ik snap de beeldspraak niet. Ik citeer Woerlee (die als anesthesioloog veel van het onderwerp weet) en die mij schrijft:
“De BDE is een intense … ervaring die sommige mensen ondergaan op momenten dat ze bijna dood zijn, of denken dat ze bijna dood zijn. … Het zijn intense ervaringen die de wezenskern raken van hen die ze ondergaan. BDE’s vertellen ons veel over de menselijke geest en het functioneren van het menselijk lichaam.”

Dat lijkt me de baby. Het waswater is de ‘agenda’ van mensen die er hun geloof in bovennatuurlijke zaken mee proberen te pushen, en die en passant nog de kwantummechanica en een half dozijn andere vakgebieden verkrachten. Pasgeboren baby’s worden gewassen, maar ze worden niet schoner als je ze in drek dompelt. Je moet ze in schoon water wassen, en dat dan met de verwijderde viezigheid (bijgeloof, onbegrip, oh-en-ah-geroep over wartaal) weggooien.

Het gaat dan om systemen zoals fotonenparen die tegelijk ontstaan zijn en die tot aan het ogenblik van waarneming geen andere interactie met de ‘buitenwereld’ ondergaan.

De waarnemingen die je op verschillende plaatsen doet zijn ‘consistent’. Meet je op beide plaatsen of de polarisatie horizontaal of verticaal is, dan zullen de uitkomsten met elkaar overeenstemmen. De uitkomsten zelf zijn echter toevallig.

Je zou kunnen denken dat dat vanzelf spreekt: als je ‘horizontaal’ meet aan beide kanten, dan is dat omdat de fotonen om te beginnen al in een toestand waren dat ze als ‘horizontaal’ zouden worden geregistreerd in een meetapparaat dat daarop was ingericht.

Meet je met polarisatoren die ten opzichte van elkaar verdraaid zijn, zeg 30 graden, dan kun je weer vergelijk je weer de uitkomsten van metingen. Meet je op station A dan ‘horizontaal’, dan zul je bij de 30 graden verdraaide polarisator bij station B dezelfde resultaten krijgen alsof je meet aan de ‘horizontale uitgang’ van station A. Namelijk: 75% kans (kwadraat van cosinus 30 graden) op uitkomst ‘horizontaal’ en 25% kans op uitkomst ‘verticaal’. Verdraai je echter de polarisatoren 60 graden ten opzichte van elkaar, dan heb je voor ‘gelijke’ uitkomst maar 25% kans, en voor ‘ongelijke’ uitkomst maar 75% kans. Dit is niet alleen wat de kwantummechanica al geruime tijd zegt, maar bij proeven komt dat ook zo uit.

Hier kun je drie opmerkingen over maken:
1. ook in dit geval gaat het om toevallige uitkomsten.
2. Met deze meetbare en theoretisch voorspelde percentages is het onhoudbaar dat voor de fotonen op de een of andere manier op het ogenblik van productie al vastligt wat ze zullen gaan doen als ze bij een polarisator aankomen. Dat wil ik wel uitleggen (het berust op een Bell-ongelijkheid, in dit geval 75% is minder dan 25% plus 25%, die geschonden is).
3. Je kunt ook eigenlijk niet zeggen welke meting het eerste gebeurt en welke het laatste, want dat hangt van de bewegingstoestand van een waarnemer af.

Laten we nu eens denken dat dit iets te maken heeft met een non-lokaal bewustzijn. Dan is er ergens een soort gedachtenbron die simultaan gedachten uitzendt die kunnen worden opgevat als superposities van meerdere gedachten bijvoorbeeld 1 plus 1 is 2 en 1 plus 1 is 3 (of ‘god bestaat’/'god bestaat niet’). Bij detectie door een macroscopische entiteit zoals de hersenen zal slechts een van die gedachten uit die superpositie gemeten worden; welke gedachte dat is, hangt echter van het toeval af. Nu is er echter buiten het lichaam nog een tweede macroscopische detector (die wij wonderlijkerwijs helemaal niet kunnen zien) die in bepaalde zin toch precies zo is opgesteld als de eerste detector, zodat deze dezelfde (toevallige) gedachte registreert.

Eerlijk gezegd vind ik dit een buitengewoon fantastisch verhaal, vanwege die gedachtenbron, vanwege die toevalligheid van de gedachten, vanwege die buitenlichamelijke hersenen die enerzijds precies zo werken als de gewone hersenen en anderzijds onzichtbaar zijn, en vanwege het feit dat die gedachten geen last hebben van interactie met andere stoffelijke dingen dan alleen de neuronen die hun uiteindelijke detectie doen.

Volgens mij is dit dan ook helemaal niet wat al die newagers verstaan onder non-lokaliteit. Zij denken dat non-lokaliteit zoiets is als ‘overal en nergens’, of ‘niet aan de fysieke ruimte gebonden’.

Nee. Non-lokaal betekent: ‘met betrekking tot punten in ruimte-tijd die niet door lichtsignalen verbonden kunnen zijn’. Meer rekentechnisch: als de ruimtelijke afstand tussen een gebeurtenis A op plaats P en tijdstip T, en een gebeurtenis B op plaats P’ en tijdstip T’ zo groot is dat het licht de afstand tussen P en P’ niet overbruggen kan in het tijdsverloop tussen T en T’, dan noemen we elk verband tussen gebeurtenissen A en B een non-lokaal verband. Je kunt dus niet over non-lokaal spreken als je niet tot op fracties van centimeters en microseconden exact weet over welke plaatsen en tijdstippen het gaat (nb. het licht legt 29979 centimeter af in een microseconde)

Ik kan me moeilijk voorstellen dat iemand met een BDE zich herkent in wat fysici non-lokaal noemen. Om te beginnen zullen hun gedachten niet aanvoelen als de uitkomst van een onbeheersbaar toevalsproces. Ze zullen niet aanvoelen als afkomstig uit een zorgvuldig geprepareerde vage gedachtenbron (vaag omdat ze bij de bron nog niet vastlagen). Ze zullen geen besef hebben van hoever in tijd-ruimte gedachten op verschillende plaatsen (nl. binnen en buiten het lichaam) van elkaar verwijderd waren. Enzovoorts.

Het enige dat ik me kan voorstellen is dat de woorden, ontdaan van de betekenis die natuurkundigen daaraan geven, vage associaties oproepen bij personen die niet snappen dat sommige dingen nu eenmaal een heel precieze betekenisn hebben. Inge noemde Pim van Lommel. Het is duidelijk dat PvL in zijn hoofdstukken 11 en 12 fysische wartaal uitkraamt. Een ander woord heb ik er niet voor. Hij snapt er werkelijk niets van (van andere dingen snapt hij ook niets, ik verwijs naar het blog van Korthof, maar hier gaat het over kwantummechanica).

Inderdaad, het is niet meer to the point, hier heb je trouwens nog even een handdoek voor de vergelijking die ik maakte.