.

    Als positief puntje; gezien het geringe aantal bellers met lopende horloges (op de 1,5 miljoen kijkers) en dat zeker vergeleken met 1975 (toen ik één van de kijkers was, maar niet één van de bellers omdat ons horloge niet wilde lopen), dan hebben Randi en de Stichting Skepsis toch aardig wat bereikt de afgelopen jaren! :-)

    P.S.
    Ik denk dat Patty schrok van het feit dat hij tot drie telde en ze helemaal voorbereid was op een onverwachte pijnprikkel. Simpel psychologisch trucje. Heb het op Oud en Nieuw nog ervaren toen ik de champagne wilde laten knallen en de spannling opvoerde door tot drie te tellen. Mijn dochter slaakte een kreet, maar de fles knalde helemaal niet op DRIE!!!…

  2. Leon

    Als je de opname van de uitzending beeld voor beeld bekijkt zie je het touwtje van Mental Carlo heel duidelijk. Foutje van de mensen van de belichting…

    Verder zie je heel duidelijk dat de appel nooit door een pijl geraakt wordt en ook zie je dat de pijl niet door de “mentalist” in de roos geschoten wordt, maar dat deze uit de spleet aan de onderkant van het doel omhoogklapt.

    Verder viel het mij op dat bij de truuk met de messen en de kokers zowel in de Nederlandse als in de Duitse uitzending één van de kokers iets scheef stond. Misschien dat dat het geheime merkteken was?

  3. Steve Knight

    Uri Geller – a bibliography

    http://www.zem.demon.co.uk

    Links to articles & opinion about
    Uri Geller both pro & con.

  4. Ben van Dam

    Uri geller is geestens ziek het is een bedrieger hij blijft volhouden dat hij paranormaal is hij is gek harstikke gek hele wetenschappers om de tuin lijden ik hoop dat hij door de mand valt hier moet meer aandacht aan geschonken worden!!!!!!

  5. Mark Stijnman

    De act die hij bij Pauw & Witteman deed met de tekening was zelfs bijna woordelijk dezelfde als bij Jensen, die ik toevallig pas op YouTube had opgezocht. De overeenkomsten zijn opvallend. Vergelijk een clip uit Jensen en uit Pauw & Witteman. Let op de bewoordingen, zoals “je hebt iets heel bijzonders getekend”. Ook gaat hij in beide gevallen, zodra de punten binnen zijn, snel over op hetzelfde andere onderwerp, namelijk op zijn “wetenschappelijke testen”.

    Hij geeft trouwens zelf aanwijzingen hoe de truc waarschijnlijk werkt, door er zo op te hameren dat zijn tekening exact even groot is als die van de presentatoren. In de clip met Jensen is ook te zien dat de oorspronkelijke tekening met balpen is gemaakt, wat ook nog expliciet genoemd wordt. Nog een aanwijzing: hij weet pas wat het is en in welke oriëntatie hij de tekening moet houden als de tekening helemaal af is.

    De meest waarschijnlijke uitleg is daarom in beide clips dat de originele tekening gemaakt is op een vel papier dat bovenop het papier lag dat Geller gebruikt voor zijn eigen tekening. Geller hoeft dan alleen maar de afdruk over te trekken. Simpel en doeltreffend.

    Hij blijft echter beweren dat het telepathie is. Bij Jensen zegt hij dat hij het beeld doorkrijgt als op een mentale televisie. Waarom weet hij dan niet meteen wat het is? Hoe kan zijn tekening dan precies even groot zijn? Zijn uitleg is in tegenspraak met zijn eigen act, terwijl de uitleg hierboven de waarnemingen precies dekt.

  6. Sten Oomen

    @ Rob

    Je bent weer best snel, toch vind ik je analyses niet echt bevredigend, ze hadden scherper gekund.

    Aaron Crow vond ik de beste, dat voorop, en zijn kop stond me ook het meeste aan, hij straalde wel iets ‘mystieks’ uit (maar de show was ds zeker niet mystiek, maar dat zeiden ze ook al). Als Rinke Jacobs komt, ga ik zeker kijken, ik ben een fan! Ik had dat al gehoopt en inderdaad dus.

    Maar je analyse van bijvoorbeeld Mental Carlo had best wat doortastender gekund. Ik denk dat Patty een stroomstootje kreeg. Er was een elektrode op de juiste kant van de stoel geplaatst en op het moment dat hij zogenaamd de man prikte, bediende hij met afstandbediening de geplaatste elektrode. Het was ook ongeveer op die plaats. Dit kan zeker aanvoelen als een scherpe prik en Patty zat al zo hysterisch te doen, die voelt het verschil niet tussen een rozendoorn en een stroomstootje in de hectiek. Ze zei ook: “Ik weet niet wat ik voelde.”

    En zo kan ik die anderen ook nog wel even gaan doorlichten, weet natuurlijk niet hoe het exact ging, maar je kunt overal wel iets op bedenken.

    Ik vond het niet echt spannend, ik kijk er alleen nog maar analyserend naar, dit is alleen spannend voor mensen die nog naïef kunnen kijken. Je weet trouwens toch al dat het wél goed afloopt, iemand live ophangen? Yeah right! Die persoon was dus bij Jensen en zat toen op een stok. En hij zou wel leviteren, Jensen beaamde dat. Wat nep! Trek die stok dan weg zeg!

  7. Jaap

    Ramana weet dus niet waar de veilige strop hangt, hoe weet hij dan welke stapel kaartjes hij moet pakken uit de kist?

  8. Rob Nanninga

    Hij weet wel waar de veilige strop is, maar kan niet zelf bepalen aan welk haakje hij hem hangt.

  9. Jolanda

    Zo’n 30 jaar geleden deed ik mee aan Tweekamp, de Quiz voor Middelbare scholieren. In de studio’s in Hilversum werden op die dag nog meer programma’s opgenomen. O.a. een programma met Uri Geller. Dat werd echter niet op dezelfde dag, dus niet live, uitgezonden. M.a.w. als er indertijd sleutels etc. van televisiekijkers door Geller waren “kromgestraald”, dan was dit niet tijdens de opname gebeurd, maar pas later.

  10. Agno

    @Jolanda,

    Jaja. Tweekamp met Judith Bosch en Dick Passchier. Geweldig! Daar keek ik als jonge jongen ook altijd naar.

    Als het waar is wat je gezien hebt en de opname met Geller was niet eens live, dan krijg ik na 30 jaar alsnog een nare nasmaak. Dat betekent dat vele technici, regisseurs, producers, opnameleiders en niet te vergeten het aanwezige ‘klapvee’, altijd al geweten moet hebben dat het complete nep was. Wat voor contracten hebben die moeten tekenen om ze allemaal hun mond te laten houden?!?

  11. HG Boerenkamp

    Ernstig vind ik opnieuw dat we zelfs bij min of meer serieus te nemen publieke programma’s als dat van Pauw en Witteman dit weer mochten aanschouwen. Een soort halve reclame voor iets dat bij SBS6 gebeurt. En die willen 1. geld en 2. (mooi verdeeld) geld.

    Niks tegen goochelaars uiteraard, maar dat uitgerekend deze man dat podium bij de publieke omroep weer kreeg. (Ik moet nu van het roken af, achteloos mijn gebogen vork van de studiovloer oprapend.) Wat een volksmennerij. Zelfs de zijn naam wel eens eer aandoende Pauw moet warm reading hebben ondergaan. En hij zei het niet! Wat verlegen geglimlach. Met zijn sofa, als ik het goed onthouden heb.

    Ik begin te twijfelen aan elke gevestigde TV-journalistiek. Ook aan good old Witteman onderhand.

    Hoe de goocheltrucs werken, ook leuk, zeker als je daar ook belangstelling voor hebt. Maar hoe werkt dat daar in Hilversum, publieksvoorlichter Skepsis? De stap van scepticisme naar cynisme wordt klein. Wie wil je wat voorlichten als je deze jongens bezig ziet?

  12. Ikkemijzelve

    Hé Gasten, Get a life, learn to enjoy!!!

  13. Niobe

    Let wel, Ramana pakte zelf de strops van linker in rechterhand om zgn. die mevrouw te laten kiezen. Zo kan hij zelf beinvloeden als “hoeveelste” de geprepareerde strop wordt gekozen. Het hele selectie proces is om de illusie (!) van willekeur te geven.

  14. Bouwjaar54.nl

    Tenenkrommend programma! Na de 1e ‘act’ meteen weggezapt. Die Geller is voer voor psychiaters…

  15. Jan Willem Nienhuys

    Op http://frontpage.fok.nl/nieuws/87076
    staan twee filmpjes waar onze Hayashi te zien is. Hierboven heeft Leon geopperd dat een van de kokers scheef stond; dat was bij Pro-7 inderdaad zo, maar daar zat geen mes onder. Het lijkt me ook geen veilige methode. Ik heb mezelf wijsgemaakt dat Hayashi op SBS gewoon onder zijn blinddoek heen keek. De truc met aanraken op afstand (zoals Mental Carlo) wordt op het tweede filmpje heel nauwkeurig uitgelegd. Daar wordt o.a. gewerkt met een geprepareerde kruk waar van achteren een ‘kloppertje’ met enige vertraging omhoog komt (dus niet met een op afstand bediende stroomstoot). De mentalist hoeft alleen maar te kijken of hij dat ziet gebeuren. Omdat de reactietijd van de dame niet nul is (en het publiek natuurlijk ook niet zo vlug zo’n klein tijdverschil in de gaten heeft) lukt het prima.

    Een stroomstoot heeft het nadeel dat je een gesloten circuit nodig hebt. Niet alleen moet je voorspelbaar kunnen zorgen voor een goed contact met een elektrode, maar je moet ook voor een afvoer zorgen, dus goed aardcontact, of nog een elektrode ergens anders. Dat lijkt me niks voor goochelaars om iets te construeren dat zo van toevalsfactoren als ‘goed geleidende kleding’ en dergelijke afhankelijk is.

  16. Rudolf Smit

    Blijkbaar weet Rob Nanninga heel erg veel van goocheltruuks – je zou denken dat-ie een goochelcursus voor gevorderden heeft gevolgd. Daarom wil ik van de gelegenheid gebruik maken hem te vragen de volgende goocheltruuk uit te leggen.
    Die was al weer van een hele tijd geleden; nog in het tijdperk dat verreweg de meeste mensen een zwart-wit TV hadden. Het was een programma van de BBC, dat weet ik nog wel. Een goochelaar vroeg aan het publiek of iemand hem een bankbiljet van één (britse) Pond wilde doneren. Zo geschiedde: iemand overhandigde hem zo’n biljet. Aan de kijkers toonde hij het biljet en wel zo dat iedereen heel duidelijk het nummer kon zien en noteren. Dat deed hij zelf ook. Vervolgens vouwde hij het biljet op, maakte er een propje van, en liet het verdwijnen. Toen pakte hij een vers kippenei, en vroeg aan iemand dat te koken. Gedurende de kooktijd voerde hij een andere akt op. Toen het ei gekookt was en afgekoeld vroeg hij aan het publiek of men het ei wilde pellen. Drie man gingen dat doen. Het ei werd gepeld, en opgesneden. Uit de dooier haalden ze een propje papier te voorschijn dat, opengevouwen, het 1-Pond bankbiljet was met een nummer dat exact overeenkwam met het genoteerde nummer. De donor van het bankbiljet kreeg het terug, weliswaar ietwat verfomfaaid, maar nog bruikbaar. Let wel: bij het pellen van het ei keek de goochelaar op enige afstand toe.
    Rob, zou jij weten hoe die goochelaar dat kunstje flikte?

    P.S. Ik vond het een leuke show, spannend zo nu en dan. Dat het truukjes waren, weet ik ook wel. Dus, waar maken we ons druk over?

  17. Leon

    Ik heb Uri’s lepel- en klokdemonstratie tijdens de show ook nog eens even opnieuw bekeken en het viel mij op dat er op het moment dat de lepels thuis moesten gaan bewegen een dikke bastoon uit de speakers kwam. Sommige TV’s zullen hier wel van gaan trillen en zo de lepels laten bewegen/vallen. Uri had opgeroepen om hard mee te schreeuwen, waardoor dat feit misschien verborgen werd gehouden.

    Ook viel het mij op dat Uri zelf de de klokken/horloges niet goed in beeld liet zien, dus je kon niet zien of ze inderdaad weer waren gaan lopen of dat ze de hele tijd al liepen. En dat horloge van HenkJan had Uri kennelijk al een week in z’n bezit, waardoor hij het in de tussentijd had kunnen laten maken bij een horlogemaker.

  18. Jan Willem Nienhuys

    Dit is niet de plek om niet-vertoonde goocheltrucs die niks met Geller te maken hebben uit te leggen, lijkt me.

    Bij het Skepsiscongres hadden we mentalist Rinke die in minder dan een uur tijd een flink aantal acts vertoonde; iets dergelijks hadden we ook wat langer geleden toen Marc Braem optrad.

    Wij maken ons druk over de manier waarop dit goochelaarsconcours wordt opgeblazen tot een soort van hommage aan een goochelaar die het verkeerde pad is opgegaan.

    Elke goochelaar-mentalist staat bloot aan de verleiding om toe te geven aan de wensen van zijn publiek dat naar toverij hunkert. Een van de Skepsis-supporters van het eerste uur was een goochelaar die kort na de Tweede Wereldoorlog was opgehouden met mentalistentrucs omdat hij belegerd werd door vrouwen die hem smeekten om als helderziende te vertellen waar hun zoon/man/vader gebleven was.

    Geller heeft niet alleen maar als onderdeel van een act een magisch sfeertje opgeroepen, maar heeft buiten het theater talloze mensen ernstig benadeeld.

  19. Sten Oomen

    @ Rudolf

    Dat is anders wel een markante goochelaarstruc die je noemt. Er is altijd een verklaring, ook al denk je er niet aan. Maar ik zou daarvan de verklaring wel willen weten!
    Soms gaat er iets aan een show vooraf zoals bij Rinke Jacobs, die op het Skepsis congres zijn kunnen demonstreerde. Het publiek is dan al voor de show bewerkt.

    @ JW

    Jan Willem, ik denk toch nog steeds aan een stroomstoot. De manier waarop Patty opveerde, komt overeen met een toegediende stroomstoot, de reactie is onwillekeurig en niet te beheersen. Mental Carlo kon ook geen risico nemen met ’suggestie’ zoals Agno suggereerde (slappe verklaring!), want je moet gewoon zeker weten dat iemand reageert en het toedienen van een elektrische prikkel is een methode die zeker effect sorteert.

  20. Sten Oomen

    @ Rudolf

    Ik denk trouwens wel dat ik de verklaring weet van je truc: het gaat om het nummer van het bankbiljet. De goochelaar had twee identieke bankbiljetten (met dezelfde nummers!), een zit er al geprepareerde ei, de ander heeft hij in zijn zak. Op het moment dat iemand uit het publiek hem een bankbiljet van een pond overhandigd, verwisselt hij deze razendsnel zoals goochelaars kunnen, en toont het publiek het bankbiljet met het gekloonde nummer. Het derde bankbiljet uit het publiek zal vanaf nu wegblijven.

    Het is geen kunstje om het geprepareerde ei te koken en het publiek te verbazen met het nummer dat je gekloond had.

    Ow ja, natuurlijk is een van de gekloonde bankbiljetten nep, hij zorgt ervoor dat de persoon in het publiek een écht bankbiljet (het origineel voor de kloon in het ei) terugkrijgt, zodat die niet kan zeggen dat die vals is.

  21. Martien

    Ik heb het stukje met de stroppen gemist, wordt er gecontroleerd dat de ‘andere” stroppen WEL sterk zijn? Alle stroppen hadden een zwarte manchet, dus je kan theoretisch alle stroppen zwak maken.

  22. Rob Nanninga

    Een van de touwen bestond uit twee delen en werd door magneten bij elkaar gehouden. Dat liet Ramana aan het begin zien. Een andere amateurgoochelaar in de Duitse Urishow gebruikte dezelfde attributen, maar zonder de genummerde kaarten en haakjes. Daar ging het bij Ramana mis. Ik zag ook al eens hoe hij bij Jensen twee stokoude trucs liet zien, waaronder een truc waarbij je een heleboel naalden uit je mond haalt die aan een draad zijn geregen. Je moet de naalden een voor een tevoorschijn laten komen, maar Ramana trok per ongeluk het hele pakje uit zijn mond! Jensen deed alsof het een wereldtruc was, terwijl het eigenlijk nog niet goed genoeg was voor tussen de schuifdeuren.

  23. Simon Bakker

    Ik ben zelf semi-professioneel goochelaar, en heb al jaren een passie voor het mentalisme.

    Ondanks dat ik het programma erg leuk vond om naar te kijken komen mijn angsten uit. Mentalisme wordt ineens algemeen goed, en iedereen gaat ervan uit dat het ’simpele trucs’ zijn. Vervolgens verschijnen overal op het internet verklaringen voor hetgeen men gezien heeft.

    Het begrip ’simpele truc’ bestaat niet. Er komt zo ontzettend veel kijken bij de uitvoering van dingen als die u zaterdagavond gezien heeft. Ik waardeer het feit dat Rob aangeeft dat hij verder geen methodes gaat proberen bloot te leggen, maar eerlijk gezegd snap ik al niet waarom het in dit geval is gebeurd. Geen van deze kandidaten hebben geclaimd (in tegenstelling tot Uri Geller) dat ze over paranormale krachten beschikken. Daarnaast zullen lezers zullen denken dat dit de enige manieren zijn waarop iets gebeurt.

    Er zijn uiteraard talloze wegen die naar Rome leiden. Van pure manipulatie tot daadwerkelijke psychologische beïnvloeding. De act van Hayashi bijvoorbeeld heb ik enkele keren uitgevoerd zien worden op een wijze waarvan ik versteld stond. Geen verklaring mogelijk.

    Ik heb soortgelijke verklaringen eerder gezien op deze website na een optreden van Rinke Jacobs op de Skepsis-dag. Dit lijkt me niet erg plezierig voor de artiest die uitgenodigd wordt en alles in een performance stopt. Uiteraard bekijk ik dingen vanuit een andere invalshoek, maar toch…. [Simon Bakker liet de redactie weten: "Ik heb het uitgezocht en ik heb mij inderdaad vergist. Het artikel waarin gegist wordt naar de methoden die Rinke Jacobs gebruikt kwam van een andere website. Het is geschreven door een bezoeker van de Skepsisdag. Mijn excuses hiervoor.- Red.]

    Nogmaals: geen van deze kandidaten hebben geclaimd dat ze over paranormale krachten beschikken. Dit is gewoonweg entertainment, laat je verrassen en geniet ervan. Daarnaast confirmeerde Patty Brard wel degelijk dat Owen het bij het juiste end had. En het volgende klinkt uit de mond van een goochelaar waarschijnlijk ongeloofwaardig, doe ermee wat u wilt: maar Owen heeft dezelfde demonstratie (weliswaar zonder het bord) bij mij en mijn vriendin uitgevoerd en was hierin succesvol. Daarnaast heb ik hem dit nogmaals zien doen bij een optreden op een beurs waarin hij weer succesvol was.

    De reden dat vele professionele mentalisten hun kunnen angstvallig bij het grote publiek weg houden is precies datgene wat onder andere in dit artikel is gebeurd. Speculeren over methoden, terwijl het ‘artistieke’ gedeelte even vergeten wordt.

    Uiteraard is dit een site van skeptici, en een ‘lekenpubliek’ is uiteraard erg nieuwsgierig. Toch wilde ik dit even kwijt. Doet u ermee wat u wilt.

    met vriendelijke groet;

    Simon Bakker

  24. Sten Oomen

    Beste Simon.

    Ik begrijp je reactie, maar misschien moeten niet wij, als mondig publiek, maar de goochelaars en mentalisten zich aanpassen. Je kunt de tijdgeest niet tegenhouden, mensen worden steeds alerter en slimmer. Niet op de laatste plaats omdat bijvoorbeeld instanties als Skepsis grondig analyseren.

    Ik zelf zie niet in waarom trucs geheim gehouden moeten worden, wie heeft het recht om dat te eisen?
    Als iemand hier of ikzelf een verklaring bedenkt en die graag wil geven, dan is dat de vrijheid die je volgens mij hebt.

    Ik denk gewoon dat de mentalisten beter moeten worden, niet dat het publiek zich maar gewild dom moet blijven opstellen.

  25. Jan Willem Nienhuys

    Ik heb Owen Darque meegemaakt tijdens een aflevering van Kopspijkers, waar hij moest demonstreren wat het lezen van lichaamstaal allemaal vermag. Het was heel bijzonder tot ik de proefpersoon uit het publiek na afloop op een terras tegenkwam (niet toevallig, want ik fietste er langs, zag haar zitten, en nam de gelegenheid te baat om een praatje te maken, en ook om iemand de bos bloemen cadeau te doen die ik gekregen had). Ik ga niet vertellen hoe O.D. het deed.

    Aan de andere kant, goochelaars die meedoen aan een Gellerpromotieact, nemen bewust het risico dat critici het gaan navlooien.

    Na afloop van het Skepsis-congres waren voor diverse insiders de sommige trucs tamelijk duidelijk, maar die hebben niet alles verteld wat ze wisten. Zo hoort het ook.

    Een opmerking over Patty Brard: dat leek me zo’n zenuwpees dat uit de heftigheid van haar reacties onder de gegevsn omstandigheden helemaal niets is te concluderen.

  26. Sten Oomen

    @ Jan Willem

    “Na afloop van het Skepsis-congres waren voor diverse insiders de sommige trucs tamelijk duidelijk, maar die hebben niet alles verteld wat ze wisten. Zo hoort het ook.”

    Dit begrijp ik niet, jij, en jullie, van Skepsis, analyseren altijd hoe iemand iets doet, en nu houd uitgerekend jij je opeens aan een niet-vertellen code?
    Wat ik zei tegen Simon: wie heeft het recht van een ander te eisen, of te verwachten, dat die zijn of haar gedachten over hoe iets werkt niet mag vertellen?

  27. Rob Nanninga

    @ Sten
    Als je weet dat het een truc moet zijn, dan hoeven wij verder niks meer uit te leggen. Het is alleen van belang om mensen die geloven dat mentalistentrucs paranormaal zijn (en dat zijn er nog veel), beseffen hoe gemakkelijk ze om de tuin kunnen worden geleid. Wie meer van mentalisme wil weten, moet zelf maar een beetje moeite doen om zich daarin te verdiepen.

  28. Sten Oomen

    @ Rob

    Ik moet jullie dan ook van harte bedanken voor al jullie analyses, want die scherpen wel het brein.

    Een artikel in de Skepter over hoe verre dokters zogenaamd opereren door hun handen in mensen te steken, vond ik ook inzichtgevend.

    Jullie doen dus goed werk, als jullie nu maar eens open zouden staan voor de mogelijkheden van de geest. Rob, je leeft door, dat bedoel ik er mee, ook als je je fysieke jas uitgedaan hebt.

    Hoe dan ook zie ik niet in waarom ik niet hardop mentalisten en goochelaar trucs mag verklaren. Ik verkondig ze niet als waarheid, ik geef ze alleen aan als opties.

  29. Jan Willem Nienhuys

    Ik ben het met Rob eens. Ik heb niks tegen fantasie en dergelijke, als die zich als zodanig presenteert, integendeel.

    Maar fantasie die zich als echt voordoet, dat kunnen we niet uitstaan. Niet alleen omdat het ‘kijkers- of lezersbedrog’ is maar omdat deze fantasten het zelden daarbij laten. Geller heeft flinke schade aangericht. Allerhande behandelaars richten ook niet geringe schade aan. Ik werd zojuist gebeld door een tamelijk wanhopige vrouw waarvan de familie in een soort sekte terecht is gekomen die de mensen uit elkaar drijft met incestbeschuldigingen (het soort van dingen dat Derek Ogilvie ook doet), dit keer als ik me niet vergis met een zelfbedachte variant van familie-opstellingen.

  30. Sten Oomen

    @ Jan Willem

    Ik houd ook uitermate van eerlijkheid. Een mentalist zou zijn ver ontwikkelde ‘hand- en geestkunde’ ook ten nadele kunnen gebruiken, en een naïef iemand oplichten (ik bedoel: in zijn privé leven), waarom zou je dan als individu niet mondig en hardop de opties mogen benoemen?

    Dit is voor mij trouwens niet het argument hoor, ik zie gewoon niet in dat de één van de ander verwacht dat die, omwille van zijn show, maar even de boel niet verraadt. Ja, misschien ben ik wel een spelbreker. ;-)

    Ander vraagje: komt er nu ook nog een vrouw of meerdere in de mentalistenshow, waarom zijn het allemaal mannen tot nu toe?

  31. Simon Bakker

    @ Sten Oomen:
    Uiteraard heb je gelijk. In het informatietijdperk van tegenwoordig is het steeds moeilijker voor ons goochelaars/mentalisten. Zolang ergens geen patent is op aangevraagd is er inderdaad weinig aan te doen.
    Sommige van mijn collega’s zijn van mening dat dit soort programma’s alleen maar meer boekingen oplevert. Op zich een goed punt, maar ik had liever gezien dat er een stukje exclusiviteit behouden werd. Ik hoop alleen dat het artistieke gedeelte van de acts ook een beetje gewaardeerd is.

    Naar mijn weten komen er geen vrouwelijke mentalisten in het programma van SBS. Waarom dat is weet ik niet precies. Wel fascinerend. Er zijn vele discussies over gaande binnen het wereldje.

    met vriendelijke groet;

    Simon Bakker

    [noot JWN: ik heb alle verwijzingen naar een door SB betreurde formulering op diens verzoek ausradiert.]

  32. Simon Bakker

    Beste Jan-Willem,

    Bedankt voor het aanpassen van het bericht. Ik bedoelde dat de informatie uit mijn bericht van 12.12 beter aangepast kan worden omdat de informatie niet klopt.

    De informatie die uit mijn vorige post verwijderd (waarin ik zeg dat ik me vergist heb)is had wat mij betreft kunnen blijven staan.

    Simon Bakker

  33. Sten Oomen

    @ Simon

    Bedoel je deze analyse op de website Grenswetenschap?: http://www.grenswetenschap.nl/permalink.asp?grens=799

    Dat is niet geschreven door een bezoeker van de Skepsisdag, maar het is mede geïnspireerd op mijn verslag van die dag en van de zeer onderhoudende Rinke Jacobs:

    http://www.stenoomen.nl/blog/31/Skepsis_Congres_28_oktober_2006.htm

    Simon, als mentalist moet je gewoon de rest ver vooruit zijn, het kan niet anders, en je zult een heel arsenaal aan zaken moeten instuderen. Niemand heeft jou verplicht dit beroep te kiezen, maar in elke beroepsgroep wordt het steeds moeilijker succes te hebben omdat de concurrentie ‘moordend’ is.

    Groetjes

  34. Bart

    ik heb de show van Geller zelf niet gezien. Wel z’n optreden bij Pauw en Witteman.

    Het is jammer dat Pauw en Witteman niet wat kritischer waren maar zich lieten meeslepen in de trucs van Geller.

    Hoe dan ook zal Geller de tekening van Witteman wel al gezien hebben en bij Pauw beperkte hij de gedachten al vooraf door te zeggen dat hij aan iets moest denken waar hij boos over was geweest. Blijkbaar was hij daarvan op de hoogte.

  35. Jan Willem Nienhuys

    @ Sten & Simon

    toevallig wist ik (ik ben het nu weer half vergeten) ongeveer hoe de telefoonboektruc werkt die Rinke Jacobs bij ons vertoonde. De schrijver het congresverslag in Skepter wist het zeker. Die heeft het niet onthuld. Ik ga maar een tipje van de sluier oplichten: het was beslist NIET een van de methodes die in detail op die grenswetenschapsite werd uitgelegd. Ik laat het bij de conclusie van onze auteur: ‘Jacobs is nog jong, maar zijn beheersing van het vak is reeds groot. Veel van wat hij doet is ongetwijfeld alleen maar mogelijk door een eindeloze oefening.’

  36. Sten Oomen

    @ JW

    Zou ik ook zeggen als je Rinke’s kunst niet wilt verraden. ;-)

    Ik herinner me dat de Rinke’s kunst mij verraden is door iemand, ik weet niet meer wie. Rinke had van te voren al de betreffende persoon uit het publiek gevraagd op een bepaalde bladzijde een adres en telefoonnummer uit te kiezen……………….en op te schrijven…. het was doorgedrukt op een papiertje, Rinke heeft het daarna uit zijn knappe hoofd geleerd.

  37. Jorrit

    “Er zit een telefoonteam klaar om de meldingen te noteren, maar de oogst lijkt nogal schraal te zijn.”

    Het gaat zover dat ik zelfs hierin niet geloof. Ik heb het programma opgenomen en zag tot mijn grote verbazing dat de jongen linksvoor al lekker aan het bellen was terwijl de presentatrice die ervoor stond het nummer nog bekend moest maken!

  38. Kees

    De vijf acts in de eerste aflevering van “De Nieuwe Uri Geller” (zie http://denieuweurigeller.bestelinks.nl voor meer informatie over dit mentalistencircus) vond ik heel vermakelijk. Het hysterische gedoe eromheen had van mij achterwege mogen blijven, want hoe meer je als presentator gaat vertellen hoe bijzonder het allemaal is, des te meer mensen zullen aantonen dat het niet bijzonder is. Wat er op dit forum nu gebeurt is nu precies wat SBS 6 wil. Er zijn grote commerciële belangen mee gemoeid! De mensen moeten kijken. En dat doen ze als iets controversieel is.

    Ik heb vernomen dat diverse Nederlandse mentalisten van naam en faam benaderd zijn voor deelname aan het programma, maar dat ze daarvoor hebben bedankt omdat ze zich niet konden vinden in het format dat door SBS 6 voor veel geld gekocht is.

    Het programma moest doorgang vinden. Daarom heeft SBS zijn toevlucht moeten zoeken tot diverse goochelaars die zich nu presenteren als mentalisten. Ze zijn daarbij gecoached door de Belgische mentalist Jan Bardi, die voor deze klus is ingehuurd door SBS 6.

    Er waren te weinig Nederlandse kandidaten. Daarom moest SBS 6 zijn toevlucht zoeken tot buitenlandse deelnemers. Aaron Crow is geen Nederlander, maar Belg. Verder is een deelnemer aan de Duitse versie (Hayashi) van de show ingehuurd om aan het vereiste aantal van tien gekwalificeerde kandidaten te komen. Het is dus niet verwonderlijk dat deze Japanner van Uri Geller immuniteit verkreeg voor de vertoning van een standaardtruc (die hij overigens wel heel goed en geloofwaardig bracht!). Dat hij immuniteit zou krijgen van Geller is natuurlijk gewoon opgenomen in de overeenkomst die hij heeft getekend.

    Het maakt SBS 6 waarschijnlijk niet veel uit of het publiek de show waardeert of niet, zolang er maar naar gekeken wordt en erover gepraat en geschreven wordt (reclame-inkomsten!). In deze zin was de eerste aflevering een groot succes: meer dan anderhalf miljoen kijkers, en op internet al vele duizenden berichten met meningen over de show.

  39. Koen

    Het was een liveuitzending? Ik moest al meteen lachen, omdat de ondertiteling vaak sneller was dan Uri zelf.

  40. Sten Oomen

    @ Koen

    Er zitten enige seconden satelliet tijd tussen, dus simultaan vertaling is wel mogelijk hoor. Tolken doen trouwens ook niets anders.

  41. Jan Willem Nienhuys

    Er werd gewerkt met een bekende techniek, nl. een kleine vertraging, van pak hem beet 30 seconden waarin de vertaling kan worden ingetikt. Als de betrokkene dan weinig zegt en het vertalen erg makkelijk is, kan de vertaling wel wat eerder klaar zijn.

  42. Sten Oomen

    @ Jan Willem

    Ha ha Jan Willem, dat is toch mooi hè! Allebei op precies dezelfde tijd een bericht met dezelfde strekking. Volgens jou weer toeval hè! :D

  43. Pennywise

    leuke analyse..

    enkele aanvullingen.

    trucje met de messen:
    http://www.stolina.de/cgi-bin/shop.pl?f=NR&c=1989&t=item_2002

    denk idd dat hij een doorzichtige blinddoek heeft.
    als hij vraagt aan Patty of ze wat ziet, houd hij de blinkdoek een paar cm voor haar ogen waardoor ze er idd niet doorheen kan kijken.
    als je echter de blinddoek strak omdoet, kun je er makkelijk doorheen kijken..

    Owen: boring…. om nog een beetje indruk te maken had hij beter iemand uit het publiek kunnen nemen.
    verder erg slecht geacteerd en met te overdreven emo sfeer.

    Uri: toch knap na 30 jaar hetzelfde trucje opvoeren waarvan al tig keren aantoonbaar is bewezen hoe het werkt..

    Aaron Crow.. Appeltje eitje.
    pijl verlaat de boog niet, als hij loslaat klapt de pijl in tot in het handvat waar de laser zit.
    laser gaat dan uit.(en activeert remote om pijl op bord omhoog te klappen en appel te splijten)

    appel splijt door mechanisme in plankje.

    pijl veert uit het bord omhoog vanuit verticale positie.:

    duidelijk te zien als je slomo afspeelt: VIDEO
    tijd 55:36

    Mental Carlo:
    Echt triest….
    als je kijkt in slomo op 1:07:04 zie je hem zijn visdraadje vastknopen.
    vervolgens zie je het draadje voor de spotlight zweven op: 1:07:07

    doordat hij het draadje gebruikt zweeft hij bij patty met het blaadje tot bijna aan haar linkerhand om met haar aan te kunnen raken met draadje aan haar rechterhand.

    wat de doorn aangaat, leek me toch echt wel een elektroshock welke hij activeert vanaf de stoel van Alberto terwijl hij hem prikt op 1:11:00
    je hoort het zelfs gewoon knetteren!!

    Ramana: jammer idd voor hem dat ze de bovenste trok..

    zit me nu al tye verheugen op deel 2! :D

  44. Sten Oomen

    @ Pennywise

    Zo zo, dat doe je grondig.
    Jeetje, dat met die messen staat zelfs gewoon online!

    Leuk! Een medestander voor mijn elektro shock theorie! :-)

  45. Rob Nanninga

    Een stroomstoot door Patty’s billen, met een bedieningsknopje onder de stoel van Alberto, lijkt mij ook de beste verklaring. Niet omdat er zoveel aanwijzingen voor zijn, maar omdat er weinig andere mogelijkheden waren.

  46. Jan Willem Nienhuys

    Het wordt nu wel echt technisch: voor stroom heb je een circuit nodig, maar je zou het ook met ’statische elektriciteit’ d.w.z. een ontlading van een condensator kunnen realiseren, dat zou ook het ‘knetteren’ beter verklaren. Dan krijg je hetzelfde effect als wanneer je bij droog winter weer over bepaalde vloeren loopt en dan een deurknop of zou aanraakt.

  47. Rob Nanninga

    Van de ene bil naar de andere, kan dat geen circuit zijn? Maar misschien is jouw verklaring nog wel beter. Of schoof er een naald uit de stoel? etcetera

  48. Mark Stijnman

    Proberen uit te puzzelen hoe een truc zou kunnen werken heeft er volgens mij altijd een beetje bij gehoord. Zelfs als je de truc doorhebt (of denkt door te hebben) kun je nog steeds respect hebben voor de inventiviteit van de performer, of de manier waarop hij het klaarspeelt, of de presentatie.

    Dit is echter niet het geval bij Geller. Het handjevol trucs dat hij doet krijgt alleen nog maar aandacht omdat hij nog steeds volhoudt dat het allemaal paranormale gaven zijn (hoewel hij inderdaad wat lijkt terug te krabbelen), niet omdat het zulke indrukwekkende trucs zijn. Het reproduceren van een tekening is een goed voorbeeld: in principe een leuke truc, en er zijn ongetwijfeld 1001 manieren waarop je het zou kunnen doen (Randi heeft er ook een paar laten zien). Een goede goochelaar laat je in het ongewisse over welke manier het zou kunnen zijn. Geller gaat er juist extra op wijzen dat hij het overgetrokken heeft, terwijl hij beweert dat het allemaal telepathie is… Sorry hoor, maar daar gaat mijn respect.

  49. Leon

    @Simon Bakker: Jij maakt je druk over het feit dat wij geen respect voor goochelkunst en de moeilijkheid van de performance zouden hebben. Voor mij geldt dat in ieder geval niet, hoor. Ik geniet juist altijd heel veel van goochelvoorstellingen en heb zeer veer respect voor het vak van goochelaar. Vaak echt vakwerk en heel entertainend. Maar in deze show worden er serieuze claims gedaan dat er echt iets paranormaals gebeurt. En dat blijkt dus helemaal niet zo te zijn. Daar komt nog bij dat ze helemaal geen moeite lijken te doen om te verhullen dat het truuks zijn. Ik heb toch vaak shows van Copperfield of Klok op TV gezien en daar zie je echt niet zo duidelijk hoe de truuk werkt.

    Jij verdedigt de kandidaten door te zeggen dat ze niet geclaimd hebben dat ze over paranormale krachten beschikken, maar indirect claimen ze dat natuurlijk wel. Als je meedoet aan een show die helemaal draait om het zoeken naar DE opvolger van de bekende mentalist Uri Geller, dan claim je toch dat je zelf ook een mentalist bent? Uit de reactie van Kees begrijp ik dat ze onder de “echte” mentalisten geen kandidaten konden vinden en zo bij “normale” goochelaars zijn uitgekomen. Maar toch vind ik dat je als goochelaar je reputatie te grabbel gooit als je met zo’n show meedoet.

  50. Rob Nanninga

    Geller zegt eerst dat hij zelf niet weet wat hij heeft getekend (een sigaret), wat opmerkelijk is, omdat hij het meteen daarna over roken wil hebben. Paul Witteman had hem al een bruggetje gegeven. “Ik heb voor de uitzending een tekening gemaakt,” zei Witteman (of woorden van gelijke strekking). Hij zei niet: “Uri heeft mij een tekening laten maken.” Witteman suggereerde dat Uri niet in de buurt was en hielp zijn gast op die manier een beetje mee, zoals Jensen eerder ook deed.

    @ Leon
    Had je de eerste alinea van mijn stukje nog niet gelezen? Een mentalist is per definitie een goochelaar.

  51. Sten Oomen

    @ Leon

    Geller zegt aan het begin van de uitzending dat er geen claims worden gedaan dat er iets bovennatuurlijks aan de hand is. Daarmee dekt hij zich in en dat mag, is juist goed.

    That says it all. Wel kan Geller verweten worden dat hij die stoffige truc met de horloges weer uitvoert en daar wel een claim op neerlegt. Eigenlijk past deze truc van hem totaal niet in de show, en ik heb er dan ook met afkeur naar gekeken (naar Geller’s horloge gedeelte). Het diende de show niet en Geller doet er beter aan, mijns inziens dan, af te stappen van zijn paranormale claims.

    Maar je commentaar raakt wel de kern van het probleem. De titel van het programma (“nieuwe opvolger van Geller) is namelijk fout of Geller moet gewoon erkennen dat hij een goochelaar/mentalist is, dan klopt het weer.

    Ik zie Rinke Jacobs nou echt geen paranormale claim neerleggen volgende week, of dan ten hoogste op de twinkeling in zijn ogen. ;-)

  52. Mark Stijnman

    @Rob Nanninga: Het viel mij juist op dat Jensen zei dat hij goed had opgelet dat Geller niet keek – oftewel, Geller bevond zich in dezelfde ruimte tijdens het maken van de tekening.

  53. Rob Nanninga

    @ Mark
    Geller vroeg eerst of Jensen een tekening had gemaakt, waarmee hij wou suggereren dat hij er niet bij was.

    Maar Jensen zegt: “Uri heeft mij van tevoren een tekening laten maken. Hij heeft het niet gezien. Ik heb echt gekeken dat hij het niet gezien heeft. Ik heb het snel opgevouwen (dat heeft hij ook gezegd), ik heb het in mijn achterzak gedaan.”

    Daarmee is het voor de oplettende kijker inderdaad duidelijk dat Geller de instructies gaf en in de buurt was. Jensen deed het wat dit betreft beter dan Witteman.

  54. Agno

    Heb net de Jensen en P&W uitzending bekeken en het is opvallend hoe de truc volgens precies hetzelfde protocol uitgevoerd wordt. Gezien de exacte overeenkomst van beide tekeningen, lijkt het erop alsof het de originele tekening door- of afgedrukt is op een ander vel. Uri draagt dan een speciale bril waarmee hij het ‘onzichtbare’ carbon kan zien. Er kan natuurlijk ook een simpel technisch trucje met de pen uitgehaald zijn. Je hebt tegenwoordig pennen die zelf lezen wat ze schrijven en dat draadloos doorgeven. Als orientatiepunt gebruik je dan datgene wat als eerste getekend wordt (meestal het contour). Alles wat daarna volgt is eenvoudig te relateren aan het contour (bijv. de rook van de sigaret). Er is helaas niet bekend met wiens pen Witteman en Jensen hun tekening gemaakt hebben…

  55. Arjan

    Ik vond de truuk van Owen Darque eigenlijk juist het best. Deze kon ik zelf niet verklaren en vond hier ook niet in de reacties echt een bevredigende verklaring.

    De naam van de broer van Patty kon uit de media zijn gehaald, maar het is natuurlijk wel erg tricky om voor een paar miljoen kijkers te gokken dat Patty echt de naam van haar broer ging noemen. Het raden van het hart is eveneens zoiets. Je kunt er wel op gokken dat een roze dragende vrouw snel een hart kiest, maar daar op gokken met zoveel kijkers? De combi is ultiem.

    Misschien mis ik wat en is hij daarom ook niet door….

  56. Mark Stijnman

    @Agno: jewel, Jensen vraagt of er soms een camera in zijn pen zat, en Geller zegt dat het een gewone pen is, die Jensen mag houden. De pen komt dus inderdaad van Geller. Het is redelijk om aan te nemen dat dit bij Pauw & Witteman ook het geval was.

    Volgens mij gaat het Geller er gewoon om dat een pen gebruikt wordt die een duidelijke indruk op het papier of karton eronder achterlaat. Allerlei technische trucjes zijn dan niet eens nodig. Nog een aanwijzing dat het waarschijnlijk gewoon om overtrekken van pen-indrukken gaat: Geller houdt het papier schuin in beide clips, waarschijnlijk om de indrukken beter te zien. Uiteraard mag de oorspronkelijke tekenaar het papier niet zien tot hij netjes alle indrukken met dikke stift heeft over getrokken. Het zou interessant zijn om de tekening van Jensen van dichtbij te kunnen zien: Geller merkt op dat hij de ballen gemist heeft, dus als het een truc is, is daar aan te zien of er nog indrukken, of UV-inkt of iets dergelijks te zien is op het karton.

    Veel trucs zijn erop gebaseerd dat mensen vaak veel te ingewikkeld denken, terwijl de waarheid vaak veel simpeler is. Daarom is het ook zo moeilijk voor een goochelaar om voor kinderen op te treden – die denken veel directer.

  57. Jan Willem Nienhuys

    @ Arjan

    ik denk dat mentalisten als het even kan, niks van het toeval laten afhangen, bijvoorbeeld via een vorm van hot reading hun kansen op succes verhogen. Dat kan voor waarzeggers die maar een paar hits tussen veel missers nodig hebben om een impressie te creëren, maar niet voor een performer die met kans 1 een effect wil teweegbrengen.

    In het algemeen, als je een goochelaar te slim af wilt zijn, is het een goed idee om onder geen enkele omstandigheid behulpzaam aangeboden pen, papier, onderleggers enzovoort van hen of hun medewerkers aan te nemen. De meeste mensen hebben echter niet altijd pen en papier bij zich of denken er niet aan, vanwege de social engineering methoden van de mentalist (die maken onderdeel uit van de techniek). In een van die Duitse uitzendingen zag je dat een beter voorbereide talkshow host iets beter had opgelet en een tekening maakte die Uri Geller niet kon natekenen.

    Een goede mentalist heeft ook niet 1 truc, en als de proefpersoon niet meewerkt, moet-ie het kunnen opvangen, eventueel met een andere truc.

    Ik was eens ‘assistent uit het publiek’ bij Randi tijdens een skeptisch congres. Een dag tevoren had een andere skepticus me een trucje met een dun nylonkoord geleerd. Randi zat daar, en wilde dat ik zijn handen vastbond. Hij zei: ‘I don’t suppose you have a rope with you.’ Ik zei: ‘No, or actually yes!’ en ik haalde dat dunne koord tevoorschijn dat nog in mijn colbertzak zat. Dat was niet de bedoeling. Onderdeel van de truc was kennelijk dat je een tamelijk dik koord gebruikt. Als goochelaar moet je ook kunnen omgaan met situaties dat de assitenten toch iets anders doen dan waar je op rekent.

  58. Muriel

    Ik ben professioneel goochelaar en het valt mij op dat ook intelligente mensen vaak redeneren dat als je voor een goocheltruc geen verklaring kunt bedenken, die er ook niet is. Dan zal het wel een wonder zijn, wordt opvallend vaak gedacht.
    Ook in deze discussie wordt er koortsachtig gezocht naar een oplossing. Waarom? Als je je niet jarenlang verdiept in de techniek van de goochelkunst vind je bijna nooit uit hoe het precies werkt. Maar het blijven goocheltrucs.

    In ons werk hoor ik soms ook de meest bizarre verklaringen voor onze trucs. Ik vind dat overigens bijzonder vermakelijk, maar de goede oplossing heb ik nog niet gehoord.

    Er wordt in deze discussie wel gezegd dat de oplossing voor een goocheltruc vaak simpel is. Ik verzeker je dat dat niet het geval is. Als je geen goochelaar bent, kun je je niet voorstellen hoe ver goochelaars soms kunnen gaan om een effect te bereiken.
    De mensen in deze show zijn allen goochelaars die goocheltrucs uitvoeren. Dat weet ik, want ik ken een aantal deelnemers persoonlijk. De meesten pretenderen nooit paranormale krachten te hebben. Dat wordt alleen gesuggereerd door het programma, hoewel het nooit wordt uitgesproken. (heel slim!) Logisch ook, want wonderen trekken natuurlijk meer kijkers dan goocheltrucs!

  59. Rob Nanninga

    Wat betreft de tekeningen die Geller presentatoren voor de uitzending laat maken, kunnen we slechts speculeren, omdat we niets te zien en te horen kregen over de omstandigheden waaronder dit gebeurde. Als Geller de presentator op een geschikt moment een vel papier gaf met als onderlegger iets dat hij bij zich had, dan hebben we geen gecompliceerde verklaring meer nodig. (Jensen stond vermoedelijk terwijl hij tekende, want anders had hij de tekening niet zo makkelijk in zijn achterzak kunnen stopppen, zoals hij vertelde. Om staande iets te tekenen op een papier, heb je een onderlegger nodig.)

  60. Sten Oomen

    @ Muriël

    Leuke foto’s op jullie website, ik zie dat humor bij jullie een grote rol speelt…dat zie je niet bij veel goochelaars en mentalisten of toch?

  61. Sten Oomen

    @ Jan Willem

    Hoe liep dat dan af bij Randi, was hij kwaad op je omdat je hem afgetroefd had?

  62. Jan Willem Nienhuys

    @Sten
    Welnee, hij zei iets van ‘Nee dat is niet zo geschikt’ (onder gelach van de zaal, allemaal skeptici onder elkaar) en produceerde een eigen touw. Ik drong er ook niet op aan om mijn koord te gebruiken. Hij legde ook uit dat onderdeel van de illusie is dat hij er klein en zwak uit ziet en dus als weerloos in vergelijking met een veel langer iemand die bovendien een heel dik touw heeft. (Dan is de verrassing groter als hij enkele seconden later zich zonder enige moeite uit de boeien bevrijdt. Toen Randi nog jong was, deed hij net als Houdini ontsnappingsacts.)

    @Muriel
    Bedoel je dat als SBS6 er een gewoon mentalistenconcours van had gemaakt, met twee maal zoveel deelnemers in de helft van de tijd, zonder die Geller erbij, het niet zoveel kijkers getrokken zou hebben?

  63. Muriel

    @ Sten

    Nee, comedy en goochelen in combinatie is zeldzaam en komisch mentalisme? Dat bestaat niet. Gaat ook niet samen denk ik, hoewel er volgende week een duo meedoet, Rob en Emiel die iets bijzonders met het genre hebben gedaan. Ik weet echter niet wat ze in de uitzending gaan doen.
    Maar let wel: bij komisch goochelen is het goochelgedeelte vaak onder de maat, maar bij ons is het juist van heel hoog niveau, en daarom staan wij met name internationaal hoog in het vaandel.

    @ Jan Willem

    Dat weet ik zeker! Veel mensen hebben een afkeer van goochelen, en 6 mentalisten na elkaar is ook ongelofelijk saai, maar als de suggestie wordt gewekt dat hier iets paranormaals gebeurt is het een heel ander verhaal, en zitten volksstammen aan de buis gekluisterd.

  64. Mark Stijnman

    @Muriel: zoals ik zei, het speculeren hoort er volgens mij gewoon een beetje bij. Sommige mensen willen nou eenmaal graag werken hoe alles werkt. Overigens maakt het voor mijn plezier hierin eigenlijk niet eens zoveel uit of ik het goed heb. Ik ga er trouwens ook vanuit dat er vele manieren zijn om een bepaald effect te bereiken, dus ik zal er vaker naast zitten dan het goed hebben. Ook dat hoort er allemaal bij.

    Wat eenvoud betreft, een uitleg kan eenvoudig zijn, maar ik ben me er terdege van bewust dat de uitvoering daarvan vaak alles behalve simpel is en veel oefening vergt. Zoals ik al zei in een eerder bericht, ook als je de truc doorhebt (of denkt door te hebben) kun je nog steeds bewondering hebben voor de uitvoering – soms zelfs nog meer, als je weet wat er allemaal bij komt kijken.

    Het programma vermijdt inderdaad angstvallig enig standpunt in te nemen. Slim is het wel, en logisch ook, maar of het helemaal netjes is…

    Overigens vind ik het jammer dat er geen professionele illusionist in de jury zit. Ik zou wel graag van iemand die er verstand van heeft willen horen of de trucs die ze opvoeren bij wijze van spreken uit “Goochelen voor Beginners” komt of dat ze juist creatief zijn geweest, bijvoorbeeld. Ik kan me echter voorstellen dat er niet veel animo voor was om als serieuze illusionist met Geller geassocieerd te gaan worden…

  65. Sten Oomen

    @ Jan Willem

    Maar je zei zelf: de mentalist/goochelaar moet voorbereid zijn op interference uit het publiek, dat was Randi niet bij jou…

    @ Muriël

    Leuk dit te horen. Het lijkt mij wel plezierig als je kunt lachen tijdens het goochelen/’mentaleren’…
    Ik vind bijvoorbeeld dat Geller zichzelf wel erg serieus neemt, met zijn horlogeact(ie). Zou hij er nou zelf na al die jaren in geloven? Ik zou zijn echte gedachten wel eens hardop willen horen, want houdt hij niet alleen het publiek voor de gek maar ook zichzelf?

    Muriël: is er voor, tijdens of na jullie acts wel eens iets gebeurd waarvan je dacht: dit kán niet, dit is het bewijs dat er meer is…?! Alsof er dus iets/iemand zich met jullie act ging bemoeien en er opeens echte ‘magie’ in het spel kwam?

    (algemeen) Destijds met Robbert van den Broeke belde het publiek ook massaal om te melden dat ze van alles voelden. Nog steeds sluit ik niet uit dat Geller en van den Broeke de trilling van energie kunnen verlagen of verhogen, maar wat ik onbegrijpelijk vind is dat ze geen scheiding maken in hun echte gaven en hun zelf toegevoegde ‘gaven’ (manipulaties). Hadden ze dat wel gedaan, dan waren ze mij een stuk sympathieker geweest.

  66. Mark Stijnman

    @Sten Oomen: Kun je me kort (want grensgeval off-topic) uitleggen wat “de trilling van energie” is?

  67. Sten Oomen

    @ Marc

    Heel kort dan, want het is offtopic: als de energietrilling zich verhoogt, begint alles sneller te trillen (een ‘hogere toon’), andersoms verlaagt: langzamer te trillen (‘een lagere toon’)…

    De aarde komt in een hogere trilling en het wordt evenredig daaraan ook steeds warmer (toeval of niet ;-) )

  68. Rob Nanninga

    Men heeft bij deze show een voorkeur voor trucs die er gevaarlijk uitzien. Er wordt zelfs meermaals een waarschuwende tekst getoond en opgelezen: “De meeste optredens in deze show zijn LEVENSGEVAARLIJK. DOE DIT THUIS NOOIT NA!” (Wie heeft thuis een galg met vijf stroppen?). Ze lieten ook een filmpje zien van een of andere gek waarbij de messentruc misging. Vervolgens heb je dan nog een paar bekende Nederlanders nodig die geloven of de indruk wekken dat er levens op het spel staan.

  69. Jan Willem Nienhuys

    Bepaalde trillingen speelden wel een rol! Zag ik niet iemand opmerken dat bij de lepeloptv-truc de tv een zeer luide bastoon produceerde net op het ogenblik dat er veel lawaai was?

    En komisch goochelen, is dat niet Penn-en-Tellerspul?

    @Muriel
    Ik snap niet waarom 6 mentalisten met elk 1 truc saai zou zijn, als 1 mentalist een zaal met 6 trucs in een uur kan boeien.

    Trouwens die truc met de pijl en de appel was toch helemaal geen mentalistentruc?

  70. Sten Oomen

    @ Jan Willem

    Bij de truc van Aaron Crow was er wel een mentalistisch element aanwezig: het was de ‘heel bijzondere, unieke ring van zijn geliefde grootvader’ en die zou zijn arm wel in de goede richting sturen, Floortje Smit moest de ring ook vasthouden, waarmee Crow suggereerde dat er van de ring een magische werking uitging.

    PS Ik zie dat Rob schreef dat het een ring van haar was (“De Vlaamse Aaron Crow doorboort een appel, stopt daar ogenschijnlijk een ring van de zangeres Floortje Smit in,…”). Dat was volgens mij niet zo. Ik heb de hele show één maal afgekeken, heb een wel op band, dus desnoods kan ik het nog eens nakijken.

    PPS eigenlijk weet ik het heel zeker, heb een goed geheugen.

  71. Agno

    “Ik ben professioneel goochelaar en het valt mij op dat ook intelligente mensen vaak redeneren dat als je voor een goocheltruc geen verklaring kunt bedenken, die er ook niet is. Dan zal het wel een wonder zijn, wordt opvallend vaak gedacht.”

    @Muriel,

    Jij spreekt als professional dus uit ervaring en ziet en hoort direct de reacties uit het publiek. Dat is nou precies de reden waarom het zo belangrijk is dat de trucs op TV eerlijk als Goochelen of Mentalisme geoormerkt worden. Ik verbaas me er met jou over hoe onvoorstelbaar makkelijk “intelligente” mensen in hogere machten geloven en daar ook allerlei semi-wetenschappelijke onderbouwingen bij verzinnen.

    Goochelshows met een paranormaal tintje kunnen daarom door de verassend grote schare ‘iets-isten’ kritiekloos gebruikt worden als zetje om hun geloof in het paranormale verder te versterken. Het volgende stapje is dat je dan je heil gaat zoeken bij allerlei kwakzalvers die tegen een geringe vergoeding ook al roepen dat er echt meer is tussen hemel en aarde. Het moet dus wel kloppen… (met de Sylvia Millecams als trieste uitwassen). De scheidslijn tussen TV-magie en de werkelijkheid kunnen velen kennelijk niet maken en daarom draagt de omroep een grote ethische verantwoordelijkheid bij dit soort shows.

    Zelfs nu Uri ontmaskerd is als een redelijke Goochelaar (en da’s vrij makkelijk, kijk maar op Youtube), dan zullen vele van zijn aanhangers onvoorwaardelijk blijven geloven dat de man een werkelijke gave heeft en dat Randi hun collectieve vijand is.

  72. Rob Nanninga

    @ Sten
    Je bent in de war met Ramana. Bij de act van Crow werd helemaal niet gesproken, zodat je nooit iets over de ring kunt hebben gehoord. Aan het slot liet hij Alberto de ring aan Floortje teruggeven en kusten zij elkaar.

  73. Sten Oomen

    @ Rob

    Okay, dan vergis ik me. Wel goed onthouden maar bij de verkeerde persoon. :P Dan was er inderdaad geen mentalistisch element aanwezig?

    Ik begreep trouwens niet waarom Crow de twee perse wilde laten kussen, was dat dan misschien mentalistisch: het opleggen van zijn wil? :D
    Misschien dat hij ook verder voor Cupido met pijl en boog wilde spelen?

  74. Rob Nanninga

    @ Agno
    Kijkers kunnen moeilijk inschatten of het echt of onecht is. Die zijn geneigd af te gaan op wat de presentator zegt. Als een presentator de indruk wekt dat hij de waarheid spreekt en geen toneelstukje opvoert, dan hebben veel kijkers geen reden om daaraan te twijfelen. Henk Jan Smits zegt dat het levensgevaarlijk is, dus waarom zou het dan niet zo zijn? Een deel van de kijkers zal geloven dat presentatoren altijd eerlijk tegen hen zijn en hebben niet door dat ze als kleine kinderen worden behandeld om de kijkcijfers te verhogen. Zo’n presentator doet hetzelfde als wanneer sinterklaas op bezoek komt. Hij speelt het spel mee.

  75. Agno

    “Kijkers kunnen moeilijk inschatten of het echt of onecht is. Die zijn geneigd af te gaan op wat de presentator zegt.”

    @Rob,

    Ik ben bang dat je gelijk hebt. Mien uit Assen vertrouwt op Henk-Jan Smits…

    Brrr. De koude trillingen lopen over mijn rug ;-)

    Gelukkig is daar nog Stichting Skepsis die als dappere David steentjes richting deze Goliath slingert…

  76. Arjan

    @Jan Willem Nienhuys 29-01-08 om 12:11:

    Maar in het geval van Owen Darque is er door de 2 dames niks opgeschreven. Zover ik mij kan herinneren was er ook niet veel interactie tijdens het uitvoeren van zijn act, zoals dat wel het geval is bij ‘Char’. Die continu snel raad en continu een ander pad zoekt als ze een bevestiging krijgt. Wat je zegt dat mentalisten liefst niets aan het toeval overlaten. Heb je een idee hoe Owen Darque dit mogelijk heeft gedaan?

    In geval van het hart heb ik ondertussen in de auto vanavond bedacht dat hij haar liet kijken naar zijn ouders waar hij eerst een zeverig liefdevol verhaal over vertelde. De ouders en foto ziet er tevens liefdevol uit. Vervolgens moest ze een vorm bedenken wat ze voelde bij de foto. Een hart is dan opzich wel één van de meest logische dingen. Het kan natuurlijk zijn dat hij achter het schilderij meerdere tekeningen had zitten (een hart, een ring, zon, wellicht nog wat logischere vormen etc), en hij bij het openklappen snel de juiste vorm liet zien. Maar dan blijven er voor mij nog teveel dingen aan het toeval over. In geval van Patty idem, hoewel ze direct bij de 1e letter al heftig reageerde. Had het ook anders kunnen zijn. En direct bij de 1e letter ernaast zitten was natuurlijk niet echt goed voor zijn act geweest.

  77. Mark Stijnman

    @Rob: Daarom had ik ook graag een goochelaar of illusionist in de jury gezien, om wat kritisch tegenwicht kunnen geven, zoals ze in de VS met Chris Angel gedaan hebben.

  78. Mark Stijnman

    @Sten: bedankt voor je uitleg. Jammer genoeg is dit denk ik inderdaad niet de plaats om een discussie op te starten over de relaties tussen trillingen, temperatuur, energie en dit nieuwe verschijnsel van trillende energie, hoe boeiend ook.

  79. Ronny

    Voor de meeste leden van dit forum is het spreekwoord
    ‘de beste stuurlui staan aan wal’ uitgevonden. Wat is het toch makkelijk om acts waar mensen jaren aan werken in een paar zinnen onderuit te halen. Als het allemaal zo eenvoudig is als hier wordt voorgesteld nodig ik jullie uit een poging te doen met de ongelooflijke kennis die men hier bezit eens een act in elkaar te steken. Vermits de meesten hier toch massa’s tijd hebben om hopen onzin uit te kramen kan dat geen probleem zijn. Iets opbouwen is moeilijk, afbreken blijkbaar kinderspel, dit forum is er getuige van.

  80. Rob Nanninga

    @Ronny
    De trucs zijn tweedehands. Lees bijvoorbeeld HIER een oud stukje met in de 5de alinea een beschrijving van de truc met het mes. Je hebt echt geen jaren nodig om zo’n truc onder de knie te krijgen. Een professionele acteur zal niet langer dan een dag hoeven te oefenen om hem nog beter uit te voeren. Ik veronderstel ook dat Ramana de truc met de galg nog nooit eerder had uitgevoerd en zijn attributen van de programmamakers kreeg.

    Presentator Smits tegen Patty: “Ik kan je zeggen, dit is echt.” Hij klinkt daarbij niet alsof hij liegt en je mag als kijker aannemen dat hij weet hoe het zit. Maar wanneer zou blijken dat Smits heel goed weet dat het fake is, dan zal er in omroepland niemand zijn die hem dat kwalijk neemt.

  81. Mark Stijnman

    @Ronny: dat is een nogal vijandige binnenkomer, waarin je kennelijk net zo hard mee doet aan het afbreken van anderen. Een ander spreekwoord komt bij me op, dat van de pot en de ketel.

    Verder heeft volgens mij niemand hier beweerd dat het eenvoudig was een act in elkaar te steken.

    Ook mag men best wat kritisch zijn t.o.v. wat toch het beste aanstormende talent heet te zijn. Mijn eigen kritiek ging trouwens voornamelijk uit naar Uri Geller, die in mijn ogen niet in de categorie van mensen die jarenlang hard aan hun acts werken valt.

  82. Mario

    Ik heb gekeken naar de show, en ik moet zeggen dat Geller op mij een positievere indruk maakte dan ik had verwacht. Niet zozeer zijn act, die is ondertussen wel heel sleets, maar zijn optreden als jury. Als ik dat bijvoorbeeld met Gordon vergelijk, dan zie ik liever Geller die over iedereen wel iets positiefs te zeggen had. Owen Darque heb ik helaas gemist, maar als mentalist vind ik contact maken met de doden niet ethisch verantwoord. Ik was zelf over 2 mensen niet echt positief. Ten eerste Aaron Crow: op zich hele goede act, en de emotionele reactie op zijn act was geweldig, hij had precies de goede vrijwilligster uitgekozen, maar ik vond het niets met mentalisme van doen hebben. En dan Mental Carlo. Vorig jaar was mentalist Steve Banachek (de protégé van James Randi, bekend van het Alpha Project) in Nederland voor een lezing waar ik ook bij was, en hij heeft daar de act die Carlo deed uitgelegd, en Carlo heeft hem woord voor woord, beweging voor beweging gekopieerd (Banachek had de act naar ik meen voor en met Chriss Angel ontwikkeld). Dat je een bekende methode gebruikt is als mentalist/goochelaar vrijwel onontkoombaar, maar dat je een ander z’n act zo letterlijk kopieert en daarmee op tv optreedt vindt ik droevig. De gebruikte methode biedt zoveel mogelijkheden tot originele acts. En ik denk dat Geller de act ook kende, maar hij zei er niets van. En dat, nogmaals, vond ik sympathieker van hem dan ik had verwacht.

  83. Johan de Ruiter

    De trucs zijn ook dusdanig gevaarlijk, dat als je ze thuis gaat uitproberen zonder dat je weet hoe ze werken, maar vertrouwend op magie, dat er grote ongelukken kunnen gebeuren. Die waarschuwing van Henk Jan Smits vind ik dan ook wel op zijn plaats.

  84. Jan Willem Nienhuys

    De frase ‘Don’t try this at home’, is een bekende min of meer ludieke frase die meer dan een miljoen hits op Google oplevert. Daar moet je niet zo aan tillen. Het is het soort waarschuwingen dat je ook ziet bij programma’s waar caravans worden opgeblazen.

  85. Muriel

    @ Rob,

    Hoe weet je of Ramana zijn trucs van de producent heeft gekregen? Dat zou mij nl. verbazen van Ramana. Heb ik iets gemist?

    De meeste goochelaars zijn geen creators, maar uitvoerders, maar dat betekent niet dat ze slechte entertainers of artiesten zijn. En als je een effect koopt, is dat helaas niet een kwestie van een middagje werk, zelfs niet als de routine woord voor woord vastligt. Was het maar zo simpel!

  86. Sten Oomen

    @ Ronny

    Je maakt bijna dat ik me schuldig voel, maar een mens mag toch voor zichzelf wel uitdokteren hoe de vork in de steel zit? En zich vrij uiten?
    Pas als je aan diefstal doet, bij een mentalist/goochelaar inbreekt, zijn draaiboek steelt en dit publiceert, ga je buiten je boekje.

    Mij heb je ook niet horen zeggen dat de acts slecht zijn, alleen dat ik er analyserend naar kijk, de echte spanning is er wel af, je weet toch dat je door goochelaars en mentalisten beduveld wordt waar je bij staat. Het échte leven is veel spannender, elke dag brengt weer nieuwe zaken…

  87. Sten Oomen

    @ Muriel

    Ik denk zeker dat je daarin gelijk hebt, zoiets presenteren doe je niet zomaar, en dat vind ik al met al toch ontzettend dapper en leuk. Maar die messenact blijkt dus wel heel erg uitgekauwd, daar heb ik dan weer minder bewondering voor.

  88. Mark Stijnman

    Over Owen Darque: hij was vanmorgen bij Giel Beelen op 3FM. Hij was heel duidelijk dat zijn gaven niet bovennatuurlijk zijn, maar gebaseerd op mensenkennis en waarneming van lichaamstaal en dergelijke. Zo deed hij een truc met behulp van spierlezen. Ook gaf hij een duidelijke uitleg en een demonstratie van het ideomotor effect. Hij gaf mij in ieder geval een positieve indruk, zozeer dat ik me afvroeg wat hij bij Uri Geller moest.

  89. Jan Willem Nienhuys

    @Mark Stijnman

    Ja, dat schijnt de specialiteit van Owen Darque te zijn, dat hij vertelt over dingen als lichaamstaal en spierlezen met een mooie uitleg erbij, maar dat hij dan evengoed methoden gebruikt waarvan de leek zegt ‘ja, zo kan ik het ook’ (niet waar, want een deel van de truc zit hem dan in het zo inkleden dat je niet in de gaten krijgt hoe het werkelijk zit).
    Op andere forums zie dat mensen denken dat het met NLP gebeurt of hypnose enz. Dit is in de mode gekomen door Derren Brown.
    Zeggen dat je het met paranormale krachten doet is passé; de echte wetenschap heeft toch meer aanzien dan gedoe met paranormale vermogens. Een deel van de act is dat je het publiek op het verkeerde been zet en hun kritische vermogens op iets anders richt en tot geloof brengt. Dat gaat tegenwoordig beter als je ‘wetenschap’ roept.
    Dat Geller indertijd zich door wetenschappers liet onderzoeken zou je ook kunnen opvatten als onderdeel van een programma om zichzelf geloofwaardiger te maken.

  90. Eelco

    De meest metalistische act ligt er de eerste ronde uit. Op zich wel terecht, want hij was minste als entertainer. Het concept dat je mensen bepaalde gedachten kan opdringen vind ik wel interessant en had ik nog wel in een volgende act willen zien.

    Voor iemand met een goocheldoos heeft gespeeld en de serie “Breaking the Magicians’ Code: Magic’s Biggest Secrets Finally Revealed” heeft gezien zijn de trucs toch vrij doorzichtig. Ik hoop dat ze hun beste trucs voor latere ronden bewaar hebben. Ik vind het altijd wel een sport om uit te vinden hoe trucs in elkaar zitten, maar hier heb ik me niet echt uitgedaagd gevoeld. De paradox is wel dat hoewel ik er tegen ben dat dit als “echt” gepresenteerd wordt, de sport wel leuker wordt als je een “echte gave” kan ontmaskeren.

  91. Mark Stijnman

    @Jan Willem Nienhuys: hij krijgt van mij in ieder geval punten voor het demystificeren van dingen als pendelen en gedachten lezen. Dat hij die demystificatie vervolgens weet te gebruiken om mij op het verkeerde been te zetten bij zijn eigen trucs vind ik eigenlijk wel weer slim.

  92. Rob Nanninga

    @ Mark
    Owen vervangt de ene pseudoverklaring door de andere. Hij beweert onder meer dat hij gedachten kan lezen door heel goed te letten op iemands nonverbale gedrag. Dat heeft hij overgenomen van Derren Brown. De bekende mentalist Richard Osterlind schreef: “These days many pretend they are using NLP, body language and similar ideas. The truth is the same methodology is at work and a lie is a lie no matter where on the scale of believability it abides. This author sees no reason to explain how the effect is apparently accomplished. To do so is to imply a power one does not have. It destroys the mystery. It also reduces the richness of the effect and causes a challenge attitude to be adopted by the audience.” (Osterlind 2005, The Principles of Magic)

  93. Mark Stijnman

    @Rob
    OK, dan heb ik Jan Willem niet goed begrepen. Het probleem is dus dat Owen nog steeds niet eerlijk is naar zijn publiek door een gave te claimen die hij niet heeft. Mag ik uit het citaat concluderen dat Osterlind vindt dat de beste manier is om helemaal niets prijs te geven over de methoden?

    Staat NLP hier trouwens voor Neuro-linguistic programming?

  94. Rob Nanninga

    De ethiek van de goochelaar. Dat is een interessante discussie. Hoever mag je gaan? Ik ben geneigd om te zeggen dat binnen het kader van een act alles is toegestaan, want ik wil de artistieke vrijheid niet inperken. Maar er moeten dan naar mijn mening wel signalen zijn die duidelijk maken dat je met een act bezig bent. Vergelijk het met een spannend boek: daar moet ook opstaan of het al of niet fictie is. Een auteur kan ongetwijfeld veel meer publiciteit krijgen wanneer hij zou beweren dat hij het allemaal zelf heeft meegemaakt, maar dat mag geen reden zijn om te gaan liegen.

    Ik vind dat je als mentalist geen serieus gesprek moet gaan voeren met een interviewer, die je bijvoorbeeld wijsmaakt dat je een expert bent op het gebied van lichaamstaal, dat je precies weet hoe mediums daar misbruik van maken en dat je deze kunst zelf nog veel beter onder de knie hebt. Dat is volgens mij gewoon een leugen om meer indruk te maken. Je mag dan verwachten dat er mensen zullen zijn die gaan onthullen dat jouw theoretische verhaal slechts een onderdeel was van je zelfpromotie en dat je helemaal geen superpsycholoog bent, maar belegen trucs vertoont.

    Bij Derren Brown (aan wiens goochelkwaliteiten ik niets wil afdoen) ontstond er ook discussie omdat hij op de website van de BBC was ingedeeld bij de afdeling “wetenschap”. Er werd verwezen naar wetenschappelijke boeken over lichaamstaal en beïnvloedingstechnieken, waar Derren Brown zogenaamd een expert in was. Er was een journalist die zich geroepen voelde een truc van Derren uit te leggen om duidelijk te maken dat die niets met lichaamstaal of subtiele beïnvloeding te maken had. De BBC heeft toen besloten Derren over te hevelen naar de sectie “Entertainment”.

  95. Jan Willem Nienhuys

    Buiten het goochelvak zijn er natuurlijk allemaal gradaties tussen ‘fantasie’ en ‘realiteit’. In een roman heb je bedachte situaties met plausibele menselijke gevoelens, en dan heb je nog historische romans (ook weer in gradaties van echtheid). In films ziet men af en toe ‘echte’ locaties (hoewel, is er niet een film van Dick Maas waarin een achtervolging per boot door grachten waar je van het ene shot naar het andere van Amsterdam in Utrecht belandt?). Maar naast de historische romans heb je ook geschiedschrijving en biografieën. Ook bij wat voor wetenschap doorgaat, zit veel fantasie. Op het toneel speelt de acteur allerlei emoties. Het is heel lastig om zomaar in het algemeen te zeggen wat kan en wat niet, en al helemaal niet als je dat wilt toespitsen op één type artistieke prestatie.

  96. HG Boerenkamp

    Intussen op internet ook de hele uitzending van 26-01 gezien. Ik zit nog steeds met de vraag waarom P&W als deel van de publieke omroep op 25-01 nog een extra podium gaven aan het programma rond de ‘nieuwe’ Geller, en zich ook nog wat trucs lieten welgevallen. (Geller bij P&W: er was me verteld dat dit een uitstekend podium was om het programma te promoten of woorden van gelijke strekking.) Zelf ook nog even wat extra kijkcijfers willen scoren? Of een vorm van dienst en wederdienst tussen publieke en commerciële omroep?

    OK, we stappen maar over dat eerste chagrijn heen, want er viel kennelijk ook nog wat te lachen voor velen bij P&W. Als dat namelijk allemaal ‘kan’, dan roept dat onderhand wel ook de vraag op of een zogenoemde ‘mentalist’ niet alle middelen, ook het eventuele geloof in het paranormale zou mogen gebruiken, ook al druist dat tegen je eigen ziel in. Waarom zou er nog een scheidslijn zijn? Ja natuurlijk, goede smaak bij andere mentalisten weerhoudt hen er alvast van, zoals kenner Nanninga onder meer en uitgebreider aanduidt. Maar wat nog meer eigenlijk dan goede smaak? Ethiek van het niet liegen. Maar dat lijkt zelfs betrekkelijk.

    Onze fascinatie voor goochelaars en de eventuele drang zelf te willen goochelen zullen we in principe toch meestal als kind hebben opgedaan. En natuurlijk blijft het vervolgens leuk erachter te (kunnen) komen hoe de vork in de steel zit, waar de paashaas de eieren verstopt heeft.

    Geller is mogelijk gewoon nog een stap verder gegaan dan anderen in het oprekken van de ethiek van het ‘mentalisme’ (per definitie een soort ‘bedriegen’ van niet alleen de waarneming maar ook de veronderstellingen over bijzondere mentale vermogens) dat we ons kennelijk toch zo nu en dan graag laten aanleunen omdat we soms graag lastige puzzeltjes krijgen voorgeschoteld.

    Is de suggestie van het paranormale als een van de mogelijke manipulaties van de veronderstellingen dan werkelijk veel oneerlijker dan de manipulatie van de andere veronderstellingen? Je kunt naar de consequenties kijken: het zou allerlei figuren kunnen sterken in hun geloof in het paranormale en dat is inderdaad niet erg wenselijk, zoals ook door enkelen opgemerkt. Maar zou het daarom niet mogen als mentalist?

    Tja, er moeten eigenlijk ook geen geweldsfilms worden vertoond, want er zijn altijd mensen die zich er door laten inspireren….

    Je zou (als advocaat van de duivel) kunnen beweren dat dat ‘paranormale’ dan gewoon de eerste schil van ‘bedriegen van de veronderstelling’ is die de toeschouwer maar moet doorzien in de ogen van Geller. Met andere woorden, als je al in die veronderstelling blijft hangen heb je weinig kans meer de gewone truc van de gebogen vork (of wat ook) nog echt te doorzien.

    En dat een aantal mensen zich ooit serieus parapsycholoog zijn gaan noemen lijkt op zich ook geen reden voor Geller (of om het even wie) om die manipulaties achterwege te laten. Die parapsychologen vinden dat dan niet leuk, maar zeker als ze dan vervolgens serieus onderzoek met hem willen doen, moeten ze niet gek opkijken dat hij zal doorgaan met het manipuleren van waarneming en veronderstellingen, als hij de kans krijgt, en moeten ze zich maar niet in de luren laten leggen. Als ze dat dan vervolgens toch doen, tja.

    Nienhuys zegt hierboven ergens dat Geller ook schade heeft aangericht. Nee, dat mag natuurlijk niet, en moet opnieuw benoemd en nu ook eventueel nog eens goed beschreven worden. (Ik heb Nanninga’s uitgebreide artikel uit 1988 nog niet herlezen op dit punt.)

    Maar wat we nu zien, de ‘nieuwe’ Geller moet dan misschien vooral ook maar ‘nieuw’ gezien worden door de ogen die we nu hebben: (hij gedraagt zich ook nu op een bepaalde manier en dat gedrag kan gedeeltelijk gesignaleerd en geanalyseerd worden):

    - eerst weer die verwevenheid van de media (P&W als podium voor SBS6), waar hij in elk geval gebruik van kan maken, en eerlijk is eerlijk, dat deed hij voortreffelijk vanuit zijn belangen gezien
    - het lukt hem (waarschijnlijk juist op grond van het verleden) in aansluiting op de nu hyperachtige formats (wie is de beste van 10) slim weer een podium te verwerven en dan nog wel als de ‘nieuwe’ Geller
    - hij liegt met permissie bij P&W (lijkt me, en bedankt voor het jasje)
    - veranderen is goed en niet roken ook: ik ben goeroe en kijk in de camera (denk ook aan Hans die het van Schmelzer heeft afgekeken)
    - praten over sterke persoonlijkheid heeft zijn eigen voordelige effect: tsjakka
    - medegasten aanraken (babyface!) en de toekomst voorspellen mag bij P&W whoever he may be (aanstaand voorzitter van de VVD) en lachen maar
    - van Pauw gauw even een assistent maken: hou die sigaret even vast, dag Pauw
    - hij gebruikt de truc van oneigenlijke ‘status’ die Nienhuys al goed omschrijft (30 januari) op het blog: ik ben onderzocht door belangrijke wetenschappers en ik ben door de CIA naar Amerika gehaald, zonder een direct verifieerbaar waarom en hoezo; boodschap: en ik ben dus heel belangrijk en ‘betrouwbaar’
    - succes hebben met alle suggestie en dat ook laten zien in vorm van grote villa en auto, in een snel ‘plaatje’ voor het begin van de show
    - zit als aparte eenheid aan een apart tafeltje op een grote Bühne (dacht even aan Charlie Chaplins persiflage) en zegt over iedere kandidaat iets positiefs (het zoveelste bewijs dat chagrijn of negativiteit niet helpt bij dit imago)
    - de enige kandidaat die echt iets van de ‘paranormale’ of ‘spiritistische’ suggestie in zijn act verwerkt, moet meteen het veld ruimen, heel slim
    - Enzovoort enzovoort

    Kortom, een rasmanipulator of als je wilt: een ‘mentalist’ in alle omstandigheden, niet alleen op de Bühne maar waarschijnlijk altijd en overal. Het zal je mentalist maar wezen. Geef mij dan Klok toch maar.

  97. Jan Willem Nienhuys

    Nou word ik filosofisch op de late avond. Goochelaars laten allerlei dingen zien die niet kunnen: varianten op het doorgezaagde weesmeisje, objecten die verdwijnen, of verschijnen, het bekende konijn uit de hoge hoed, zwevende vrouwen, enzovoorts.
    Wat is het verschil met mentalistische acts of lepelbuigerij die ook niet kunnen?
    Is het dat ‘iedereen’ weet dat konijnen niet zomaar kunnen teleporteren naar hoge hoeden, maar dat ‘men’ gelooft dat telepathie (en dan nog wel op commando) misschien wel mogelijk is?

    Overigens hebben allerlei goochelacts op sommige mensen het effect dat ze denken dat er iets paranormaals (al is het maar een beetje) bij komt kijken. Ook als er duidelijk bij staat: ‘dit is een goochelkunst’? Ik breng in herinnering de mentalist die aangeklampt werd door wanhopige vrouwen die hun man/zoon kwijt waren.

  98. Agno

    @JWN,

    Het kan nog filosofischer…

    Wat te doen als Zwevende Vrouwen die mentalisten gaan aanklampen! Dat je eigen truc jou paranormale gaven gaat toedichten. Schitterend! Ik zou zeggen “that’s the real mentalist’s heaven!”.

    :-)

  99. HG Boerenkamp

    @JWN

    Zoals altijd humoristisch en gevat, maar deze vragen heb ik niet opgeworpen, noch willen opwerpen. Daar lijkt de grens voor Rob Nanninga (als liefhebber en kenner) in elk geval wel te liggen. En ik maak me meer druk over de verwevenheid van publieke TV en de ‘mentalistische act’ van dit soort jongens. Als dat allemaal kan, waarom dan niet ook, gewoon de grens verlegd bij de ‘normen’ van het mentalisme.

    Dat ‘parapsychologische’ als ook maar een schil.
    (Je zou dat zelfs kunnen opvatten als een ‘kritiek’ op Skepsis.)

    Het in herinnering brengen van die mentalist is op zich juist. Het is ook de consultant die de paragnost maakt enzovoort.

    Maar elders heb ik je ook zien zeggen (vraag even niet waar) dat het zin blijft houden er toch andere zaken over naar voren te brengen.

    Dit bericht las ik voor ik dit nog naar voren wou brengen.

    Tja, bijna verbazingwekkend, hoeveel nu nog herkenbare zaken Nanninga in 1988 al in ‘geschiedenis van Geller’ signaleert, bijvoorbeeld al helemaal in het begin van zijn stuk: “Hij wenste zich niet aan de wetenschap uit te leveren, omdat hij de vraag of zijn vermogens echt waren het liefst onbeantwoord liet.”

    Dat dus vóór de Nature rapportages. Zou dat nou niet heel logisch zijn voor een ‘eigenlijke’ mentalist, die de zaak wel wilde oprekken toen hij hoorde over het paranormale en de belangstelling daarvoor, al dan niet via zijn wat doelgerichte ‘manager’?

    Ook is opvallend, dat Nanninga serieuze parapsychologen in zekere zin in bescherming neemt in dat kader in die tijd: zo naïef waren de meesten toen nou ook weer niet, anders gezegd, de meesten waren ook behoorlijk tot zeer sceptisch als het om Geller ging, want ze kenden de geschiedenis van hun vak.

    Ook dat come-back verschijnsel rond 1986 vond ik interessant. Zien we dat nu misschien nog een keer? Het spreekwoordelijke derde of wie weet zesde leven van een kat met veranderbare sprongen?

    Maar de schade die Geller zou hebben aangericht, behalve aan te optimistische en naïeve wetenschappers (en dito wetenschap) en de sofa van een pauw kon ik hier niet direct aantreffen. Er zal ongetwijfeld nog veel meer (feitelijks en uiteraard niet suggestiefs in dit kader) over de man zijn gepubliceerd, maar mogelijk weet JWN daar meer over.

  100. Rob Nanninga

    @ Boerenkamp
    De bekende parapsycholoog prof. John Beloff (1920-2006) publiceerde in 2001 nog een stuk waarin hij zijn geloof in Geller uitsprak. Dat viel me wel van hem tegen, al was het bekend dat Beloff niks van goochelen wist en erg veel vertrouwen had in ooggetuigen. Hij was waarschijnlijk zelf zo eerlijk dat hij zich niet kon voorstellen dat er ook mensen zijn die het niet zo nauw met de waarheid nemen. Beloff nam het op voor verschillende wondermensen die al meermaals betrapt waren, want dat was voor hem geen reden om aan te nemen dat ze bij andere gelegenheden eveneens bedrog hadden gepleegd. Beloffs eigen experimenten leverden echter nooit wat op. Hij wou Geller ook wel onderzoeken, maar die had daar geen zin in. Beloff heeft hem wel twee keer ontmoet, maar toen liet Geller niks zien.

    In het bekende boek Parapsychology van Richard Broughton (1991) staat ook een stukje over Geller. Broughton was te laf om een oordeel uit te spreken. Hij beschreef onder meer een succesvol experiment dat de wiskundige John Taylor met Geller uitvoerde. Daarover zegt hij dat critici altijd kunnen blijven volhouden dat Taylor niet goed heeft opgelet en dat Geller hem te slim af was, zonder daar enig bewijs voor te leveren. Maar hij vergeet te melden dat Taylor van zijn geloof viel toen hij de proef herhaalde, waarbij er op advies van Randi twee camera’s werden opgesteld, zodat bedrog niet onopgemerkt kon blijven. Geller probeerde anderhalf uur lang vruchteloos een koperen strip te buigen en wou niet meer terugkomen voor een nieuwe poging.

  101. Emiel

    Hoi allemaal,

    wat ontzettend leuk om alle reacties hier te lezen, zowel negatief, skeptisch (duh) alsook positief.

    Ik ga hier niet claimen dat wat in de show echt is, daarvoor zit ik op de verkeerde site, haha. Wat wel een feit is, is dat er bij SBS6 over het algemeen (voor het gemiddelde publiek) onverklaarbare dingen gebeuren.

    En ja, ik snap dat jullie advertenties hebben gevonden van trucs en beschrijvingen. Uiteraard weet de één nog beter dan de ander hoe het allemaal gedaan zou zijn. Allemaal prima! Wat ik jammer vind is dat er zovaak wordt verzonnen hoe het zit, terwijl het vaak niet eens klopt. Het is in mijn ogen meer een beetje hanengedrag; ik weet het beter, want ik weet hoe het allemaal zit. Grappig vind ik dat. Misschien ben ik zelf als goochelaar wel net zo erg hoor, ik wil tenslotte ook dat niemand weet wat ik weet….

    Wat ik me ook afvraag wie er überhaupt wel eens persoonlijk bij een kwalitatieve goochel/illusie/mentale show is geweest? Bijvoorbeeld Klok of de show van Muriel?

    Goocheltrucs zijn nu eenmaal gebaseerd op geheimen, zonder geheim houd je geen trucs over. En bij het wegnemen van dat geheim is er in dit geval niets over.

    Dus ik vraag me af waar je meer aan hebt, het wel- of niet weten. Wie houdt wie nu eigenlijk voor de gek…

    Als goochelaar kun je tegenwoordig heel makkelijk zien welke trucs er over de gehele wereld te koop zijn. En vaak nog hoe ze werken ook. Nadeel is dat “goochel-leken” dat ook allemaal kunnen zien. Niets is meer heilig, alles wordt uitgelegd. Maar dat betekent niet, zoals Muriel al vertelde, dat het makkelijk is. Integendeel. Vergelijk het met dit voorbeeld:
    Ik woon vlak bij een muziekwinkel, daar kan ik zo naar binnen lopen en een fantastische piano kopen voor slechts(…) 25.000 euro. Dan heb ik een hele goede piano. Net zo een als Wibi heeft… Maar dat betekent niet dat ik kan spelen….

    En laten we eerlijk zijn, als iemand gelooft dat dit allemaal echt is, kan dat nou echt kwaad? Dan kunnen we beter elke godsdienst, geloofsovertuiging, media-redactie, enz maar meteen aanklagen, want alles wat iedereen geloofd is een vormsel van wat je voorgeschoteld krijgt. Door je ouders, de kranten, de tv enz, enz. En ook door dit forum. Ik ben benieuwd wat er door deze discussies gecreërd wordt i.p.v. kapotgemaakt..

    Van mij mag iedereen zeggen wat ‘ie wil, en ook verklaringen geven, ook al vind ik het persoonlijk jammer. Met het vertellen daarvan, ontneem je de ander de magie. En ik denk dat veel mensen daar een stuk vrolijker door kunnen worden.

    Doe er allen mee wat je zelf wilt.

    Met zeer vriendelijke groet,

    Emiel

  102. Jan Willem Nienhuys

    Emiel vindt het een bezwaar dat de magie eraf gaat als je het uitlegt. Dan moet-ie niet bij ons wezen, maar bij Geller die dit soort dingen heeft aangeprezen als paranormale vermogens, ook buiten de voorstelling.

    Als een journalist een verhaal verzint en erbij zegt dat het echt gebeurd is, dan is iedereen boos. Maar als je duidelijk kunt zien dat iets ‘niet echt’ is en zelfs weet hoe de illusie is gemaakt (de meeste speelfilms, en tekenfilms helemaal) dan is de aardigheid er daarom nog niet af. Als ‘Koot en Bie’ Jacobse en Van Es spelen of welk typetje dan ook, stoort niemand zich eraan dat je kunt zien dat het gewoon Kees van Kooten en Wim de Bie zijn. Mensen komen ook graag kijken naar een tentoonstelling van optische illusies.

    Dus het goochelaarsverhaal dat de aardigheid eraf gaat als je weet hoe het gedaan wordt, geloof ik niet zo erg. En als het geheel geen Geller-promotie was geweest, hadden we het er hier helemaal niet over gehad.

  103. Mark Stijnman

    @Emiel: eigenlijk spreek je jezelf een beetje tegen. Aan de ene kant zeg je dat als je het geheim zou weten, dan is er niets meer over, terwijl je er aan de andere kant (terecht) op wijst dat er heel wat meer nodig is dan het geheim kennen om de act geslaagd te kunnen uitvoeren.

    Ik denk dat het trouwens een persoonlijke voorkeur is of je wilt weten wat erachter zit. Ik ken genoeg mensen die de “Making of” en “Behind the Scenes” features die je tegenwoordig op bijna elke DVD aantreft niet hoeven te zien, omdat dat dan de magie weg zou nemen. Persoonlijk vind ik die juist interessant, al was het maar om te zien hoeveel moeite en creativiteit men erin gestopt heeft. Voor mij vergroot dit juist de waardering voor wat ik in de film zie. Hetzelfde geldt wat mij betreft ook voor illusionisten. Het zien van de serie “Goochelaars ontmaskerd” heeft bijvoorbeeld mijn waardering voor illusionisten ook niet verminderd.

    Ik zeg niet dat goochelaars dan maar alles uit de doeken moeten gaan doen. Zo verwacht ik ook niet dat een “Behind the Scenes” filmpje alle details bevat, bijvoorbeeld. Ik denk alleen dat het niet zo heel veel kwaad kan als illusionisten af een toe in tipje van de sluier op lichten en een glimpje achter de schermen laten zien, zoals dat bijvoorbeeld ook in de filmwereld regelmatig gebeurt.

    Om de vergelijking met de filmwereld even door te trekken: Uri Geller die volhoudt paranormale gaven te hebben is als Hollywood filmmakers die volhouden dat ze echte aliens gefilmd hebben en niet willen toegeven dat er gebruik is gemaakt van mechanische poppen en computer animatie. Die filmmakers zou je ook niet voor vol aanzien.

    Overigens: wanneer godsdiensten, geloofsovertuigingen en media-redacties willens en wetens de zaken verdraaien, voor het publiek relevante informatie achterhouden of zelfs rechtstreeks liegen, zou dat dan niet aan de kaak gesteld moeten worden? Zou dat het publiek niet ten goede komen?

  104. Agno

    “wanneer godsdiensten, geloofsovertuigingen en media-redacties willens en wetens de zaken verdraaien, voor het publiek relevante informatie achterhouden of zelfs rechtstreeks liegen, zou dat dan niet aan de kaak gesteld moeten worden?”

    @Mark,

    Jouw niet geheel van retoriek gespeende vraag raakt mijns inziens de kern. De crux zit hem echter in dat ‘willens en wetens’. Hoe ‘bewust’ houdt iemand informatie achter of verdraait de ‘waarheid’, als hij/zij er simpelweg een andere waarheid op nahoudt of het slachtoffer is geworden van een sterke selectieve perceptie. Ik denk dat mensen oprecht in hun vermeende gaven of leugens kunnen gaan geloven (totdat je iemand als Peter R. de Vries een glas wijn in z’n gezicht gooit…).

    Alhoewel het me onwaarschijnlijk lijkt dat Geller echt denkt dat hij lepels kan buigen zonder trucage, kan hij echter niet meer zonder dat verslavende paranormale sausje waarin hij zijn trucs verpakt heeft. Hij is een ‘addict’ en kan niet meer zonder zijn rijkdom en zijn contacten met de ‘groten der aarde’. Hij zit ‘willens en wetens’ gevangen in zijn eigen cel van paranormale leugens en hij kan er nooit meer uitkomen omdat een publieke ‘face saver’ ontbreekt. Enige optie is om ‘cold turkey’ het keurslijf van leugens van je af te schudden en alhoewel Keith Richards stelde ‘that it only takes three days of scratching wall paper with your nails’, is het bijzonder onprettig vooruitzicht.

    Dit soort zelf gecreëerde lock-in’s zie ik vaker bij mensen die zichzelf gaven toedichten, dit breed publiekelijk uitmeten en vervolgens met scherpe rationele tegenargumenten geconfronteerd worden (bijv. Van Lommel, McTaggart, et al.).

  105. Wouter

    Ik heb zelden zo gelachen als bij dit programma. Die Henk-Jan eh.. Dinges met zijn waarschuwing! Ik heb natuurlijk mijn galg met vijf stroppen in de kast laten staan, veronderstel, dat ik mezelf had opgeknoopt! En dan die neuroot(neurote?) van een Brard! Kostelijk!

  106. Roland Bekermans

    Even een vraagje hoe verklaaren jullie uri zijn suc6 met olie en goud op sporen ????? en hou verklaren jullie dat Robbert van den Broeke altijd suc6 heeft met zijn sterke readings in zijn programma er is zoveel meer spoorde hij een vermiste man op die al 40 jaar vermist was dat filmpje is ook op youtube te zien jullie van scepsis zijn heel bang dat er meer is denk ik julli willen alles onder controle houden het spijt me voor jullie maar er is meer en er is leven naar de dood dat staat vast denk ik meschien dat iemand hier antwoord op kan geven

  107. Rob Nanninga

    Het is niet verstandig om alles te geloven wat ze je op de televisie vertellen, vooral niet als het komt uit de mond van mensen als Uri Geller, Robbert van den Broeke of Irene Moors.

    Uri Geller beweert dat hij olie en goud heeft gevonden, maar hij heeft daar naar mijn weten nooit enig bewijs voor geleverd. Hij beweert ook dat hij de Big Ben in Londen heeft laten stilstaan. Dat kun je op de site van SBS6 lezen. Die klok stond in 1989 inderdaad een paar uur stil vanwege een mechanisch defect, zoals wel eens vaker gebeurde. Maar dat had Uri niet van tevoren aangekondigd. Hij beweerde pas achteraf dat hij het had gedaan.

    Hoe Robbert van den Broeke succes kon boeken, wordt elders op deze website in meerdere artikelen uit de doeken gedaan. Het stukje over de Fransman die hij zogenaamd opspoorde, had ik nog niet eerder gezien. Volgens Robbert bevond deze man zich in Parijs, maar in werkelijkheid woonde hij 400 km verderop in de buurt van Lyon. Het was al van tevoren bekend dat een Franse pensioenorganisatie over zijn adres beschikte. Ze wilden het aanvankelijk niet verstrekken in verband met de privacywetgeving. Na enig aandringen hebben ze het toch vrijgegeven, maar dat was niet aan Robbert te danken.

  108. Roland Bekermans

    Bedankt voor je antwoord Rob hoe bestaat het toch dat uri zoveel wetenschappers op zijn hand krijgt? zijn de tekeningen die hij maakt via gedachten lezen ook na te doen door een goochelaar en dan nog de zaadjes die gaan groeien als het nep is vind ik dat diep triest en laf van hem maar ik zou best wel eens wat meer van mentalisme willen weten en waarom durft er niet een goochelaar op te staan die uri ontmaskerd. ik vind het een eng idee dat de wetenschap zo onbetrouwbaar is kennelijk als uri nep zou zijn om dat ze hem dan geloven zou uri zich door jullie willen laten onderzoeken? als hij echt is doet hij dat toch eventjes hebben jullie het hem al is gevraagt?

  109. Mark Stijnman

    @Roland: Uri is al ontmaskerd door een goochelaar, zijn naam is James Randi. Zoek maar eens op “Geller” en “Randi” op YouTube.

  110. Jan Willem Nienhuys

    Roland, er durft wel degelijk een goochelaar op te staan die Uri ontmaskert, en die goochelaar is James Randi. Die schreef daar al een boek over in 1975. Lees dat maar eens. Dat heeft Randi erg moeten bezuren, want hij heeft ongeveer 200.000 dollar (het precieze bedrag weet ik niet) aan advocatenkosten gemaakt omdat Geller hem aanklaagde. (Geller verloor.)

    Voor tekeningen nadoen zijn er heel veel methoden. Zaadjes die groeien: op het filmpje dat ik zag werden een aantal zaadjes met een vinger gewreven en opeens zag je een ontkiemd zaadje ertussen. Iemand die de techniek beheerst om muntstukken en sigaretten uit andermans oren te halen, zou zoiets toch wel moeten kunnen, toch?

    De wetenschap is tamelijk betrouwbaar, maar wetenschappers zijn gewend aan de natuur die niet liegt en collega’s die dat ook niet doen.

  111. Mike S

    We geven zelf invulling aan het beeld dat we willen zien. Als we scepsis willen zien dan zien we dat ook. Als we iets bovennatuurlijks willen zien dan zien we dat ook.
    In mijn mening is het allebei een illusie die jullie jezelf voorhouden. Jullie scheppen allemaal jullie eigen denkwereldje en bevestigen dit met datgene wat je zelf graag wilt zien.

    Want vertel mij eens. Wat is waarheid?
    Is dat niet iets subjectief en datgene is wat jij jezelf voorhoudt als de waarheid.

    Wat we bijv. 50 jaar geleden niet wisten weten we nu. Wat we nu niet weten, weten we over een (x) aantal jaren. Telkens passen we de werkelijkheid aan en er komt geen eind aan. We vervangen de ene waarheid voor de andere, totdat er weer een betere is waarmee we ons kunnen identificeren.

    Veel uitspraken die ik hier lees zijn een invulling van jullie eigen identiteit.
    Jullie zoeken erkenning, waardering en bevestiging in elkanders berichten en eigen geschapen waarheid. Dat is wat deze website inhoud, niets meer of minder.

    Groetjes,
    M

  112. Roland Bekermans

    Ik ben benieuwd of uri geller nog eens voor de draaiende camera door de mand valt in nederland hij is een hele slimme man met slime trucks. die zelf meschien jaren geleden zijn trucks bedacht toch heel slim ik zag pas een flimpje waar hij een compas liet draaien hij drukte toen op zijn duim zat daar meschien een vlees kleurige magneet ? hij kijkt ook zou eng uit zijn oogen hij heeft ook zon goud kleurig ei uit een ufo ik vind dat hij wel ver gaat in zijn fantazie verhalen hij vind het ook heel erg sexy denk ik om op TV te komen jammer ik begin steeds meer te denken dat hij een oplichter is

  113. HG Boerenkamp

    (En intussen heeft JWN ook al gereageerd zie ik, maar dat neem ik even niet meer mee.)

    Ronald, dit lijkt mij de kern. (Het alomtegenwoordige criterium dat Randi vertegenwoordigt is ook niet het enige, Mark.) Deze ‘mentalist’ Geller verlegt alle normen van het fatsoenlijke verhaal. Fysiek goochelen (kaarttruc, behendigheidstruc) is mooi (en een vak met veel oefening), en ook net doen of je over bijzondere mentale gaven beschikt kan mooi zijn ((en gek genoeg soms ook waar zonder net doen alsof: denk maar aan de (vaak autistische) superrekenaars, en dat gegeven kan ook verwarrend zijn)).

    Maar deze man doorbreekt een zekere code: je mag niet doen voorkomen dat dat ‘paranormale’ echt is. Dat doet hij steeds weer, zie hoe ie met zijn kop tegen die van Pauw leunt (om gedachten te lezen) in de uitzending van 25-01. Mensen in de goochelaarsbranche met een beetje goede smaak en kunde gruwen van zoiets.

    Maar cynisch zou je kunnen stellen: hij gaat er mogelijk eerst maar vanuit dat de kijker (of elk ander mens) eerst dat paranormale geloof maar moet afleggen om zijn trucs te doorzien, met daarbij de instelling het tegenover iedereen in de wereld te willen opnemen (ook Randi, en succes doet minder ter zake dan rumoer). In die zin zou het dan zelfs de beste scepticus ter wereld zijn. (Maar hij zou dat dan wel eens mogen laten doorschemeren, en dat doet hij niet, voor zover ik weet, en dat maakt ook de sceptici begrijpelijk furieus.)

    (Maar is hij daarbij nou veel slechter dan de bedenkers van een Gouden Kooi?) Kortom, hij past waarschijnlijk heel goed in een cynische wereld van bankproducten met een vlek : verkoop aan de domste het aantrekkelijkste aanbod.

    En dan moeten we ook daaruit een conclusie trekken: het is en blijft dus wel ‘illusie’. (En in het geval van Geller is er weinig knaps aan, tenzij je er prat op wilt gaan ook nog een paar serieuze – maar onvoldoende kritische – wetenschappers om de tuin hebt weten te leiden, en dat vervolgens precies omgekeerd uitlegt, en verder veel weet van het vestigen en ophouden van een imago. Helaas zijn de media (bijna identiek aan het worden met wat de kijker wil) daar maar al te zeer in geïnteresseerd. Een hoop zelfbevlekking in die kringen met wederzijdse uitnodiging. Dat is wat je mijns inziens vooral ziet.

    Helder(ziend)heid niet. Het spijt me, Ronald.

  114. Rob Nanninga

    De truc met de zaadjes moet ik nog ergens op video hebben, jaren geleden opgenomen van een Duitse tv-show. Het is een ongelooflijk knullige truc, die ik wel eens heb vertoond bij lezingen. Uri heeft een handvol zaadjes. Daar hoeft hij op een moment dat hij het publiek (waaronder kinderen die om hem heen staan en die hij ook zaadjes geeft) even heeft afgeleid slechts 1 ontkiemd zaadje aan toe te voegen. Je kunt duidelijk zien wanneer hij dat doet, al is het zaadje natuurlijk zo klein dat het niet zichtbaar is. Het ontkiemde zaadje wordt aanvankelijk bedekt door andere zaadjes, zodat het lijkt alsof er nog niks is gebeurd. Na wat hocus pocus spreidt Uri de zaadjes uit, zodat het ontkiemde zaadje zichtbaar wordt. “Look, look look, it’s growing!” Wie te veel aandacht heeft voor alle kletspraat van Geller, ziet niet meer wat hij doet. Dat is zijn geheim. Geller is een eersteklas praatjesmaker.

  115. Roland Bekermans

    dankjewel Rob dat is duidelijk!! dat is ook weer uit de wereld

  116. Rob Nanninga

    ======================================================
    Beste lezers, hieronder kunnen geen reacties meer worden geplaatst.

    Mocht er een reden zijn om opnieuw aandacht te besteden aan de tv-serie met Uri Geller, dan zal er een nieuw blogbericht verschijnen. Deze pagina zou veel te lang worden als we alle uitzendingen gaan bespreken. Het is ook niet de bedoeling om alle vertoonde trucs te gaan uitleggen. De trucs zijn niet paranormaal en ook niet gevaarlijk. Wie logisch nadenkt en de beelden meermaals nauwkeurig bekijkt, kan meestal wel achterhalen hoe het ongeveer werkt. Bovendien zijn er vast andere websites waar de geheimen worden onthuld. Wellicht heeft men daarom een voorkeur voor tweedehandstrucs.
    ======================================================